ઇંધણ વેચાણમાં નાણાકીય સંકટ: ખૂબ જ ઓછા કમિશન માર્જિન વચ્ચે ₹૫ નો ચાર્જ નફો ધોઈ નાખશે, ડીલરોની નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણ સમક્ષ રજૂઆત
શભરના પેટ્રોલ પંપ પર UPI દ્વારા થતી ડિજિટલ ચુકવણીઓ પર તાજેતરમાં જાહેર કરાયેલા નવા નિયમો અને વસૂલવામાં આવનારા ચાર્જ સામે વિરોધનો સૂર વધુ તીવ્ર બન્યો છે. પેટ્રોલ પંપ માલિકો અને ડીલરોએ ₹૨,૦૦૦ થી વધુના UPI પેમેન્ટ્સ પર મર્ચન્ટ ડિસ્કાઉન્ટ રેટ (MDR) અથવા ટ્રાન્ઝેક્શન ચાર્જ લાદવાના કેન્દ્ર સરકાર અને NPCI ના નિર્ણયનો સખત વિરોધ નોંધાવ્યો છે.
આ નિર્ણયને સંપૂર્ણપણે પાછો ખેંચવાની માંગ સાથે ‘ઓલ ઈન્ડિયા પેટ્રોલિયમ ડીલર્સ એસોસિએશન’ (AIPDA) એ દેશના નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણને એક વિસ્તૃત પત્ર લખીને પોતાની ગંભીર ચિંતાઓ વ્યક્ત કરી છે.
પેમેન્ટ્સ કોર્પોરેશન ઓફ ઈન્ડિયા (NPCI) ના નવા નિયમો અને માર્ગદર્શિકા અનુસાર, જો કોઈ વાહનચાલક કે ગ્રાહક પેટ્રોલ પંપ પર ₹૨,૦૦૦ થી વધુનું ઇંધણ ખરીદે છે અને તેની ચુકવણી UPI દ્વારા કરે છે, તો તે વ્યવહાર પર ₹૫ નો ફિક્સ્ડ ટ્રાન્ઝેક્શન ચાર્જ લાદવામાં આવશે.
ડીલરોની આર્થિક કટોકટી અને કમિશન માર્જિનની દલીલ
કેન્દ્રીય નાણામંત્રીને પાઠવવામાં આવેલા પત્રમાં ડીલર્સ એસોસિએશને સ્પષ્ટતા કરી છે કે પેટ્રોલિયમ રિટેલ સેક્ટર એક અત્યંત સંવેદનશીલ અને નિશ્ચિત કમિશન માર્જિન પર કામ કરે છે. તેલ કંપનીઓ તરફથી મળતું માર્જિન પહેલેથી જ ખૂબ ઓછું અને મર્યાદિત છે. આવી સ્થિતિમાં, જો દરેક ₹૨,૦૦૦ થી વધુના વ્યવહાર પર ₹૫ નો વધારાનો સર્વિસ કે MDR ચાર્જ ચૂકવવો પડશે, તો તેનાથી પેટ્રોલ પંપ માલિકોનો નફો સંપૂર્ણપણે ધોવાઈ જશે.
ડીલરોનો દાવો છે કે આ નિર્ણયથી દેશભરના હજારો ફ્યુઅલ સ્ટેશન માલિકો ભારે નાણાકીય કટોકટી અને આર્થિક નુકસાનમાં ધકેલાઈ જશે, જેનાથી તેમના દૈનિક બિઝનેસ ઓપરેશન્સ ચલાવવા અશક્ય બની જશે.
₹૨,૦૦૦ થી વધુના ડિજિટલ પેમેન્ટ સ્વીકારવાની ના પાડી શકે છે ડીલરો
આ પત્ર દ્વારા ઓલ ઈન્ડિયા પેટ્રોલિયમ ડીલર્સ એસોસિએશને કેન્દ્ર સરકારને એક સીધી અને આકરી ચેતવણી પણ આપી છે. તેમણે જણાવ્યું છે કે જો સરકાર આ ચાર્જ તાત્કાલિક અસરથી નાબૂદ અથવા માફ નહીં કરે, તો દેશભરના મોટાભાગના ફ્યુઅલ સ્ટેશનો પોતાનો વેપાર અને માર્જિન બચાવવા માટે ₹૨,૦૦૦ થી વધુની રકમના UPI અથવા ડિજિટલ પેમેન્ટ્સ સ્વીકારવાનું સંપૂર્ણપણે બંધ કરી શકે છે.
જો આ પગલું ભરવામાં આવશે, તો પેટ્રોલ પંપ પર ઈંધણ પુરાવવા આવતા ગ્રાહકોને ભારે મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડી શકે છે અને ગ્રાહકો તથા પેટ્રોલ પંપના કર્મચારીઓ વચ્ચે દૈનિક ધોરણે ઘર્ષણ અને તકરારના દ્રશ્યો સર્જાઈ શકે છે.
ડિજિટલ ઈન્ડિયાના અભિયાન પર પડી શકે છે વિપરીત અસર
સરકાર એક તરફ દેશમાં રોકડ રહિત (Cashless) અર્થતંત્ર અને ડિજિટલ વ્યવહારોને પ્રોત્સાહન આપી રહી છે, ત્યારે બીજી તરફ ડિજિટલ પેમેન્ટ કરવા પર જ ચાર્જ લાદવાથી સામાન્ય ગ્રાહકો અને વેપારીઓ બંને ફરીથી રોકડ વ્યવહારો તરફ વળવા મજબૂર બનશે.
ડીલરોના જણાવ્યા મુજબ, વિતેલા કેટલાક વર્ષોમાં પેટ્રોલ પંપ પર મોટાભાગના વાહનચાલકો UPI દ્વારા ચુકવણી કરવાના આદિ બની ગયા છે. પરંતુ નવા નિયમોના કારણે પેટ્રોલ પંપ માલિકો ગ્રાહકો પાસેથી કેશની માંગણી કરશે, જે ડિજિટલ ઈન્ડિયાના મૂળભૂત ઉદ્દેશ્યને જ મોટો ફટકો પહોંચાડશે.
હવે જોવાનું એ રહેશે કે નાણા મંત્રાલય અને રિઝર્વ બેંક પેટ્રોલિયમ ડીલરોની આ રજૂઆત પર શું સ્ટેન્ડ લે છે અને ગ્રાહકો તથા ડીલરોને રાહત આપવા માટે કેવા પગલાં ભરે છે.
