સાચે જ કપાશે 0.4% ચાર્જ? ₹3,500 વાળા વાર્ષિક પ્લાન પર ખિસ્સા ખાલી થાય તે પહેલાં વાંચી લો આ સમાચાર!
નેશનલ પેમેન્ટ્સ કોર્પોરેશન ઓફ ઈન્ડિયા (NPCI) દ્વારા નવા મર્ચન્ટ ડિસ્કાઉન્ટ રેટ (MDR) માળખાની જાહેરાત કરવામાં આવી છે. આ નવા નિયમો મુજબ 15 ઓક્ટોબર 2026થી ₹2,000થી વધુના ચોક્કસ મર્ચન્ટ ટ્રાન્ઝેક્શન પર 0.4 ટકા સુધીનો ચાર્જ લાગુ થઈ શકે છે. પરંતુ જો તમે જિયો કે એરટેલનો ₹3,500 વાળો વાર્ષિક મોબાઈલ રિચાર્જ પ્લાન UPI દ્વારા ખરીદવાનું વિચારી રહ્યા છો, તો તમારે કોઈપણ વધારાનાUPI ચાર્જ અંગે ચિંતા કરવાની જરૂર નથી. ₹2,000થી વધુના UPI પેમેન્ટ પર ચાર્જ લાગવાની અફવાઓ વચ્ચે દેશના કરોડો મોબાઈલ યુઝર્સ માટે આ એક ખૂબ જ મોટા અને રાહતના સમાચાર છે. નિયમો અનુસાર, ગ્રાહક પાસેથી પ્રત્યક્ષ કે અપ્રત્યક્ષ રીતે કોઈપણ વધારાનો UPI ચાર્જ વસૂલવામાં આવશે નહીં. એટલે કે ₹3,500ના રિચાર્જ માટે ગ્રાહકે ખાલી ₹3,500 જ ચૂકવવાના રહેશે.
₹3,500ના મોટા રિચાર્જ પર તમારા બેંક ખાતામાંથી કેટલા પૈસા કપાશે?
જ્યારે પણ તમે જિયો, એરટેલ કે અન્ય કોઈ ટેલિકોમ કંપનીનો ₹3,500 વાળો વાર્ષિક પ્લાન સ્કેન કરીને પે કરશો, ત્યારે ગ્રાહકના ખિસ્સામાંથી UPI ચાર્જના નામે એક પણ રૂપિયો વધારાનો નહીં કપાય. જો તમારા રિચાર્જ પ્લાનની મૂળ કિંમત ₹3,500 છે, તો UPI પ્લેટફોર્મ દ્વારા ચૂકવણી કરતી વખતે પણ ફક્ત તેટલી જ રકમ પ્રોસેસ થશે.
નવા જાહેર કરાયેલા નિયમો અનુસાર, રેલ્વે ટિકિટ બુકિંગ ઉપરાંત ટેલિકોમ સેવાઓ (મોબાઈલ રિચાર્જ), ઈન્સ્યોરન્સ પ્રીમિયમનું પેમેન્ટ અને પેટ્રોલ પંપ પર ઈંધણ ભરાવવા જેવી રોજિંદી અને આવશ્યક સેવાઓ પર માત્ર ₹5નો ફ્લેટ MDR નક્કી કરવામાં આવ્યો છે. પરંતુ સૌથી અગત્યની વાત એ છે કે આ MDR રકમ વેપારી એટલે કે સંબંધિત કંપનીએ ભોગવવાની હોય છે. આથી, ડિજિટલ પેમેન્ટ કરતી વખતે ગ્રાહક પર આનો કોઈ બોજ આવતો નથી.
₹2,000થી નાના રિચાર્જ પ્લાન્સ માટે શું છે નિયમ?
જો તમે વાર્ષિક પ્લાનના બદલે 1 મહિનો, 2 મહિના કે 3 મહિનાની વેલિડિટીવાળા નાના મોબાઈલ રિચાર્જ કરો છો, તોપણ તમારે કોઈ વધારાનો ચાર્જ ચૂકવવો પડશે નહીં. ઉદાહરણ તરીકે:
₹500 નો રિચાર્જ પ્લાન: કોઈ વધારાનો ચાર્જ નહીં.
₹999 નો મિડ-રેન્જ પ્લાન: બિલકુલ મફત UPI ટ્રાન્ઝેક્શન.
₹1,999 નો ક્વાર્ટરલી પ્લાન: ચાર્જ વગર સીધું ચૂકવણું.
₹2,000થી ઓછી કિંમતના તમામ સામાન્ય કે મર્ચન્ટ ટ્રાન્ઝેક્શન પર કોઈ ચાર્જ નથી. આ સિવાય ₹2,000થી વધુ રકમના રિચાર્જ પર પણ ગ્રાહક પાસેથી સીધો ચાર્જ લેવાનો નિયમ નથી. આવા મર્ચન્ટ પેમેન્ટ્સ પર લાગુ થતો MDR ચાર્જ હંમેશા વિક્રેતા કે કંપનીના ખાતામાંથી જ લેવામાં આવે છે, તેને સામાન્ય નાગરિકો કે ગ્રાહકો પર ટ્રાન્સફર કરી શકાતો નથી.
₹2,000થી વધુના સામાન્ય UPI ટ્રાન્ઝેક્શન માટેના નિયમો
સરકાર અને NPCIની સ્પષ્ટ સૂચનાઓ અનુસાર, પર્સન-ટુ-પર્સન (P2P) એટલે કે એક વ્યક્તિ પોતાના મિત્ર કે પરિવારના સભ્યને પૈસા મોકલે ત્યારે ₹2,000થી વધુની રકમ હોવા છતાં ગ્રાહક પાસેથી કોઈ સીધો કે આડકતરો ચાર્જ લેવામાં આવતો નથી. તમારા UPI પેમેન્ટનું મૂલ્ય ₹2,000થી વધુ છે માત્ર એ કારણોસર જ સિસ્ટમ તમારા પર વધારાનો પેનલ્ટી ચાર્જ લગાવી શકતી નથી.
તમે કોઈ દુકાનેથી ₹3,000 ની વસ્તુ ખરીદો કે ₹3,500 નો મોબાઈલ પ્લાન રિચાર્જ કરો, સામાન્ય UPI ઉપયોગકર્તા માટે નિયમો એકસમાન અને સુગમ રાખવામાં આવ્યા છે. ગ્રાહકે માત્ર ખરીદેલી વસ્તુ કે સેવાની જ રકમ ચૂકવવાની રહે છે.
ચાર્જ મર્ચન્ટને લાગશે, ગ્રાહકને નહીં: નાણા મંત્રાલયની સ્પષ્ટતા
નવા UPI MDR ફ્રેમવર્ક હેઠળ ₹2,000થી વધુનું પેમેન્ટ જ્યારે કોઈ મર્ચન્ટ (વ્યવસાયિક દુકાનદાર કે કંપની)ને કરવામાં આવે છે, ત્યારે બેંકો અને પેમેન્ટ ગેટવે 0.4 ટકા સુધીનો ચાર્જ વસૂલી શકે છે. પરંતુ નાણા મંત્રાલયે દેશની તમામ બેંકો અને ફિન્ટેક પ્લેટફોર્મ્સને કડક નિર્દેશ આપ્યા છે કે આ ફીનો બોજ કોઈ પણ સંજોગોમાં ગ્રાહકો પર નાખવો જોઈએ નહીં.
આનો સીધો અર્થ એ થાય છે કે ડિજિટલ પેમેન્ટ સિસ્ટમ ચલાવતી કંપનીઓ આ ફી વેપારીઓ પાસેથી લેશે જેથી નેટવર્ક ફંડિંગ થઈ શકે, પરંતુ ગ્રાહક માટે UPI પેમેન્ટ સેવાઓ પહેલાની જેમ જ સંપૂર્ણપણે મફત રહેશે. જો તમે કોઈ દુકાને ₹3,000 નો સામાન ખરીદીને UPI દ્વારા ₹3,000 સ્કેન કરો છો, તો તમારા ખાતામાંથી ક્યારેય ₹3,001 પણ નહીં કપાય.
