ભારત અંગે જૂની માન્યતાઓ બદલો, નવી તકોને ઓળખો: જાપાનના ઉદ્યોગકારોને એસ. જયશંકરની અપીલ
ભારતની બદલાતી આર્થિક તસવીર, મજબૂત માળખાકીય સુવિધાઓ અને ટેક્નોલોજીના ક્ષેત્રમાં વધી રહેલી ક્ષમતાઓને ધ્યાનમાં રાખીને વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકરે જાપાનના ઉદ્યોગકારોને ભારત પ્રત્યેનો અભિગમ બદલવા જણાવ્યું છે. તેમણે કહ્યું કે આજનું ભારત રોકાણ, ઉત્પાદન અને વૈશ્વિક વેપાર માટે એક આકર્ષક કેન્દ્ર બની રહ્યું છે.
ભારત અને જાપાન વચ્ચેના સંબંધોને વધુ મજબૂત બનાવવાની દિશામાં વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકરે એક મહત્ત્વપૂર્ણ સંદેશ આપ્યો છે. જાપાનની રાજધાની ટોક્યોમાં આયોજિત ‘રાયસીના ટોક્યો 2026’ કાર્યક્રમમાં જાપાનના ઉદ્યોગપતિઓ અને વેપારી પ્રતિનિધિઓને સંબોધતા તેમણે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં કહ્યું કે ભારતને જૂની નજરથી જોવાનું બંધ કરીને તેની નવી આર્થિક હકીકતોને સમજવાની જરૂર છે.
જયશંકરના મતે, વર્ષ 2014 પછી ભારતની અર્થવ્યવસ્થા અને બિઝનેસ કરવાની પદ્ધતિમાં મોટા પાયે પરિવર્તન આવ્યું છે. આજે દેશમાં વેપાર કરવો અગાઉની સરખામણીએ વધુ સરળ, ઝડપી અને કાર્યક્ષમ બન્યો છે. તેથી જાપાનની કંપનીઓએ ભારતની બદલાતી પરિસ્થિતિને સમજીને લાંબા ગાળાના રોકાણ અંગે વિચારવું જોઈએ.

ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરમાં મોટો બદલાવ
જયશંકરે ભારતના વિકાસમાં માળખાકીય સુવિધાઓની ભૂમિકા પર ખાસ ભાર મૂક્યો હતો. તેમણે જણાવ્યું કે છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં હાઇવે, બંદરો, એરપોર્ટ, રેલવે અને વીજળી ક્ષેત્રે નોંધપાત્ર પ્રગતિ થઈ છે. આ સુવિધાઓ માત્ર દેશની આંતરિક કનેક્ટિવિટી જ મજબૂત બનાવતી નથી, પરંતુ ઉદ્યોગો માટે પણ અનુકૂળ વાતાવરણ ઊભું કરે છે.
આ વિકાસને કારણે ભારત હવે વૈશ્વિક બજારો માટે ઉત્પાદન કરવા અને અન્ય દેશોમાં સપ્લાય કરવા માટે એક સક્ષમ કેન્દ્ર બની રહ્યું છે. સાથે જ ભારતનું વિશાળ સ્થાનિક બજાર પણ જાપાનની કંપનીઓ માટે મોટો ફાયદો છે.
શિક્ષણ, સ્ટાર્ટઅપ અને ટેક્નોલોજીમાં નવી તકો
વિદેશ મંત્રીએ ભારતની માનવ સંસાધન ક્ષમતામાં આવેલા સુધારા અંગે પણ વાત કરી હતી. તેમના જણાવ્યા અનુસાર, છેલ્લા એક દાયકામાં શૈક્ષણિક સંસ્થાઓની સંખ્યામાં વધારો થયો છે. કૌશલ્ય વિકાસના કાર્યક્રમો વિસ્તર્યા છે અને દેશમાં સ્ટાર્ટઅપ તથા ઇનોવેશનની સંસ્કૃતિ મજબૂત બની છે.
ડિજિટલ ટેક્નોલોજી, અંતરિક્ષ સંશોધન, ડ્રોન, આરોગ્ય અને સંરક્ષણ જેવા ક્ષેત્રોમાં ભારતની પ્રગતિ તેના ઉદાહરણો છે.
સેમિકન્ડક્ટરથી AI સુધી સહકારની સંભાવના
જયશંકરે ભારત અને જાપાન વચ્ચે ભવિષ્યલક્ષી સહકાર માટે અનેક ક્ષેત્રોનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો. તેમાં સેમિકન્ડક્ટર, અદ્યતન ઉત્પાદન, મહત્ત્વપૂર્ણ ખનિજો, માહિતી અને સંચાર ટેક્નોલોજી, સ્વચ્છ ઊર્જા, ફાર્માસ્યુટિકલ્સ અને આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સનો સમાવેશ થાય છે.
ખાસ કરીને AI ક્ષેત્રમાં ભારતની વિશાળ બજાર ક્ષમતા, વિવિધતા, સર્જનાત્મકતા અને ડિજિટલ ટેક્નોલોજીનો વધતો ઉપયોગ જાપાનની કંપનીઓ માટે નવી તકો ઊભી કરી શકે છે.
ભારત-જાપાન સંબંધોમાં સુરક્ષા અને આર્થિક સહકારનું મહત્ત્વ
આ મુલાકાત દરમિયાન માત્ર વેપાર જ નહીં, પરંતુ સંરક્ષણ અને આર્થિક સુરક્ષાના મુદ્દાઓ પર પણ ચર્ચા થઈ હતી. વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકર અને સંરક્ષણ મંત્રી રાજનાથ સિંહે જાપાનના વિદેશ મંત્રી તોશિમિત્સુ મોતીગી અને સંરક્ષણ મંત્રી શિનજીરો કોઇઝુમી સાથે ચોથી ‘2+2’ બેઠકમાં ભાગ લીધો હતો.
બંને દેશોએ સેમિકન્ડક્ટર, જરૂરી ખનિજો, સપ્લાય ચેઇન, ડિજિટલ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને આધુનિક ઉત્પાદન ક્ષેત્રે સહકાર વધારવા પર ભાર મૂક્યો હતો. સંરક્ષણ ક્ષેત્રે પણ પરસ્પર સહયોગ વધારવા માટે પ્રારંભિક સમજૂતીનું સ્વાગત કરવામાં આવ્યું હતું.

માત્ર વેપાર નહીં, લોકો વચ્ચેના સંબંધો પણ જરૂરી
જયશંકરે અંતમાં જણાવ્યું હતું કે ભારત અને જાપાનની ભાગીદારીને વધુ ઊંચાઈએ લઈ જવા માટે માત્ર સરકારી કરારો અને આર્થિક રોકાણ પૂરતાં નથી. બંને દેશોના નાગરિકો વચ્ચે શિક્ષણ, સંસ્કૃતિ અને ભાષાના માધ્યમથી સંપર્ક વધારવો પણ એટલો જ જરૂરી છે.
એકંદરે, જયશંકરનો સંદેશ સ્પષ્ટ છે: ભારત હવે માત્ર એક મોટું ગ્રાહક બજાર નથી, પરંતુ ઉત્પાદન, ટેક્નોલોજી, સંશોધન અને વૈશ્વિક વેપારનું મહત્ત્વપૂર્ણ કેન્દ્ર બનવાની દિશામાં આગળ વધી રહ્યું છે. જાપાન જેવા ટેક્નોલોજી અને ઔદ્યોગિક ક્ષેત્રે અગ્રણી દેશ માટે ભારત સાથેની ભાગીદારી ભવિષ્યમાં બંને અર્થતંત્રોને નવી દિશા આપી શકે છે.
