ટેલિકોમ કંપનીઓ દેશભરમાં ઇન્સ્ટોલ કરી રહી છે નવા ટાવર્સ, જાણો તમારી પ્રોપર્ટીમાંથી કમાણી કરવાની સાચી રીત
આજના મોંઘવારીના જમાનામાં દરેક વ્યક્તિ પોતાની નિયમિત આવક અથવા પગારની સાથે-સાથે ‘પેસિવ ઇન્કમ’ એટલે કે નિષ્ક્રિય આવકનો સ્ત્રોત શોધતી હોય છે. એક એવી કમાણી, જેમાં શારીરિક મહેનત ઓછી હોય અને દર મહિને એક નિશ્ચિત મોટી રકમ સીધી બેંક ખાતામાં જમા થતી રહે. જો તમારી પાસે પણ કોઈ નાના-મોટા શહેરમાં, હાઈવે નજીક ખાલી જમીન પડી હોય અથવા ઘરની છત (ટેરેસ) ખાલી હોય, તો ૨૦૨૬ ના આ સમયમાં તમારા માટે કમાણીની એક અદ્ભુત તક ઉભી થઈ છે.
સમગ્ર દેશમાં 5G નેટવર્કનું વિસ્તરણ અત્યંત ઝડપથી થઈ રહ્યું છે. હાઈ-સ્પીડ ઈન્ટરનેટ અને સીમલેસ કનેક્ટિવિટી આપવા માટે મોટી ટેલિકોમ કંપનીઓને ઠેર-ઠેર નવા મોબાઇલ ટાવર્સ ઇન્સ્ટોલ કરવાની જરૂર પડી રહી છે. આ જ કારણે કંપનીઓ મુખ્ય લોકેશન પર આવેલા પ્રાઈવેટ મકાનોની છત અને પ્લોટ ભાડે રાખી રહી છે. જો તમારું ઘર પ્રાઇમ લોકેશન પર હોય અથવા તમારા વિસ્તારમાં નેટવર્ક કવરેજ ઓછું હોય, તો તમે મોબાઇલ ટાવર ઇન્સ્ટોલેશન માટે અરજી કરી શકો છો. આના બદલામાં કંપનીઓ લોકેશનના આધારે દર મહિને હજારો રૂપિયાથી લઈને ₹૧ લાખ સુધીનું તગડું ભાડું ચૂકવે છે.
કઈ રીતે થાય છે પ્રક્રિયા અને કોનો સંપર્ક કરવો?
સામાન્ય રીતે લોકોના મનમાં એવો ભ્રમ હોય છે કે ટાવર લગાવવા માટે રિલાયન્સ જિયો, એરટેલ કે વોડાફોન-આઈડિયા જેવી ટેલિકોમ કંપનીઓ સીધો સંપર્ક કરે છે. પરંતુ વાસ્તવિકતા એ છે કે આ કંપનીઓ ક્યારેય સીધી કોઈના ઘરે જતી નથી. દેશમાં ઇન્ડસ ટાવર્સ (Indus Towers), અમેરિકન ટાવર કોર્પોરેશન (ATC) અને સમિટ ડિજિટલ જેવી સરકારી માન્યતા પ્રાપ્ત ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર કંપનીઓ આ કામ સંભાળે છે.
જો તમે ટાવર લગાવવા ઈચ્છો છો, તો તમારે આ કંપનીઓની સત્તાવાર અને ઓફિશિયલ વેબસાઇટ પર જઈને જ ઓનલાઇન ફોર્મ ભરવું પડે છે. અરજી કરતી વખતે તમારે મિલકતનો પ્રકાર (રહેણાંક કે વ્યાવસાયિક), ચોક્કસ લોકેશન, ક્ષેત્રફળ (ચોરસ ફૂટમાં) અને તમારો સંપર્ક નંબર આપવાનો રહેશે. આ માહિતીના આધારે કંપનીની ટેકનિકલ ટીમ તમારા વિસ્તારનો સર્વે કરે છે. જો સર્વેમાં તમારું લોકેશન ટાવર માટે યોગ્ય જણાય અને તમારી બિલ્ડિંગ ટાવરનું વજન ખમવા માટે મજબૂત સાબિત થાય, તો જ કંપની આગળની કાનૂની પ્રક્રિયા શરૂ કરે છે.
મોબાઇલ ટાવર ઇન્સ્ટોલેશન: કાનૂની દસ્તાવેજો અને સાવચેતીનું માળખું
| ક્રમ | જરૂરી કાનૂની મંજૂરી અને દસ્તાવેજો | મહત્વ અને હેતુ | છેતરપિંડીથી બચવા માટેની સાવચેતી (Fraud Alert) |
| ૧ | માલિકીના પાકા દસ્તાવેજો | પ્રોપર્ટી તમારા નામે હોવાની કાનૂની સાબિતી. | કોઈપણ અજાણી વ્યક્તિને વોટ્સએપ પર દસ્તાવેજો ન મોકલવા. |
| ૨ | સ્થાનિક તંત્રની NOC | મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન કે પંચાયતની મંજૂરી. | સરકારી મંજૂરીના નામે કોઈ એજન્ટને રોકડ પૈસા ન આપવા. |
| ૩ | સ્ટ્રક્ચરલ સેફ્ટી સર્ટિફિકેટ | બિલ્ડિંગ ટાવરનું વજન સહન કરી શકશે તેનું પ્રમાણપત્ર. | માન્યતા પ્રાપ્ત આર્કિટેક્ટ કે એન્જિનિયર પાસે જ તપાસ કરાવવી. |
| ૪ | સોસાયટી/RWA સંમતિ પત્ર | પડોશીઓ કે રેસિડેન્ટ વેલ્ફેર એસોસિએશનની લેખિત સંમતિ. | પાડોશીઓ સાથે વિવાદ ટાળવા આ દસ્તાવેજ અત્યંત અનિવાર્ય છે. |
કાનૂની નિયમો અને ૧૫ વર્ષનો કરાર
ઘરની છત પર ટાવર ઊભો કરવો એ કોઈ સામાન્ય કામ નથી, તેના માટે સરકારના કડક નિયમોનું પાલન કરવું પડે છે. સ્થાનિક મહાનગરપાલિકા કે ગ્રામ પંચાયત પાસેથી ‘નો ઓબ્જેક્શન સર્ટિફિકેટ’ (NOC) લેવું સૌથી મહત્વનું પગલું છે. સુરક્ષાના માપદંડો હેઠળ એ જોવામાં આવે છે કે ટાવરથી આસપાસના રહીશોને કોઈ જોખમ નથી ને? જો તમારું ઘર કોઈ ગીચ સોસાયટીમાં હોય, તો ત્યાંના વેલ્ફેર એસોસિએશન (RWA) ના સભ્યોની લેખિત મંજૂરી પણ જરૂરી બને છે. આ તમામ પ્રક્રિયા પૂર્ણ થયા બાદ જ કંપની તમારી સાથે ૧૦ થી ૧૫ વર્ષનો ઓફિશિયલ લીઝ એગ્રીમેન્ટ (ભાડા કરાર) કરે છે, જેમાં દર વર્ષે ભાડામાં કેટલા ટકાનો વધારો થશે તેની શરતો અગાઉથી જ સ્પષ્ટ લખેલી હોય છે.
ટાવરના નામે થતા ઓનલાઈન કૌભાંડોથી સાવધાન!
આ સેક્ટરમાં જેટલી કમાણીની તક છે, એટલું જ મોટું સાયબર ફ્રોડ અને છેતરપિંડીનું જોખમ પણ રહેલું છે. આજકાલ સોશિયલ મીડિયા અને ન્યૂઝપેપરમાં નકલી જાહેરાતોનો રાફડો ફાટ્યો છે, જેમાં એવો દાવો કરવામાં આવે છે કે “તમારા ઘરે ટાવર લગાવો, બદલામાં ₹૨૫ લાખ એડવાન્સ એડવાન્સ કેશ અને પરિવારના એક સભ્યને સરકારી નોકરી મળશે.”
આવા કૌભાંડીઓ પોતાની જાતને ટેલિકોમ મંત્રાલય કે મોટી કંપનીના ઓફિસર ગણાવીને રજીસ્ટ્રેશન ફી, સરકારી ટેક્સ અથવા એનઓસી ચાર્જના નામે ગ્રાહકો પાસે ₹૨૦,૦૦0 થી લઈને ₹૫૦,૦૦૦ સુધીની એડવાન્સ રકમ બેંક ખાતામાં ટ્રાન્સફર કરાવી લે છે અને પછી ગાયબ થઈ જાય છે.
સૌથી મહત્વની વાત:
હંમેશા યાદ રાખો કે ભારત સરકાર કે કોઈપણ અસલી અને કાયદેસરની ટેલિકોમ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર કંપની ટાવર લગાવવા માટે મકાનમાલિક પાસેથી ક્યારેય એક પણ રૂપિયો એડવાન્સ કે સિક્યોરિટી ડિપોઝિટ તરીકે માંગતી નથી. ઉલટાનું, ટાવરનો તમામ ઇન્સ્ટોલેશન ખર્ચ, વીજળીનું બિલ અને માસિક ભાડું કંપની પોતે ચૂકવે છે. તેથી, વગર વિચારે કોઈને પણ ઓનલાઈન પૈસા ચૂકવશો નહીં. સંપૂર્ણ જાગૃતિ અને સત્તાવાર ચેનલો દ્વારા જ અરજી કરીને તમે સુરક્ષિત રીતે કમાણી શરૂ કરી શકો છો.

