ટોલ ટેક્સ ભરવાની ચિંતા છોડો! આ ખાસ રીતે હાઈવે પરથી કરો લાખોની કમાણી, જાણો કઈ રીતે રોકાણ કરવું
જ્યારે તમે તમારી કાર દ્વારા નેશનલ હાઈવે પર મુસાફરી કરો છો, ત્યારે ટોલ પ્લાઝા પસાર કરતી વખતે તમારા બેંક ખાતામાંથી એક નિશ્ચિત રકમ કપાઈ જાય છે. મોટાભાગના લોકો તેને એક ખર્ચ માને છે જે રસ્તાનો ઉપયોગ કરવાના બદલામાં સરકારને આપવામાં આવે છે. પરંતુ શું તમે ક્યારેય વિચાર્યું છે કે જે ટોલ તમે ચૂકવી રહ્યા છો, તે જ તમારી કમાણીનું સાધન પણ બની શકે છે?
જી હા, ભારતીય બજારમાં હવે એવા વિકલ્પો ઉપલબ્ધ છે જ્યાં તમે ટોલ કલેક્શનમાંથી થતા નફામાં ભાગીદાર બની શકો છો. આજે આપણે વાત કરી રહ્યા છીએ IRB InvIT Fund વિશે, જે સામાન્ય રોકાણકારોને ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ક્ષેત્રમાંથી નિયમિત આવક મેળવવાની તક આપી રહ્યું છે.
ટોલ કલેક્શનનું વધતું સામ્રાજ્ય
ભારતમાં હાઈવેનું નેટવર્ક વધવાની સાથે ટોલ કલેક્શનમાં પણ જોરદાર ઉછાળો આવ્યો છે. સરકારી આંકડાઓ પર નજર કરીએ તો:
-
30 જૂન 2024 સુધી: દેશમાં કુલ 983 ટોલ પ્લાઝા કાર્યરત હતા.
-
નાણાકીય વર્ષ 2024નું કલેક્શન: કુલ ₹64,810 કરોડનો ટોલ વસૂલવામાં આવ્યો હતો.
-
અંદાજ (FY 2025): આ આંકડો ₹70,000 કરોડને પાર કરી જવાની શક્યતા છે.
જેમ જેમ રસ્તાઓ પર વાહનોની સંખ્યા વધી રહી છે, તેમ ટોલ દ્વારા થતી આવક પણ નિશ્ચિત બની રહી છે. આ આવકનો લાભ રોકાણકારો સુધી પહોંચાડવા માટે ‘InvITs’ (Infrastructure Investment Trusts) બનાવવામાં આવ્યા છે.
શું છે IRB InvIT Fund?
સરળ ભાષામાં સમજીએ તો IRB InvIT Fund એક ઇન્વેસ્ટમેન્ટ ટ્રસ્ટ છે. તેની શરૂઆત જાણીતી રોડ નિર્માતા કંપની IRB Infrastructure Developers Ltd. દ્વારા કરવામાં આવી છે.
તે મ્યુચ્યુઅલ ફંડની જેમ કામ કરે છે. મ્યુચ્યુઅલ ફંડ તમારા પૈસા શેર અથવા બોન્ડમાં રોકે છે, જ્યારે આ ફંડ તમારા પૈસા સીધા રોડ અને હાઈવે પ્રોજેક્ટ્સમાં રોકે છે. આ રસ્તાઓ પરથી જે ટોલ એકઠો થાય છે, તેનો મોટો હિસ્સો કંપની તેના રોકાણકારોને ડિવિડન્ડ અથવા ડિસ્ટ્રિબ્યુશન તરીકે પરત કરે છે. તે સ્ટોક એક્સચેન્જ પર લિસ્ટેડ હોવાથી, તમે તેને તમારા ડિમેટ એકાઉન્ટ દ્વારા ગમે ત્યારે ખરીદી કે વેચી શકો છો.
પરફોર્મન્સ અને રિટર્નનો હિસાબ
10 એપ્રિલ 2026ના રોજ શેરબજારમાં આ ફંડના યુનિટ્સ અંદાજે ₹60ની આસપાસ ટ્રેડ થઈ રહ્યા હતા.
-
છેલ્લા 1 વર્ષનું રિટર્ન: તેમાં આશરે 12.5% થી વધુનો ઉછાળો જોવા મળ્યો છે.
-
લાંબો ગાળો (5 વર્ષ): સ્ટોકે લગભગ **12%**ની વૃદ્ધિ નોંધાવી છે.
પરંતુ તેની અસલી તાકાત તેના ભાવમાં નહીં, પણ તેના દ્વારા આપવામાં આવતા ડિવિડન્ડમાં છે. નાણાકીય વર્ષ 2025માં કંપનીએ વ્યાજ, ડિવિડન્ડ અને અન્ય આવક મળીને કુલ 27 વખત ચુકવણી કરી છે, જે નિયમિત આવક ઈચ્છતા લોકો માટે ઉત્તમ વિકલ્પ છે.
ફંડના આંકડા: મજબૂતી અને પડકારો
રોકાણ કરતા પહેલા ફંડના ફંડામેન્ટલ્સ સમજવા જરૂરી છે:
| પેરામીટર | વેલ્યુ |
| માર્કેટ કેપ | ₹4,745 કરોડ |
| P/E રેશિયો (TTM) | 14.15 |
| ડિવિડન્ડ યીલ્ડ | 9.79% |
| બુક વેલ્યુ | ₹89.61 |
| ROE | 9.76% |
| ડેટ-ઇક્વિટી રેશિયો | 1.75 |
-
હકારાત્મક પાસું: ફંડની સૌથી મોટી ખાસિયત તેની 9.79%ની ડિવિડન્ડ યીલ્ડ છે. જે કોઈ પણ ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ (FD) કરતા વધુ છે.
-
ચિંતાની બાબત: આવક વધી રહી છે પણ ચોખ્ખો નફો થોડા દબાણમાં જણાય છે. ડિસેમ્બર ક્વાર્ટરમાં નફો ઘટીને ₹59.67 કરોડ રહ્યો હતો. ઉપરાંત, કંપની પર દેવું (1.75 રેશિયો) થોડું વધારે છે.
શું તમારે રોકાણ કરવું જોઈએ?
IRB InvIT Fund એવા રોકાણકારો માટે શ્રેષ્ઠ સાધન બની શકે છે જેઓ શેરબજારના ઉતાર-ચઢાવથી દૂર રહીને એક સ્થિર આવક ઈચ્છે છે. જો તમે લાંબા ગાળાના રોકાણકાર છો અને બેંક FD કરતા વધુ સારી ‘પેસિવ ઇન્કમ’ શોધી રહ્યા છો, તો આ ફંડ તમારા પોર્ટફોલિયોનો ભાગ બની શકે છે.
