ક્રૂડ ઓઈલનો ઝટકો અને યુદ્ધનો ફફડાટ: ભારતીય શેરબજારમાં રોકાણકારોના અબજો રૂપિયા સ્વાહા.
ભારતીય શેરબજાર માટે અઠવાડિયાની શરૂઆત અત્યંત નિરાશાજનક રહી છે. વૈશ્વિક રાજકીય અસ્થિરતા અને ખાસ કરીને મધ્ય પૂર્વમાં અમેરિકા-ઈરાન વચ્ચે વધતા યુદ્ધના તણાવની સીધી અસર દલાલ સ્ટ્રીટ પર જોવા મળી છે. સોમવારે ૧૧ મે ૨૦૨૬ના રોજ બજાર ખુલતાની સાથે જ રોકાણકારોએ પનિક સેલિંગ (ભભૂકતી વેચવાલી) શરૂ કરી દીધી હતી, જેના પરિણામે સેન્સેક્સ અને નિફ્ટી બંને મહત્વના સપોર્ટ લેવલ તોડીને નીચે ખાબક્યા છે.
બજારની આજની સ્થિતિ: આંકડાકીય નજર
સપ્તાહના પ્રથમ ટ્રેડિંગ દિવસે બોમ્બે સ્ટોક એક્સચેન્જ (BSE) નો ૩૦ શેરનો સંવેદનશીલ સૂચકાંક, સેન્સેક્સ ૬૯૦ પોઈન્ટના તોતિંગ ઘટાડા સાથે ૭૬,૬૩૮ ના સ્તરે ખુલ્યો હતો. બીજી તરફ, નેશનલ સ્ટોક એક્સચેન્જ (NSE) નો નિફ્ટી-૫૦ ઇન્ડેક્સ પણ ૨૦૬ પોઈન્ટ ઘટીને ૨૩,૯૭૦ પર ટ્રેડ કરી રહ્યો હતો. લાંબા સમય પછી નિફ્ટી ૨૪,૦૦૦ ની મનોવૈજ્ઞાનિક સપાટી તોડીને નીચે ગયો છે, જે બજારના નબળા સેન્ટિમેન્ટનો પુરાવો છે.
બજારમાં કડાકા પાછળના ૪ મુખ્ય કારણો
નિષ્ણાતોના મતે બજારમાં આવેલા આ સુનામી પાછળ મુખ્યત્વે ચાર વૈશ્વિક પરિબળો જવાબદાર છે:
૧. ક્રૂડ ઓઈલની વધતી જ્વાળાઓ:
બ્રેન્ટ ક્રૂડ ઓઈલનો ભાવ પ્રતિ બેરલ ૧૦૪ ડોલરને પાર કરી ગયો છે. ભારત તેની જરૂરિયાતનું ૮૦% થી વધુ તેલ આયાત કરે છે. જ્યારે પણ આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ મોંઘું થાય છે, ત્યારે ભારતની તેલ આયાત કરતી કંપનીઓનો નફો ઘટવાની અને મોંઘવારી વધવાની ભીતિ સેવાઈ રહી છે. ડબલ્યુટીઆઈ (WTI) ક્રૂડ પણ ૯૯ ડોલરની સપાટીએ પહોંચતા બજારમાં ફફડાટ ફેલાયો છે.
૨. હોર્મુઝની નાકાબંધી અને સપ્લાય ચેઈન:
ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચેના સંઘર્ષને કારણે હોર્મુઝની સામુદ્રધુની (Strait of Hormuz) પર અવરોધ આવવાની શક્યતા વધી છે. વિશ્વનો મોટો ભાગનો તેલ વેપાર આ માર્ગે થાય છે. સપ્લાય ચેઈન ખોરવાઈ જવાની અને ઇન્વેન્ટરી સુકાઈ જવાની આશંકાએ રોકાણકારોને શેરો વેચવા મજબૂર કર્યા છે.
૩. વિદેશી રોકાણકારો (FII) નો એક્ઝિટ પ્લાન:
વૈશ્વિક અસ્થિરતાના સમયે વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણકારો સામાન્ય રીતે જોખમી ગણાતા શેરબજારમાંથી નાણાં પાછા ખેંચી લે છે. અત્યારે પણ FII ભારતીય બજારમાંથી મોટાપાયે વેચવાલી કરી રહ્યા છે અને નાણાંને સલામત ગણાતા ‘સોના’ અથવા ‘યુએસ ડોલર’માં રોકાણ કરી રહ્યા છે.
૪. ભૂરાજકીય તણાવ (Geopolitical Tension):
ઈરાન દ્વારા અમેરિકાના શાંતિ પ્રસ્તાવને નકારવા અને ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની આકરી પ્રતિક્રિયાએ યુદ્ધની સંભાવનાઓને પ્રબળ બનાવી છે. યુદ્ધ જેવી સ્થિતિમાં બજાર હંમેશા અસ્થિર રહે છે.
એશિયન અને અમેરિકન બજારની અસર
એશિયન બજારોમાં આજે મિશ્ર પ્રતિસાદ જોવા મળ્યો હતો. જાપાનનો નિક્કી અને દક્ષિણ કોરિયાનો કોસ્પી વધારા સાથે ટ્રેડ કરી રહ્યા હતા, પરંતુ ઓસ્ટ્રેલિયાના બજારમાં ઘટાડો હતો. બીજી તરફ, અમેરિકન સ્ટોક ફ્યુચર્સમાં પણ નરમાશ જોવા મળી છે. ડાઉ જોન્સ ફ્યુચર્સ ૧૮૯ પોઈન્ટ ઘટતા ભારતીય બજાર પર તેની નકારાત્મક અસર પડી છે.
રોકાણકારોએ હવે શું કરવું જોઈએ?
બજારના વિશ્લેષકો માને છે કે જ્યાં સુધી મધ્ય પૂર્વમાં સ્થિતિ સ્પષ્ટ ન થાય ત્યાં સુધી બજારમાં ઉતાર-ચઢાવ ચાલુ રહેશે. રોકાણકારોએ અત્યારે ગભરાટમાં આવીને તમામ શેરો વેચવાને બદલે ‘વેઈટ એન્ડ વોચ’ (રાહ જુઓ અને જુઓ) ની નીતિ અપનાવવી જોઈએ. સારી ક્વોલિટીના બ્લુ-ચિપ શેરોમાં ઘટાડે ધીમે ધીમે રોકાણ કરવાની આ તક પણ હોઈ શકે છે, પરંતુ માર્કેટમાં અત્યારે જોખમ વધારે છે.
આગામી દિવસોમાં જો ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ વધુ વધશે, તો સેન્સેક્સ હજુ પણ ૭૫,૦૦૦ ના સ્તર સુધી નીચે જઈ શકે છે તેવી શક્યતા નકારી શકાતી નથી.
