શું હવે અંબાણી પરિવારનું ‘અબોડ’ છીનવાઈ જશે? મની લોન્ડરિંગ કેસમાં ED ની સૌથી મોટી કાર્યવાહી
એન્ફોર્સમેન્ટ ડિરેક્ટોરેટ (ED) એ મની લોન્ડરિંગના કેસમાં અત્યાર સુધીની સૌથી મોટી કાર્યવાહી કરતા રિલાયન્સ ગ્રુપના ચેરમેન અનિલ અંબાણીને મોટો ઝટકો આપ્યો છે. તપાસ એજન્સીએ મુંબઈના પાલી હિલ વિસ્તારમાં આવેલા અનિલ અંબાણીના ૧૭ માળના આલીશાન નિવાસસ્થાન ‘અબોડ’ (Abode) ને અટેચ (જપ્ત) કરી લીધું છે. આ મિલકતની અંદાજિત કિંમત ₹૩,૭૧૬ કરોડ હોવાનું કહેવાય છે. પીએમએલએ (PMLA) એક્ટ હેઠળ લેવામાં આવેલું આ પગલું ઉદ્યોગ જગતમાં ખળભળાટ મચાવી રહ્યું છે અને અનિલ અંબાણીની મુશ્કેલીઓમાં અનેકગણો વધારો કરી રહ્યું છે.
ED ની મગા-કાર્યવાહી: ૩૫થી વધુ ઠેકાણે દરોડા
બુધવારે સવારથી જ ED ની ટીમોએ આક્રમક વલણ અપનાવતા અનિલ અંબાણીના ગ્રુપ સાથે સંકળાયેલી વિવિધ કંપનીઓ અને ઉચ્ચ અધિકારીઓના રહેઠાણો પર સર્ચ ઓપરેશન શરૂ કર્યું હતું. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, મુંબઈ, દિલ્હી અને અન્ય શહેરોમાં કુલ મળીને ૩૫થી વધુ સ્થળોએ એકસાથે દરોડા પાડવામાં આવ્યા હતા.
આ કાર્યવાહી પ્રિવેન્શન ઓફ મની લોન્ડરિંગ એક્ટ (PMLA) ના સેક્શન ૧૭ હેઠળ કરવામાં આવી છે. તપાસ એજન્સીનો આરોપ છે કે રિલાયન્સ ગ્રુપની કેટલીક કંપનીઓ દ્વારા નાણાકીય હેરાફેરી કરવામાં આવી હતી અને બેંકો પાસેથી લીધેલી લોનના નાણાંનો દુરુપયોગ કરીને તેને વિદેશી ખાતાઓ કે નકલી કંપનીઓમાં ડાયવર્ટ કરવામાં આવ્યા હતા. આ મની ટ્રેલની તપાસ દરમિયાન મળેલા પુરાવાઓના આધારે ED એ સીધું જ તેમના ઘર ‘અબોડ’ પર ટાંચ મારી છે.
શું છે ‘અબોડ’ ની ખાસિયત અને કેમ તે ચર્ચામાં છે?
મુંબઈના સૌથી પોશ ગણાતા પાલી હિલ વિસ્તારમાં આવેલું ‘અબોડ’ માત્ર એક ઘર નથી, પરંતુ તે અંબાણી પરિવારની સંપત્તિનું પ્રતીક માનવામાં આવે છે.
-
ભવ્યતા: આ બિલ્ડિંગ ૧૭ માળની છે અને અંદાજે ૬૬,૦૦૦ સ્ક્વેર ફૂટમાં ફેલાયેલી છે.
-
સુવિધાઓ: તેમાં હેલિપેડ, સ્વિમિંગ પૂલ, જિમ અને આધુનિક લાઈફસ્ટાઈલની તમામ સુવિધાઓ ઉપલબ્ધ છે.
-
કિંમત: ED ના અંદાજ મુજબ તેની કિંમત ₹૩,૭૧૬ કરોડ છે, જે તેને ભારતના સૌથી મોંઘા ઘરોમાંનું એક બનાવે છે.
મની લોન્ડરિંગના કેસમાં જ્યારે કોઈ મિલકત ‘અટેચ’ કરવામાં આવે છે, ત્યારે તેનો અર્થ એ થાય કે હવે તે મિલકતને વેચી શકાતી નથી કે તેના પર લોન લઈ શકાતી નથી. જો કોર્ટમાં ગુનો સાબિત થાય, તો સરકાર આ મિલકતને કાયમી ધોરણે જપ્ત કરી શકે છે.
યસ બેંક અને અન્ય ફ્રોડ કેસ સાથે જોડાણ
અનિલ અંબાણીની મુશ્કેલીઓનો પાયો ત્યારે નંખાયો જ્યારે યસ બેંક (Yes Bank) ના સ્થાપક રાણા કપૂર વિરુદ્ધ તપાસ શરૂ થઈ. આરોપ છે કે અનિલ અંબાણીના ગ્રુપની કંપનીઓએ યસ બેંક પાસેથી મોટી રકમની લોન લીધી હતી, જે પાછળથી એનપીએ (NPA) માં ફેરવાઈ ગઈ હતી.
તપાસ એજન્સીઓને શંકા છે કે આ લોન મેળવવા માટે કેટલીક ‘કિકબેક્સ’ (લાંચ) આપવામાં આવી હતી અને લોન તરીકે મળેલા નાણાંનો ઉપયોગ જે હેતુ માટે કરવાનો હતો તેના બદલે બીજે ક્યાંક કરવામાં આવ્યો હતો. આ ઉપરાંત, વિદેશી એસેટ્સ અને સ્વિસ બેંક ખાતાઓ અંગે પણ ફેમા (FEMA) હેઠળ તેમની તપાસ ચાલી રહી છે. અગાઉ પણ અનિલ અંબાણીને ED ઓફિસમાં પૂછપરછ માટે અનેકવાર બોલાવવામાં આવ્યા હતા, પરંતુ આ વખતે એજન્સીએ સીધી મિલકત જપ્ત કરીને કડક સંદેશ આપ્યો છે.
રિલાયન્સ ગ્રુપ પર આની શું અસર થશે?
એક સમયે વિશ્વના સૌથી ધનિક વ્યક્તિઓની યાદીમાં સ્થાન ધરાવતા અનિલ અંબાણી છેલ્લા કેટલાક વર્ષોથી દેવાના ડુંગર નીચે દબાયેલા છે. તેમની ઘણી કંપનીઓ જેવી કે રિલાયન્સ કેપિટલ અને રિલાયન્સ નેવલ અત્યારે નાદારી (Insolvency) ની પ્રક્રિયામાંથી પસાર થઈ રહી છે.
ED ની આ કાર્યવાહી બાદ:
-
રોકાણકારોનો ભરોસો તૂટશે: શેરબજારમાં લિસ્ટેડ રિલાયન્સ ગ્રુપની કંપનીઓના શેર પર તેની નકારાત્મક અસર જોવા મળી શકે છે.
-
કાનૂની લડાઈ: હવે અનિલ અંબાણીએ આ અટેચમેન્ટ ઓર્ડર વિરુદ્ધ PMLA એડજ્યુડિકેટિંગ ઓથોરિટી અથવા હાઈકોર્ટમાં લાંબી કાનૂની લડાઈ લડવી પડશે.
-
ધિરાણકર્તાઓની ચિંતા: બેંકો જેઓ પોતાના નાણાં વસૂલવાની આશા રાખીને બેઠી છે, તેમના માટે પણ આ એક જટિલ સ્થિતિ બની શકે છે.
આ ઘટના એ વાતની સાક્ષી છે કે ભારતમાં આર્થિક અપરાધો સામે તપાસ એજન્સીઓ હવે કોઈ પણ મોટા ગજાના ઉદ્યોગપતિ સામે કાર્યવાહી કરવામાં ખચકાતી નથી.
