ગૃહિણીઓનું બજેટ ખોરવાશે: સપ્ટેમ્બરથી સાબુ, બિસ્કિટ અને ડિટર્જન્ટ મોંઘા થવાના સંકેત
મોંઘવારીના માર વચ્ચે સામાન્ય નાગરિકો અને ગૃહિણીઓના ઘરના રસોડાના બજેટ પર સપ્ટેમ્બર મહિનાથી વધુ એક નવો બોજ પડવા જઈ રહ્યો છે. દેશની અગ્રણી ફાસ્ટ મુવિંગ કન્ઝ્યુમર ગુડ્સ (FMCG) કંપનીઓ પોતાના પ્રોડક્ટ્સના ભાવ વધારવાની ગંભીરતાપૂર્વક તૈયારી કરી રહી છે. પરિણામે, સવારના ચા-બિસ્કિટથી લઈને રોજિંદા વપરાશના સાબુ, શેમ્પૂ અને ડિટર્જન્ટ પાવડર સુધીની તમામ વસ્તુઓ માટે ગ્રાહકોએ વધુ ખર્ચ કરવો પડશે.
કંપનીઓ મુજબ, વૈશ્વિક અને ભૂ-રાજકીય અનિશ્ચિતતાઓને કારણે કાચા માલના પુરવઠા પર માઠી અસર પડી છે. ખાસ કરીને ખાદ્ય તેલ, પામ ઓઈલ અને ખાંડ જેવી મૂળભૂત સામગ્રીના ભાવમાં સખત વધારો થયો છે. સાથોસાથ, ઇંધણના વધતા દરોને કારણે પરિવહન ખર્ચ પણ ઘણો વધી ગયો છે. આ તમામ પરિબળોને લીધે કંપનીઓ પર પોતાના પ્રોફિટ માર્જિન બચાવવાનું ભારે દબાણ ઊભું થયું છે.
શું છે ‘શ્રિન્કફ્લેશન’ નો રસ્તો?
ચાલુ નાણાકીય વર્ષના જૂન ક્વાર્ટરમાં જ FMCG ક્ષેત્રે સરેરાશ ૨ થી ૫ ટકા સુધીનો ભાવવધારો ઝીંકી દીધો હતો. પરંતુ વર્તમાન ક્વાર્ટરમાં ગ્રાહકોને કિંમતનો સીધો આંચકો આપવાને બદલે કેટલીક કંપનીઓ ‘શ્રિન્કફ્લેશન’ (Shrinkflation) એટલે કે કિંમત સરખી રાખીને પ્રોડક્ટનું વજન ઘટાડવાની નીતિ અપનાવી રહી છે.
ઉદાહરણ તરીકે, બ્રિટાનિયા ઇન્ડસ્ટ્રીઝ જેવી મોખરાની કંપની પોતાના લોકપ્રિય બિસ્કિટના પેકેટો પર સીધો ભાવ વધારવાને બદલે વજનમાં કાપ મૂકવાની યોજના બનાવી રહી છે. આ વ્યૂહરચના હેઠળ, સામાન્ય નાગરિકોમાં સૌથી વધુ વેચાતા ₹૫ અને ₹૧૦ ના બિસ્કિટના પેકેટની કિંમત તો યથાવત જ રહેશે, પરંતુ તેની અંદર મળતા બિસ્કિટનું વજન પ્રતિ ગ્રામ ઘટાડી દેવામાં આવશે.
કઈ-કઈ બ્રાન્ડ્સ અને વસ્તુઓ પર પડશે અસર?
દેશની સૌથી મોટી FMCG બ્રાન્ડ્સમાંની એક હિન્દુસ્તાન યુનિલિવર લિમિટેડ (HUL) પણ પોતાના પોર્ટફોલિયોમાં રહેલી લોકપ્રિય પ્રોડક્ટ્સના દરો સમીક્ષા હેઠળ રાખી રહી છે. આગામી દિવસોમાં કપડાં ધોવાના ડિટર્જન્ટ જેવાં કે સર્ફ એક્સેલ અને રિન, નહાવાના સાબુ જેવાં કે લક્સ અને ડવ, તેમજ કેશ સંભાળ માટે વપરાતા ક્લિનિક પ્લસ અને સનસિલ્ક શેમ્પૂ તથા વિવિધ ટૂથપેસ્ટના ભાવમાં સીધો વધારો થઈ શકે છે.
આ સિવાય ડાબર અને ગોદરેજ કન્ઝ્યુમર પ્રોડક્ટ્સ જેવી અન્ય મોટી કંપનીઓ પણ પસંદગીની પ્રોડક્ટ કેટેગરીમાં ભાવ વધારવાની પૂરી તૈયારી કરી ચૂકી છે. અત્રે ઉલ્લેખનીય છે કે ગોદરેજ કન્ઝ્યુમર પ્રોડક્ટ્સે જૂન ક્વાર્ટરમાં જ સરેરાશ ૫ ટકાનો વધારો કર્યો હતો.
હાલમાં તમામ FMCG કંપનીઓ દેશભરમાં ચોમાસાની સ્થિતિ, આંતરરાષ્ટ્રીય માર્કેટમાં ક્રૂડ ઓઈલની ચાલ અને અલ નિનોની સંભવિત અસરો પર સતત નજર રાખી રહી છે. જો આગામી દિવસોમાં કાચા માલની કિંમતોમાં રાહત નહીં મળે, તો સપ્ટેમ્બરથી ભારતીય બજારમાં મોંઘવારીનો નવો તબક્કો જોવા મળી શકે છે.
