સોનાના આસમાને પહોંચેલા ભાવ વચ્ચે ચાંદીની માંગ બમણી: BIS લાવશે હોલમાર્કિંગનો નવો હાઇટેક પ્લાન
છેલ્લા કેટલાક સમયથી સોનાના ભાવમાં આવેલો સખત ઉછાળો સામાન્ય ભારતીય પરિવાર માટે સોનાના દાગીનાની ખરીદી પહોંચ બહાર બનાવી રહ્યો છે. આ આસમાને પહોંચેલા ભાવની સીધી અસર ભારતીય ઝવેરી બજાર પર જોવા મળી રહી છે. પરિણામે ખરીદદારો હવે ઝડપથી સોનાના સ્થાને ચાંદીના દાગીના, સિક્કા અને વાસણો તરફ વળી રહ્યા છે.
ગ્રાહકોના બદલાતા વલણને કારણે દેશમાં ચાંદીની માંગ લગભગ બમણી થઈ ગઈ છે. આ જબરદસ્ત માંગ અને ગ્રાહકોના હિતોનું રક્ષણ કરવા માટે સરકારી સંસ્થા ભારતીય માનક બ્યુરો (BIS) એ એક મોટું કદમ ઊંચકવાની તૈયારી કરી લીધી છે. આગામી બે વર્ષમાં દેશભરમાં ચાંદી માટે રેફરલ અને એસે પ્રયોગશાળાઓનું મોટું નેટવર્ક ઊભું કરવામાં આવશે.
૬-અંકનો HUID નંબર અને શુદ્ધતાની ગેરંટી
સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૫ થી હોલમાર્કવાળા ચાંદીના દાગીના માટે ૬-અંકનો હોલમાર્ક યુનિક આઇડેન્ટિફિકેશન (HUID) નંબર ફરજિયાત બનાવવામાં આવ્યો છે. આ નિયમ લાગુ થવાથી સામાન્ય ગ્રાહકો પોતાની પાસે રહેલી સ્માર્ટફોન એપ એટલે કે ‘BIS કેર એપ’ મારફતે ચાંદીના દાગીનાની શુદ્ધતા અને તેની અસલિયત તાત્કાલિક ધોરણે લાઈવ ચકાસી શકશે.
નવા ફરજિયાત હોલમાર્કિંગના વિશિષ્ટ નિયમો હેઠળ અસલી ચાંદીની વસ્તુઓ પર BIS નો માનક લોગો, શુદ્ધતાનો ગ્રેડ (જેમ કે ૯૯૯ અથવા ૯૨૫ સ્ટર્લિંગ સિલ્વર), પરીક્ષણ કેન્દ્રનો સત્તાવાર કોડ અને ઝવેરીનો ઓળખ નંબર સ્પષ્ટ રીતે અંકિત કરવામાં આવશે.
હાઇટેક બનશે ચાંદીનું ટેસ્ટિંગ: રોબોટિક્સ અને AI નો ઉપયોગ
ચાંદીની શુદ્ધતા તપાસવાની પ્રક્રિયાને અત્યંત ઝડપી બનાવવા અને માનવસહજ ભૂલો અથવા કોઈ ગેરરીતિની શક્યતાઓને નાબૂદ કરવા માટે BIS પોતાની પ્રયોગશાળાઓને અદ્યતન બનાવી રહ્યું છે. આ માટે આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI), મશીન લર્નિંગ અને રોબોટિક્સ ટેસ્ટિંગ પદ્ધતિઓનો બહોળા પ્રમાણમાં ઉપયોગ કરવામાં આવી રહ્યો છે.
આ તમામ ટેસ્ટિંગ મશીનોને લેબ ઇન્ફોર્મેશન મેનેજમેન્ટ સિસ્ટમ (LIMS) સાથે સીધા જોડવામાં આવ્યા છે, જેનાથી શુદ્ધતાનું રીડિંગ આપોઆપ ડિજિટલી સિસ્ટમમાં નોંધાઈ જશે અને કોઈ પણ વ્યક્તિ તેમાં છેડછાડ કરી શકશે નહીં.
BIS નું વિસ્તરતું દેશવ્યાપી નેટવર્ક
દેશમાં ચાંદીનું પરીક્ષણ મોટા પાયે થઈ શકે તે માટે BIS પોતાની ક્ષમતાઓમાં ઝડપથી વધારો કરી રહ્યું છે. BIS ના ડેપ્યુટી ડાયરેક્ટર જનરલ (લેબોરેટરીઝ) નિશાત એસ. હકે આ અંગે મહત્વની માહિતી આપતા જણાવ્યું હતું કે, સન ૨૦૧૪ માં તેમની પાસે માત્ર ૧૪૭ માન્યતા પ્રાપ્ત અને ૨૪ સરકારી પ્રયોગશાળાઓનું નાનું નેટવર્ક હતું.
જ્યારે વર્તમાન સમયમાં BIS પાસે ૪૪૦ માન્યતા પ્રાપ્ત પ્રયોગશાળાઓ અને ૩૫૦ સંલગ્ન પ્રયોગશાળાઓનું વિશાળ નેટવર્ક કાર્યરત છે. આગામી સમયમાં ચાંદીના વધતા ક્રેઝને ધ્યાનમાં રાખીને આ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને હજુ વધુ મજબૂત બનાવવામાં આવશે જેથી દરેક ગ્રાહકને શુદ્ધ અને ગુણવત્તાસભર ચાંદી મળી રહે.
