સૌભાગ્યવતી સ્ત્રીઓ માટે ખાસ છે આ ગણગોર વ્રત, જાણો તિથિ અને પૂજન વિધિ

21 માર્ચે ગણગોર તીજ પર બની રહ્યો છે શુભ યોગ, પૂજા માટે નોંધી લો આ ખાસ મુહૂર્ત

ભારતીય સંસ્કૃતિમાં તહેવારોનું પોતાનું એક અલગ જ આકર્ષણ અને ઊંડાણ હોય છે. ચૈત્ર માસની શરૂઆત સાથે જ વાતાવરણમાં ભક્તિ અને ઉલ્લાસની સુગંધ ભળવા લાગે છે. આ જ ક્રમમાં આવે છે ‘ગણગોર’, જે વિશેષ રૂપે રાજસ્થાન, મધ્યપ્રદેશ અને ઉત્તર ભારતના ઘણા ભાગોમાં ખૂબ જ ધામધૂમથી ઉજવવામાં આવે છે.

ગણગોરનો પર્વ માત્ર એક વ્રત નથી, પરંતુ પ્રેમ, આસ્થા અને સમર્પણનું પ્રતીક છે. ‘ગણ’ એટલે ભગવાન શિવ અને ‘ગોર’ એટલે માતા પાર્વતી. આ તહેવાર શિવ-શક્તિના અતૂટ પ્રેમ અને પુનર્મિલનની યાદ અપાવે છે. ચાલો જાણીએ કે વર્ષ 2026 માં ગણગોર ક્યારે છે અને શા માટે આ તહેવાર મહિલાઓ માટે આટલો ખાસ માનવામાં આવે છે.

ગણગોર તીજ 2026 ની સાચી તિથિ અને સમય

હિંદુ પંચાંગ અનુસાર, ચૈત્ર માસના શુક્લ પક્ષની તૃતીયા તિથિએ ગણગોરનો પર્વ ઉજવવામાં આવે છે. વર્ષ 2026 માં તૃતીયા તિથિની ગણતરી કંઈક આ મુજબ છે:

• ગણગોર તીજ વ્રત તિથિ: શનિવાર, 21 માર્ચ 2026

• તૃતીયા તિથિનો પ્રારંભ: 21 માર્ચ 2026, મોડી રાત્રે 02:30 વાગ્યાથી

• તૃતીયા તિથિની સમાપ્તિ: 21 માર્ચ 2026, રાત્રે 11:56 વાગ્યા સુધી

ઉદયાતિથિ અને ધાર્મિક ગણતરીઓ મુજબ, ગણગોરનું પૂજન અને વ્રત 21 માર્ચ ના રોજ જ કરવામાં આવશે.

શું છે આ ‘પ્રેત-યાત્રા’? ગરુડ પુરાણમાં છુપાયેલું છે મૃત્યુ પછીનું સૌથી મોટું ગૂઢ રહસ્ય

મુશ્કેલ સમયમાં સંજીવની સમાન સાબિત થશે નીમ કરોલી બાબાના આ ૪ ઉપદેશો

પૂજા માટે શુભ મુહૂર્ત: ક્યારે કરવી આરાધના?

ધાર્મિક ગ્રંથોમાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે કોઈપણ પૂજા જો શુભ મુહૂર્તમાં કરવામાં આવે તો તેનું ફળ અનેકગણું વધી જાય છે. ગણગોર પૂજા માટે 21 માર્ચના રોજ નીચેના મુહૂર્ત શ્રેષ્ઠ રહેશે:

• બ્રહ્મ મુહૂર્ત: સવારે 04:49 થી 05:36 સુધી (ધ્યાન અને સંકલ્પ માટે સર્વોત્તમ)

• અમૃત કાળ (પૂજાનો શ્રેષ્ઠ સમય): સવારે 07:55 થી 09:26 સુધી

• અભિજીત મુહૂર્ત: બપોરે 12:04 થી 12:52 સુધી

આ મુહૂર્તોમાં માતા ગૌરી અને ઈસર જી (શિવજી) ની પૂજા કરવી વૈવાહિક સુખમાં વૃદ્ધિ કરનારી માનવામાં આવે છે.

ગણગોરનું ધાર્મિક અને સાંસ્કૃતિક મહત્વ

ગણગોરનો તહેવાર મુખ્યત્વે સૌભાગ્યવતી સ્ત્રીઓ અને કુંવારી કન્યાઓનો પર્વ છે.

1. સૌભાગ્યવતી મહિલાઓ માટે: પરિણીત મહિલાઓ આ દિવસે નિર્જળા અથવા ફળાહારી વ્રત રાખીને માતા પાર્વતી પાસે પોતાના પતિના લાંબા આયુષ્ય અને સુખી દામ્પત્ય જીવનના આશીર્વાદ માંગે છે. માતા ગૌરીને ‘અખંડ સૌભાગ્ય’ ની દેવી માનવામાં આવે છે.

2. કુંવારી કન્યાઓ માટે: અપરિણીત યુવતીઓ આ દિવસે ભક્તિભાવથી પૂજન કરે છે જેથી તેમને ભગવાન શિવ જેવો મર્યાદિત અને માતા પાર્વતી જેવો સમર્પિત જીવનસાથી પ્રાપ્ત થાય.

પૌરાણિક માન્યતાઓ અનુસાર, માતા પાર્વતીએ પણ ભગવાન શિવને પતિ રૂપે મેળવવા માટે કઠોર તપસ્યા કરી હતી અને આ જ દિવસે તેમનું મિલન થયું હતું. તેથી આ દિવસ પ્રેમની પૂર્ણતાનો ઉત્સવ છે.

પૂજનની અનોખી પરંપરાઓ અને તૈયારી

ગણગોરની પૂજા માત્ર એક દિવસનું કામ નથી. હોળીના બીજા દિવસથી એટલે કે ચૈત્ર કૃષ્ણ પ્રતિપદાથી જ તેની તૈયારી શરૂ થઈ જાય છે.

જીવનને બરબાદ થવાથી બચાવવા માટે આ ૫ પ્રસંગોએ ભૂલથી પણ મુખ ન ખોલતા, જાણો મૌનનો મહિમા

શું તમે પણ રેશમના કીડા જેવું જીવન જીવી રહ્યા છો? જાણી લો શ્રીકૃષ્ણની આ ચેતવણી

• મૂર્તિઓનું નિર્માણ: હોલિકા દહનની રાખમાંથી માટીની નાની-નાની પિંડી બનાવવામાં આવે છે. રાજસ્થાનના ઘણા વિસ્તારોમાં લાકડાના ‘ઈસર’ અને ‘ગૌરી’ ની સુંદર મૂર્તિઓ બનાવવામાં આવે છે, જેમને દરરોજ પાણી પીવડાવવામાં આવે છે અને પૂજન કરવામાં આવે છે.

• પરંપરાગત ગીતો અને શૃંગાર: ગણગોર દરમિયાન મહિલાઓ પરંપરાગત પોશાકમાં સજ્જ થાય છે. ઘરની વડીલ મહિલાઓ નવપરિણીત વહુઓને લોકગીતોના માધ્યમથી પૂજાની વિધિ શીખવે છે.

• સોળ શૃંગારનું અર્પણ: પૂજામાં માતા પાર્વતીને સોળ શૃંગારની સામગ્રી જેમ કે બંગડીઓ, મહેંદી, કાજલ અને સિંદૂર અર્પણ કરવામાં આવે છે. માન્યતા છે કે જે સૌભાગ્યવતી સ્ત્રીઓ માતાને શૃંગાર ચઢાવે છે, તેમનું સૌભાગ્ય હંમેશા સુરક્ષિત રહે છે.

ગણગોર પૂજાની સરળ વિધિ

જો તમે ઘરે ગણગોર પૂજા કરી રહ્યા હોવ, તો આ બાબતોનું ધ્યાન રાખશો:

1. સવારે સ્નાન કર્યા પછી સ્વચ્છ વસ્ત્રો પહેરો અને પૂજાનો સંકલ્પ લો.

2. એક લાકડાના બાજઠ પર લાલ કપડું પાથરીને ઈસર જી અને માતા ગૌરીની પ્રતિમા સ્થાપિત કરો.

3. તેમને કુમકુમ, અક્ષત, ધૂપ, દીપ અને ફૂલ અર્પણ કરો.

4. વિશેષ રૂપે ‘ગુણે’ (મેંદા કે લોટની મીઠી વાનગી) નો ભોગ લગાવવામાં આવે છે.

5. અંતમાં ગણગોરની કથા સાંભળો અને આરતી કરો. સાંજના સમયે આ મૂર્તિઓને કોઈ જળાશયમાં વિસર્જિત કરવામાં આવે છે.

આસ્થા અને વિશ્વાસનો મેળ

ગણગોર માત્ર એક ધાર્મિક અનુષ્ઠાન નથી, પરંતુ તે આપણા સમાજમાં મહિલાઓની ગરિમા, તેમની ધીરજ અને પરિવાર પ્રત્યેના તેમના પ્રેમને દર્શાવે છે. આજના આધુનિક યુગમાં પણ જ્યારે આપણે ગણગોર ઉજવીએ છીએ, ત્યારે તે આપણને આપણા મૂળ અને પરંપરાઓ સાથે જોડી રાખે છે.

21 માર્ચ 2026 ના રોજ આવતો આ પર્વ આપ સૌના જીવનમાં ખુશીઓ અને વૈવાહિક મધુરતા લઈને આવે, તેવી જ શુભેચ્છા!