સરકારે ઘરેલુ PNG પ્રોત્સાહન યોજનાને આપી મંજૂરી, ૧ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬થી લાગુ થશે નવી યોજના
દેશભરમાં રસોઈ ગેસના ક્ષેત્રે ક્રાંતિકારી પરિવર્તન લાવવા અને એલપીજી (LPG) સિલિન્ડરો પરની નિર્ભરતા ઘટાડવાના ઉદ્દેશ્યથી કેન્દ્ર સરકારે એક મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય લીધો છે. સરકારે દેશમાં ઘરેલુ પાઈપ્ડ નેચરલ ગેસ (PNG) ના કનેક્શન્સનો ઝડપી વિસ્તાર કરવા માટે નવી પ્રોત્સાહન યોજનાને લીલી ઝંડી આપી દીધી છે. આ યોજનાનો મુખ્ય હેતુ દરેક ઘર સુધી સ્વચ્છ, સુરક્ષિત, સસ્તું અને સીધું પહોંચતું રસોઈ ઇંધણ પૂરું પાડવાનો છે. “ઘરેલુ PNG કનેક્શનના પ્રમોશન માટે પ્રોત્સાહન યોજના” નામની આ મહત્વાકાંક્ષી નીતિ ૧ સપ્ટેમ્બર, ૨૦૨૬ થી દેશભરમાં સત્તાવાર રીતે અમલમાં મૂકવામાં આવશે.
વર્તમાન આંકડાઓ અનુસાર, ભારતમાં હાલ આશરે ૧૭.૪ મિલિયન (૧.૭૪ કરોડ) ઘરેલુ PNG ગ્રાહકો છે. જોકે, અનેક વિસ્તારોમાં પાઇપલાઇન પથરાઈ ગઈ હોવા છતાં કનેક્શન સક્રિય થયા નથી અથવા બિલિંગ શરૂ થઈ શક્યું નથી. નવી નીતિ હેઠળ, સિટી ગેસ ડિસ્ટ્રિબ્યુશન (CGD) કંપનીઓને આવા પડતર કનેક્શન્સને તાત્કાલિક સક્રિય, બિલવાળા કનેક્શનમાં રૂપાંતરિત કરવા અને તેમના નેટવર્કનો વ્યાપ વધારવા માટે આર્થિક રીતે પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવશે.
ગેસ કંપનીઓને મળશે સસ્તો સ્થાનિક ગેસ
આ પ્રોત્સાહન યોજના હેઠળ સરકાર APM/NAPM નીતિ અનુસાર સીજીડી (CGD) કંપનીઓને વિશેષ સવલત આપશે. કંપનીઓ દ્વારા નિર્ધારિત સમયમર્યાદામાં દરેક નવું કમિશન્ડ અને બિલ કરાયેલું ઘરેલુ PNG કનેક્શન પૂરું પાડવામાં આવશે, ત્યારે તેમને વધારાનો ૨૦૦ સ્ટાન્ડર્ડ ક્યુબિક મીટર (SCM) સસ્તો સ્થાનિક રીતે ઉત્પાદિત (APM) ગેસ ફાળવવામાં આવશે.
અત્યાર સુધી કંપનીઓએ મોંઘા આયાતી પ્રવાહી કુદરતી ગેસ (LNG) પર નિર્ભર રહેવું પડતું હતું, જે ખૂબ ખર્ચાળ સાબિત થતો હતો. આ નવા નિર્ણયથી કંપનીઓ મોંઘા આયાતી ગેસના બદલે આ સસ્તા સ્થાનિક ગેસનો ઉપયોગ કરી શકશે, જેનાથી તેમના સંચાલન ખર્ચમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થશે.
કંપનીઓનો પેબેક સમયગાળો ઘટીને માત્ર ત્રણ વર્ષ થશે
સરકારી ગણતરી મુજબ, આ નવી નીતિના કારણે ઘરેલુ PNG કનેક્શન આપવા માટે કંપનીઓ દ્વારા કરવામાં આવતા મૂડી ખર્ચ (Capital Expenditure) નો વળતર સમયગાળો (Payback Period) જે અગાઉ લગભગ ૧૦ વર્ષ જેટલો લાંબો હતો, તે ઘટીને માત્ર ત્રણ વર્ષ થઈ જશે. ખર્ચ ઝડપથી ભરપાઈ થવાના કારણે તમામ નાના-મોટા શહેરોમાં ગેસ વિતરણ કંપનીઓ પોતાના નેટવર્કનો વિસ્તાર કરવા માટે વધુ ઉત્સાહિત બનશે. આ યોજના આગામી છ મહિનામાં બે અલગ-અલગ તબક્કામાં પૂરજોશમાં લાગુ કરવામાં આવશે.
સામાન્ય ગ્રાહકોને કેવી રીતે થશે સીધો આર્થિક ફાયદો?
સરકારની આ યોજનાનો સીધો લાભ સામાન્ય ગ્રાહકોને મળવા જઈ રહ્યો છે. કંપનીઓના ખર્ચમાં ઘટાડો થવાને કારણે, તેઓ નવા કનેક્શન માટે ગ્રાહકો પાસેથી લેવામાં આવતા પ્રારંભિક ઇન્સ્ટોલેશન ચાર્જ અથવા સિક્યોરિટી ડિપોઝિટમાં મોટો ઘટાડો કરશે. આ ઉપરાંત, જે વિસ્તારોમાં અગાઉ પાઇપલાઇન નાખ્યા પછી પણ કનેક્શન બાકી રહી ગયા હતા, તેમને પ્રાથમિકતાના ધોરણે સક્રિય કરવામાં આવશે.
સિલિન્ડર આધારિત રસોઈ ગેસ (LPG) ની સરખામણીએ PNG ગ્રાહકો માટે અત્યંત સુવિધાનક છે. તેમાં ગ્રાહકોએ વારંવાર સિલિન્ડર બુક કરવાની, તેની ડિલિવરી માટે રાહ જોવાની, સિલિન્ડર બદલવાની કે ઘરમાં તેને સાચવવાની કોઈ ઝંઝટ રહેતી નથી. પાઇપલાઇન દ્વારા ૨૪ કલાક સીધો જ ગેસ પુરવઠો મળે છે અને મીટરમાં નોંધાયેલા વપરાશ મુજબ જ દર મહિને બિલ ચૂકવવાનું રહે છે. આ નવી યોજનાથી ગ્રાહકોના પૈસા અને સમય બંનેની મોટી બચત થશે.
