ગુજરાતના આ ગામની અનોખી ખેતી જોઈ રાજ્યપાલ પણ થયા પ્રભાવિત! જાણો શું છે ખાસિયત!
અમરેલી જિલ્લાના રાજુલા તાલુકામાં આવેલા ઐતિહાસિક અને પ્રેરણાદાયી સમૂહખેતી ગામે તાજેતરમાં ‘ગ્રામ કલ્યાણ કાર્યક્રમ’ અંતર્ગત એક વિશેષ રાત્રિ સભાનું ભવ્ય આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. ગુજરાતના રાજ્યપાલ આચાર્ય દેવવ્રતજીના અધ્યક્ષસ્થાને યોજાયેલી આ સભામાં ગામના વિકાસ અને ખુશાલી માટે અનેક મહત્વપૂર્ણ મુદ્દાઓ પર ચર્ચા કરવામાં આવી હતી. રાજ્યપાલએ ગ્રામજનો સાથે ખૂબ જ આત્મીયતાથી સંવાદ સાધીને ગામના સર્વાંગી વિકાસ માટે પરિવાર ભાવના, સામૂહિક એકતા, પ્રાકૃતિક ખેતી, ગૌપાલન, જળસંચય, સ્વચ્છતા અને વ્યસનમુક્તિનું જીવનમાં કેટલું મોટું મહત્વ છે તે ખૂબ જ સરળ અને પ્રેરણાદાયી ભાષામાં સમજાવ્યું હતું.
આ કાર્યક્રમમાં રાજ્યપાલની ઉપસ્થિતિએ ગ્રામજનોમાં એક નવો ઉત્સાહ અને ઉમંગ ભરી દીધો હતો. ગામના નાના બાળકોથી લઈને વડીલો સુધીના તમામ લોકો આ રાત્રિ સભામાં મોટી સંખ્યામાં ઉપસ્થિત રહ્યા હતા અને રાજ્યપાલના વિચારોને ધ્યાનથી સાંભળ્યા હતા.

ભગવદ્ ગીતાના કર્મયોગ દ્વારા કર્તવ્યપાલનનો સંદેશ
સભાને સંબોધતા રાજ્યપાલ આચાર્ય દેવવ્રતજીએ પવિત્ર ગ્રંથ ભગવદ્ ગીતાના કર્મયોગના મહાન સંદેશનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો. તેમણે જણાવ્યું હતું કે, ભગવાન કૃષ્ણે ગીતામાં આપણને નિષ્કામ કર્મ અને પોતાના કર્તવ્યનું નિષ્ઠાપૂર્વક પાલન કરવાનો મહામંત્ર આપ્યો છે. સમાજના દરેક વ્યક્તિએ પોતાના ભાગે આવતી જવાબદારીઓને ઈમાનદારીથી નિભાવવી જોઈએ.
રાજ્યપાલએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે, જો ગામના લોકો સાચી ‘પરિવાર ભાવના’ કેળવીને એકબીજાના સુખ-દુઃખમાં સાચા અર્થમાં સહભાગી બને અને સામૂહિક જવાબદારીની ભાવના સાથે ગામના વિકાસ કાર્યોમાં જોડાઈ, તો કોઈપણ ગામ ખૂબ જ ટૂંકા સમયમાં એક આદર્શ ગ્રામજીવનનું ઉત્તમ ઉદાહરણ પૂરું પાડી શકે છે. તેમણે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં કહ્યું કે જ્યાં સુધી દેશનો ખેડૂત આર્થિક રીતે સમૃદ્ધ નહીં બને અને આપણાં ગામડાંઓ આત્મનિર્ભર નહીં બને, ત્યાં સુધી સાચા અર્થમાં ગ્રામ કલ્યાણ અને રાષ્ટ્ર નિર્માણનું સ્વપ્ન સાકાર થઈ શકે નહીં.
એક ગાયથી ૩૦ એકર જમીનમાં પ્રાકૃતિક ખેતીનો ચમત્કાર
આજના સમયમાં રાસાયણિક ખાતરો અને જંતુનાશક દવાઓના કારણે જમીન બંજર બની રહી છે અને લોકોના સ્વાસ્થ્ય પર પણ વિપરીત અસર પડી રહી છે. આ ગંભીર સમસ્યાનો ઉકેલ આપતા રાજ્યપાલએ ખેડૂતોને ઝેરમુક્ત પ્રાકૃતિક ખેતી અપનાવવા માટે પ્રેરિત કર્યા હતા. તેમણે સમજાવ્યું કે માત્ર એક જ દેશી ગાયના ગોબર અને ગૌમૂત્રમાંથી બનતા ‘જીવામૃત’ તથા ‘ઘનજીવામૃત’ નો ઉપયોગ કરીને આશરે ૩૦ એકર જેટલી વિશાળ જમીનમાં અત્યંત ઓછા ખર્ચે સફળ પ્રાકૃતિક ખેતી કરી શકાય છે.
આ વૈજ્ઞાનિક અને પરંપરાગત પદ્ધતિથી જમીનની ફળદ્રુપતા વધે છે, જમીનમાં ઓર્ગેનિક કાર્બનનું પ્રમાણ સુધરે છે, પાણીની ખપતમાં મોટો ઘટાડો થાય છે અને ખેતીનો ખર્ચ નહિવત થઈ જાય છે, જેનાથી સીધો જ ફાયદો ખેડૂતોની આર્થિક આવક વધારવામાં થાય છે.
જળસંચય, પર્યાવરણ અને સ્વચ્છતાનો સંકલ્પ
એક આદર્શ અને સ્વસ્થ ગામના નિર્માણ માટે રાજ્યપાલએ ગ્રામજનોને ‘ખેતરનું પાણી ખેતરમાં અને ગામનું પાણી ગામમાં’ ના મંત્રને અપનાવવા અનુરોધ કર્યો હતો. વરસાદી પાણીના એકેએક ટીપાનો સંગ્રહ કરવા માટે જળસંચયના કાર્યો, મોટાપાયે વૃક્ષારોપણ અને પર્યાવરણનું રક્ષણ કરવા માટે સૌએ સહિયારા પ્રયાસો હાથ ધરવા જોઈએ.
આ ઉપરાંત, ગામની શેરીઓ, ગલીઓ અને ઘરઆંગણાં હંમેશાં સ્વચ્છ રાખવા પર ભાર મૂકતા તેમણે તમાકુ, ગુટખા, સિગારેટ અને દારૂ જેવા તમામ પ્રકારના હાનિકારક વ્યસનોનો સદંતર ત્યાગ કરીને સમૂહખેતી ગામને સંપૂર્ણ ‘વ્યસનમુક્ત ગામ’ બનાવવા માટે ગ્રામજનોને સંકલ્પ લેવડાવ્યો હતો. શિક્ષણ વિશે વાત કરતા તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે ગામના દરેક બાળકને ગુણવત્તાયુક્ત પ્રાથમિક શિક્ષણ અને આપણી દીકરીઓને ઉચ્ચ અભ્યાસ કરવાની ઉત્તમ તકો પૂરી પાડવી એ આપણી સૌથી મોટી પ્રાથમિકતા હોવી જોઈએ.
સમૂહખેતી ગામનો ભવ્ય અને પ્રેરણાદાયી ઇતિહાસ
આ રાત્રિ સભાનું સ્થળ બનેલું ‘સમૂહખેતી’ ગામ માત્ર એક ગામ નથી, પરંતુ સહકાર અને સામૂહિકતાનું એક જીવંત પ્રતીક છે. આ ગામ આપણા વર્તમાન ધારાસભ્ય મહેશભાઈ કસવાલાનું પૈતૃક ગામ છે. આ ગામમાં દાયકાઓ પહેલાં તેમના દાદા અને પૂર્વ ધારાસભ્ય સ્વ. ભગવાન બાપા કસવાલા દ્વારા ‘સમૂહ ખેતી’ નો અનોખો અને ક્રાંતિકારી પ્રારંભ કરવામાં આવ્યો હતો.
રાજ્યપાલએ દાયકાઓ પહેલાં શરૂ થયેલા આ ઉત્કૃષ્ટ અને દૂરંદેશી કાર્યને ખુલ્લા મંચે બિરદાવ્યું હતું અને જણાવ્યું હતું કે સહકાર અને સાથે મળીને કામ કરવાની આ ભાવના ગુજરાતની સાચી ઓળખ છે.
આ ભવ્ય રાત્રિ સભામાં ધારાસભ્ય મહેશભાઈ કસવાલા, અમરેલી જિલ્લાના કલેક્ટર વિકલ્પ ભારદ્વાજ, જિલ્લા વિકાસ અધિકારી (DDO) રાજેશકુમાર મૌર્ય, એ.એસ.પી. જયવીર ગઢવી, સુપર ન્યુમરરી આસિસ્ટન્ટ કલેક્ટર હર્ષિતા ગોયલ તેમજ સમૂહખેતી ગામના ઉત્સાહી અગ્રણીઓ, બહોળી સંખ્યામાં પ્રગતિશીલ ખેડૂતો અને ગ્રામજનો ઉપસ્થિત રહીને આ કાર્યક્રમને સફળ બનાવ્યો હતો.
