લદ્દાખમાં શાંતિના પ્રયાસો: કેન્દ્ર સરકારે પર્યાવરણવાદી સોનમ વાંગચુક પરથી NSA હટાવી મુક્ત કરવાનો લીધો નિર્ણય
છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓથી જેલમાં બંધ લદ્દાખના જાણીતા પર્યાવરણ કાર્યકર્તા સોનમ વાંગચુક માટે મોટા સમાચાર સામે આવ્યા છે. કેન્દ્ર સરકારે શનિવારે જાહેરાત કરી છે કે તેઓ સોનમ વાંગચુકની અટકાયત તાત્કાલિક અસરથી રદ કરી રહ્યા છે. ગત સપ્ટેમ્બરમાં લેહમાં થયેલા હિંસક વિરોધ પ્રદર્શન બાદ તેમની નેશનલ સિક્યુરિટી એક્ટ (NSA) હેઠળ ધરપકડ કરવામાં આવી હતી અને તેમને રાજસ્થાનની જોધપુર જેલમાં રાખવામાં આવ્યા હતા.
જાહેર શાંતિ જાળવવા લેવાયો હતો નિર્ણય: ગૃહ મંત્રાલય
કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રાલય (MHA) દ્વારા જારી કરવામાં આવેલા નિવેદનમાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે, સોનમ વાંગચુકની અટકાયત ‘જાહેર વ્યવસ્થા જાળવી રાખવા’ માટે કરવામાં આવી હતી. સરકારે સ્પષ્ટ કર્યું કે તેઓ લદ્દાખમાં શાંતિ, સ્થિરતા અને પરસ્પર વિશ્વાસનું વાતાવરણ બનાવવા માટે કટિબદ્ધ છે જેથી તમામ હિતધારકો સાથે અર્થપૂર્ણ સંવાદ થઈ શકે. આ ઉદ્દેશ્યને ધ્યાનમાં રાખીને જ સરકારે NSA હેઠળ મળેલી સત્તાનો ઉપયોગ કરીને વાંગચુકની અટકાયત રદ કરવાનો નિર્ણય લીધો છે.
હિંસા અને આંદોલનની અર્થતંત્ર પર અસર
સરકારે પોતાના નિવેદનમાં લદ્દાખની સ્થિતિ અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરતા કહ્યું કે, સતત ચાલતા બંધ અને વિરોધ પ્રદર્શનોને કારણે લદ્દાખના શાંતિપ્રિય સમાજ પર નકારાત્મક અસર પડી છે. આ આંદોલનોને કારણે વિદ્યાર્થીઓ, નોકરીની આશા રાખતા યુવાનો, સ્થાનિક વેપારીઓ અને પ્રવાસન ઉદ્યોગને મોટું નુકસાન વેઠવું પડ્યું છે. અગાઉ કેન્દ્ર સરકારે વાંગચુક પર એવો આરોપ પણ લગાવ્યો હતો કે તેઓ નેપાળ અને બાંગ્લાદેશ જેવી અશાંતિ ફેલાવવા માટે નવી પેઢીના યુવાનોને ઉશ્કેરી રહ્યા છે.
પત્ની ગીતાંજલિની કાનૂની લડત અને હિંસાનો વિરોધ
બીજી તરફ, સોનમ વાંગચુકના પત્ની ગીતાંજલિ જે. આંગમોએ આ અટકાયતને સુપ્રીમ કોર્ટમાં પડકારી હતી. તેમણે દલીલ કરી હતી કે વાંગચુકની ધરપકડ ગેરબંધારણીય છે અને તેમના મૂળભૂત અધિકારોનું ઉલ્લંઘન છે. તેમણે કોર્ટને જણાવ્યું હતું કે સોનમ વાંગચુકે હંમેશા હિંસાની નિંદા કરી છે. વાંગચુકે સોશિયલ મીડિયા પર સ્પષ્ટ કહ્યું હતું કે હિંસા લદ્દાખની પાંચ વર્ષની શાંતિપૂર્ણ ‘તપસ્યા’ ને નિષ્ફળ બનાવી દેશે.
ઉલ્લેખનીય છે કે, લદ્દાખને રાજ્યનો દરજ્જો આપવાની અને બંધારણીય છઠ્ઠી અનુસૂચિમાં સામેલ કરવાની માંગ સાથે થયેલા હિંસક પ્રદર્શનોમાં ચાર લોકોના મોત થયા હતા અને 90 થી વધુ લોકો ઘાયલ થયા હતા. આ ઘટનાના બે દિવસ બાદ જ વાંગચુકની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી.
