હરિત અભિયાનમાં જીવરાજના મુવાડાની પ્રાથમિક શાળા બની પ્રેરણા
ગાંધીનગર જિલ્લાના દહેગામ તાલુકાના જીવરાજના મુવાડા ગામની સરકારી પ્રાથમિક શાળાએ શિક્ષણ સાથે પર્યાવરણ સંરક્ષણનું ઉત્તમ ઉદાહરણ પૂરું પાડ્યું છે. રાષ્ટ્રીય સ્તરે યોજાયેલા એક મહત્ત્વના કાર્યક્રમમાં આ શાળાને દેશભરમાંથી પસંદગી મળી છે. શાળાની હરિત વિચારધારા અને નવીન પ્રવૃત્તિઓને કારણે ગુજરાતનું ગૌરવ વધ્યું છે. આ સિદ્ધિથી સમગ્ર જિલ્લામાં ગૌરવની લાગણી જોવા મળી રહી છે.
મુંબઈમાં મળ્યો ગ્રીન સ્કૂલ એવોર્ડ
ઇન્ડિયન ગ્રીન બિલ્ડિંગ કાઉન્સિલ દ્વારા મુંબઈ ખાતે આયોજિત ગ્રીન યોર સ્કૂલ કાર્યક્રમમાં આ શાળાને ગ્રીન સ્કૂલ એવોર્ડ-૨૦૨૫ એનાયત થયો છે. પર્યાવરણને અનુકૂળ શિક્ષણ પદ્ધતિ અને શાળામાં વિકસાવાયેલા હરિત પ્રોજેક્ટોને આધારે આ સન્માન મળ્યું છે. અંદાજે બારસોથી વધુ વૃક્ષોથી ભરેલી શાળા હરિત અભિયાનનું જીવંત ઉદાહરણ બની છે. એવોર્ડ સાથે શાળાને પ્રોત્સાહન રૂપે નાણાકીય સહાય પણ મળી છે.
દેશભરની સ્કૂલોમાંથી પસંદગી
ગ્રીન બિલ્ડિંગ કોંગ્રેસ અંતર્ગત દેશભરમાંથી શાળાઓના રજીસ્ટ્રેશન મંગાવવામાં આવ્યા હતા. આ વર્ષે સાતસોથી વધુ શાળાઓએ ભાગ લીધો હતો. મૂલ્યાંકન પ્રક્રિયા બાદ ગુજરાત, અરુણાચલ પ્રદેશ અને પાંડેચેરીની શાળાઓને પ્રથમ ત્રણ સ્થાને પસંદ કરવામાં આવી હતી. તેમાં જીવરાજના મુવાડાની સરકારી પ્રાથમિક શાળાએ ખાસ સ્થાન મેળવ્યું છે.
વિદ્યાર્થીઓએ રજૂ કર્યું પ્રભાવશાળી પ્રેઝન્ટેશન
નવેમ્બર મહિનામાં મુંબઈ ખાતે જ્યુરી સમક્ષ પ્રેઝન્ટેશન આપવામાં આવ્યું હતું. શાળાના વિદ્યાર્થીઓ મીત ઠાકોર, યામી ઠાકોર અને જીગ્નેશ ઝાલાએ હરિત શાળાના વિચારોને આત્મવિશ્વાસપૂર્વક રજૂ કર્યા હતા. આચાર્ય અને શિક્ષકોના માર્ગદર્શન હેઠળ તૈયાર થયેલ પ્રોજેક્ટોએ જ્યુરીનું ધ્યાન ખેંચ્યું. વિદ્યાર્થીઓની રજૂઆતને વિશેષ પ્રશંસા મળી હતી.
ગ્રીન સ્કૂલ માટે 11 નવી કલ્પનાઓ
શાળાએ પર્યાવરણ સંરક્ષણ માટે કુલ અગિયાર નવીન કલ્પનાઓ રજૂ કરી છે. તેમાં ઘરેલુ ખાતર તૈયાર કરવું, કાગળ પુનઃપ્રક્રિયા, પ્લાસ્ટિક મુક્ત અભિયાન, બાયોગેસ પ્રયોગ, ઊર્જા ઓડિટ જેવી પ્રવૃત્તિઓનો સમાવેશ થાય છે. આ તમામ વિચારોને આવનારા સમયમાં શાળામાં અમલમાં મૂકવામાં આવશે. આ પ્રયાસો શાળાને સંપૂર્ણ હરિત કેન્દ્ર બનાવવાની દિશામાં આગળ ધપાવે છે.
ઊર્જા અને પાણી સંરક્ષણ પર સતત પ્રયાસ
શાળામાં ઊર્જા, પાણી અને કચરા વ્યવસ્થાપન માટે નિયમિત કામગીરી કરવામાં આવી રહી છે. ફ્રી પ્લાસ્ટિક સ્કૂલ અને ફ્રી પ્લાસ્ટિક વિલેજ જેવા અભિયાન પર પણ ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે. વર્ષ ૨૦૨૪માં રાજ્ય સરકાર તરફથી ક્લાઇમેટ ચેન્જ માટેનો એવોર્ડ પણ આ શાળાને મળ્યો હતો. આ પહેલો ગ્રામ્ય સ્તરે પર્યાવરણ જાગૃતિ ફેલાવે છે.
બાળકો દ્વારા પર્યાવરણનો જીવંત પાઠ
શાળામાં બાળકોને ચોકલેટની જગ્યાએ નાનો છોડ ભેટ આપવામાં આવે છે અને તેનું સંરક્ષણ પણ બાળકો જ કરે છે. વેસ્ટ સામગ્રીમાંથી વિવિધ મોડેલ બનાવીને સર્જનાત્મકતા વિકસાવવામાં આવી છે. બટરફલાય ગાર્ડન અને કિચન ગાર્ડન જેવી પ્રવૃત્તિઓ દ્વારા શિક્ષણ સાથે પ્રકૃતિપ્રેમનું સંસ્કાર સિંચાયું છે. નાનાં વિદ્યાર્થીઓએ સમાજ માટે એક પ્રેરણાદાયી ઉદાહરણ ઊભું કર્યું છે.

