ચેપલના ‘વિવાદાસ્પદ’ વિચારો આજે ગંભીરના યુગમાં સાચા સાબિત થયા: શું ભારતીય ક્રિકેટ 20 વર્ષ પાછળ હતું?
વર્ષ 2007માં ગ્રેગ ચેપલને ખૂબ જ અપમાનજનક રીતે ભારતીય ટીમના કોચ પદેથી હટાવવામાં આવ્યા હતા. પરંતુ આજે જ્યારે આપણે ગૌતમ ગંભીરના નેતૃત્વમાં ટીમ ઈન્ડિયાને અજેય બનતી જોઈએ છીએ, ત્યારે સમજાય છે કે ચેપલના વિચારો આજે પણ જીવંત છે. હકીકતમાં, એમએસ ધોની, વિરાટ કોહલી અને હવે ગૌતમ ગંભીરને આ વિચારોનો મોટો ફાયદો મળ્યો છે.
આજે કોઈ પણ નિષ્ણાત કહી શકે છે કે ગૌતમ ગંભીર ગ્રેગ ચેપલના વિચારોને સંપૂર્ણપણે લાગુ કરી રહ્યો છે. એવું લાગે છે કે ગંભીર ચેપલના દરેક સિદ્ધાંતનું ચુસ્તપણે પાલન કરી રહ્યો છે, જે તે સમયે ભારતીય સ્ટાર ખેલાડીઓને પસંદ પડ્યા નહોતા.
સ્ટાર કલ્ચરનો અંત અને ટીમ પ્રથમ
ગૌતમ ગંભીર વારંવાર કહે છે, “આપણે એક ટીમ તરીકે રમી રહ્યા છીએ, અહીં ‘સ્ટાર કલ્ચર’ માટે કોઈ જગ્યા નથી. ટીમ હંમેશા સર્વોપરી છે.” આ સાંભળીને જૂના ચાહકોને 2005-2007નો સમય યાદ આવી જશે. ઓસ્ટ્રેલિયન દિગ્ગજ ગ્રેગ ચેપલ પણ બરાબર આ જ ઈચ્છતા હતા. તેઓ ઈચ્છતા હતા કે બેટ્સમેનોના ક્રમમાં લવચીકતા (Flexibility) હોય, ખેલાડીઓ બેટ અને બોલ બંનેથી યોગદાન આપે અને ફિટનેસમાં કોઈ બાંધછોડ ન થાય.
પરંતુ તે સમયે ભારતનું ક્રિકેટ કલ્ચર અલગ હતું. સચિન તેંડુલકર, સૌરવ ગાંગુલી, રાહુલ દ્રવિડ અને વીવીએસ લક્ષ્મણ જેવા દિગ્ગજોથી ભરેલી ટીમમાં ‘સ્ટારડમ’ જ બધું હતું. ચેપલના આધુનિક વિચારો ત્યારે ખેલાડીઓને અખરતા હતા, જેના કારણે ભારે વિવાદ થયો અને અંતે વર્લ્ડ કપ 2007ની હાર બાદ તેમને જવું પડ્યું.
ભૂતકાળની ભૂલો અને વર્તમાનની સફળતા
ચેપલના કાર્યકાળ દરમિયાન ઈરફાન પઠાનને ઓલરાઉન્ડર તરીકે તૈયાર કરવાનો પ્રયાસ થયો હતો, જેનો દોષ ચેપલ પર મઢવામાં આવ્યો હતો. મોહમ્મદ કૈફ જેવા ખેલાડીઓએ પણ તેમની ફિલ્ડિંગ ટિપ્સનો વિરોધ કર્યો હતો. પરંતુ આજે સ્થિતિ અલગ છે. આજે હાર્દિક પંડ્યા કે અક્ષર પટેલ જેવા ઓલરાઉન્ડરોની માંગ છે અને બેટિંગ ક્રમમાં ફેરફારને ‘માસ્ટરસ્ટ્રોક’ માનવામાં આવે છે.
એમએસ ધોનીએ ચેપલના ઘણા વિચારોને પોતાના કાર્યકાળમાં અપનાવ્યા અને પરિણામે ભારતે 2007 થી 2013 વચ્ચે ત્રણ ICC ટ્રોફી જીતી. વિરાટ કોહલીએ તે જ આક્રમકતા અને ફિટનેસ કલ્ચરને આગળ વધાર્યું, જેના કારણે ભારતે ઓસ્ટ્રેલિયામાં ઐતિહાસિક ટેસ્ટ શ્રેણી જીતી.
ગંભીર અને ચેપલ: એક જ સિક્કાની બે બાજુ?
ગૌતમ ગંભીરનો અભિગમ પણ ચેપલ જેવો જ બેબાક છે. આજે ટીમ ઈન્ડિયા વ્હાઇટ બોલ ક્રિકેટમાં 1970ના દાયકાની વેસ્ટ ઈન્ડિઝ કે 2000ના દાયકાની ઓસ્ટ્રેલિયા જેવી અજેય દેખાઈ રહી છે. તફાવત માત્ર એટલો છે કે આજની પેઢી આ વિચારો માટે તૈયાર છે. ગંભીરના માર્ગદર્શન હેઠળ ભારતે એક વર્ષથી ઓછા સમયમાં બે ICC ટ્રોફી જીતી લીધી છે.
