ઈરાન-અમેરિકા યુદ્ધમાં પાકિસ્તાનનો પ્રવેશ: અસીમ મુનીરની મુલાકાતથી અમેરિકી નિષ્ણાતો સતર્ક; વિશ્વાસના સંકટ પર મોટો વિવાદ
પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા ભીષણ યુદ્ધની વચ્ચે આજે ૧૯ એપ્રિલ ૨૦૨૬ ના રોજ એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ સમાચાર સામે આવ્યા છે. પાકિસ્તાનના આર્મી ચીફ ફિલ્ડ માર્શલ અસીમ મુનીરની ત્રણ દિવસની ઈરાન મુલાકાતે વૈશ્વિક રાજદ્વારી ગણિત બદલી નાખ્યું છે. યુદ્ધ શરૂ થયા બાદ ઈરાનની મુલાકાત લેનારા મુનીર પ્રથમ વિદેશી લશ્કરી નેતા બન્યા છે, જેને અમેરિકન નિષ્ણાતો “ચેતવણીની ઘંટડી” તરીકે જોઈ રહ્યા છે.
૧. અસીમ મુનીર અને IRGC નું જૂનું કનેક્શન
૧૯ એપ્રિલ ૨૦૨૬ ના રોજ વોશિંગ્ટનથી મળેલા અહેવાલો મુજબ, અસીમ મુનીર કોઈ સામાન્ય મધ્યસ્થી નથી. ફોક્સ ન્યૂઝના અહેવાલે ખુલાસો કર્યો છે કે ૨૦૧૬-૧૭ માં જ્યારે તેઓ પાકિસ્તાની મિલિટરી ઇન્ટેલિજન્સના વડા હતા, ત્યારે તેમણે ઈરાનની ઇસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સ (IRGC) સાથે અત્યંત મજબૂત સંબંધો વિકસાવ્યા હતા. કાસિમ સુલેમાની અને હુસૈન સલામી જેવા કટ્ટર અમેરિકા વિરોધી નેતાઓ સાથે તેમના અંગત સંબંધો હોવાનું કહેવાય છે.
૨. અમેરિકામાં ફફડાટ: “પાકિસ્તાન પર વિશ્વાસ ન કરો”
૧૯ એપ્રિલ ૨૦૨૬ ના રોજ અમેરિકાના રણનીતિક નિષ્ણાતોએ તેહરાન અને ઈસ્લામાબાદ વચ્ચેની આ નિકટતા પર આકરા પ્રહારો કર્યા છે. ઘણા નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે પાકિસ્તાન એક તરફ અમેરિકા પાસેથી આર્થિક મદદ લે છે અને બીજી તરફ ઈરાન સાથે મળીને અમેરિકા વિરોધી વ્યૂહરચનામાં ભાગીદાર હોઈ શકે છે. એક નિષ્ણાતે તો ત્યાં સુધી કહ્યું કે, “મુનીરના IRGC સાથેના સંબંધો અમેરિકાની રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા માટે ખતરો બની શકે છે.”
૩. ઇસ્લામાબાદ મંત્રણા અને મધ્યસ્થીનો દાવો
ઈરાની રાષ્ટ્રપતિ અને લશ્કરી નેતૃત્વ સાથેની મુલાકાત બાદ હવે સમાચાર છે કે અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે શાંતિ મંત્રણાનો આગામી રાઉન્ડ ઈસ્લામાબાદમાં યોજાય તેવી શક્યતા છે. ૧૯ એપ્રિલ ૨૦૨૬ ના રોજ પાકિસ્તાન પોતાની જાતને એક મધ્યસ્થી તરીકે રજૂ કરી રહ્યું છે, પરંતુ નિષ્ણાતો પૂછી રહ્યા છે કે શું પાકિસ્તાન ખરેખર નિષ્પક્ષ રહી શકે?
૪. પાકિસ્તાનમાં વધતો લશ્કરી પ્રભાવ
આ મુલાકાતે ફરી એકવાર સાબિત કર્યું છે કે પાકિસ્તાનમાં નાગરિક સરકાર માત્ર નામની છે અને વિદેશ નીતિના તમામ મહત્વના નિર્ણયો સૈન્ય મુખ્યાલય (GHQ) માં લેવાય છે. અસીમ મુનીરનું ઈરાન જવું એ માત્ર રાજદ્વારી પ્રવાસ નથી, પણ પાકિસ્તાની લશ્કરની વધતી જતી આંતરરાષ્ટ્રીય શક્તિનું પ્રદર્શન પણ છે.
૧૯ એપ્રિલ ૨૦૨૬ ના આ ઘટનાક્રમે દક્ષિણ એશિયા અને મધ્ય પૂર્વમાં નવી અનિશ્ચિતતા પેદા કરી છે. શું પાકિસ્તાન ખરેખર યુદ્ધ રોકવા માંગે છે કે પછી ઈરાન સાથે મળીને કોઈ નવો મોરચો ખોલવાની તૈયારીમાં છે? આ સવાલનો જવાબ આગામી દિવસોમાં ઈસ્લામાબાદમાં થનારી મંત્રણા પરથી મળશે.
