GST ગ્રોથમાં ભારતનો સરેરાશ દર 8%, જ્યારે ગુજરાતનો 19% નોંધાયો
ગુજરાત રાજ્યની આર્થિક ગાડી અત્યારે પૂરપાટ ઝડપે દોડી રહી હોય તેવા આંકડાઓ સામે આવ્યા છે. ફેબ્રુઆરી 2026 ના મહિનામાં રાજ્ય સરકારની કર આવકમાં જે નોંધપાત્ર ઉછાળો જોવા મળ્યો છે, તે દર્શાવે છે કે ગુજરાત માત્ર ઉત્પાદન ક્ષેત્રે જ નહીં, પણ કર સંગ્રહ અને પારદર્શક વહીવટમાં પણ દેશમાં અગ્રેસર રહ્યું છે. રાજ્ય કર વિભાગ દ્વારા જાહેર કરાયેલા તાજેતરના ડેટા મુજબ, ફેબ્રુઆરી મહિનામાં ગુજરાતની કુલ કર આવક ₹11,358 કરોડ ના આંકડાને આંબી ગઈ છે.
રાષ્ટ્રીય સરેરાશ કરતા બમણો વિકાસ દર
ગુજરાતની આ સિદ્ધિની સૌથી મોટી વિશેષતા એ છે કે તેનો વિકાસ દર રાષ્ટ્રીય સરેરાશ કરતા પણ ઘણો ઊંચો રહ્યો છે. ફેબ્રુઆરી 2026 માં ભારતનો સરેરાશ GST ગ્રોથ 8% નોંધાયો છે, જેની સામે ગુજરાતનો ગ્રોથ રેટ 19% રહ્યો છે. એટલે કે, ગુજરાતે રાષ્ટ્રીય સરેરાશ કરતા બમણાથી પણ વધુ ઝડપે પ્રગતિ કરી છે. ગયા વર્ષે (ફેબ્રુઆરી 2025) GST ની આવક ₹6,396 કરોડ હતી, જે આ વર્ષે વધીને ₹7,598 કરોડ થઈ ગઈ છે. આ આંકડા સ્પષ્ટ કરે છે કે રાજ્યમાં ઔદ્યોગિક ગતિવિધિઓ અને વેપારમાં પ્રચંડ તેજી આવી છે.
આવકના વિવિધ સ્ત્રોતોનું વિશ્લેષણ
માત્ર GST જ નહીં, પણ અન્ય વેરાઓ દ્વારા પણ રાજ્યની તિજોરી છલકાઈ છે. રાજ્ય કર વિભાગની કુલ ₹11,358 કરોડની આવકમાં વિવિધ હિસ્સાઓ નીચે મુજબ છે:
- મૂલ્ય વર્ધિત કર (VAT): પેટ્રોલિયમ પેદાશો અને અન્ય ચીજવસ્તુઓ પરના વેટ દ્વારા ₹2,831 કરોડની આવક થઈ છે.
- વિદ્યુત શુલ્ક: ઉદ્યોગો અને ઘરગથ્થુ વપરાશકારો દ્વારા વપરાતી વીજળી પરના શુલ્ક પેટે ₹905 કરોડ જમા થયા છે.
- વ્યવસાય વેરો: વ્યવસાયીઓ પાસેથી ₹23 કરોડની આવક થઈ છે.
આ તેજી પાછળના મુખ્ય કારણો
આર્થિક નિષ્ણાતો માને છે કે ગુજરાતમાં ટેક્સ કલેક્શન વધવા પાછળ મુખ્યત્વે ત્રણ કારણો જવાબદાર છે:
- ઔદ્યોગિક ધમધમાટ: રાજ્યમાં મેન્યુફેક્ચરિંગ સેક્ટરમાં આવેલી નવી તેજી અને MSME એકમોનું મજબૂત પ્રદર્શન.
- સઘન ટેક્સ મોનિટરિંગ: રાજ્ય કર વિભાગ દ્વારા ટેક્સ ચોરી અટકાવવા માટે લેવામાં આવેલા કડક પગલાં અને ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ.
- વધતો વપરાશ: લોકોની ખરીદશક્તિમાં વધારો થતા માર્કેટમાં ચીજવસ્તુઓની માંગ વધી છે, જે અંતે ટેક્સ આવકમાં પરિણમે છે.
ભવિષ્યની સંભાવનાઓ
ફેબ્રુઆરી મહિનાના આ પ્રોત્સાહક આંકડાઓ જોતા લાગે છે કે માર્ચ મહિનાના અંત સુધીમાં (નાણાકીય વર્ષ પૂરું થતા) રાજ્ય સરકાર પોતાના મહેસૂલી લક્ષ્યાંકોને આસાનીથી વટાવી જશે. આ વધારાની આવક રાજ્યના માળખાગત વિકાસ, શિક્ષણ અને આરોગ્ય જેવી જનકલ્યાણકારી યોજનાઓ માટે વધુ બજેટ ફાળવવામાં મદદરૂપ થશે.
ટૂંકમાં કહીએ તો, ગુજરાતનું અર્થતંત્ર અત્યારે ‘ગોલ્ડન ફેઝ’ માંથી પસાર થઈ રહ્યું છે, જ્યાં વેપારની સરળતા (Ease of Doing Business) અને મજબૂત વહીવટીતંત્રના કારણે રાજ્યની આર્થિક કરોડરજ્જુ વધુ મજબૂત બની છે.
