કવચ કેન્દ્ર પહેલ અંતર્ગત રાજ્યની યુનિવર્સિટીઓમાં વિદ્યાર્થી સાયબર સિક્યુરિટી તાલીમ, ૭૮૦ વિદ્યાર્થીઓ બન્યા સાયબર જાગૃતિ દૂત
ગુજરાત સરકારના શિક્ષણ વિભાગ દ્વારા ‘કવચ કેન્દ્ર’ પહેલ અંતર્ગત યુનિસેફના સહયોગથી રાજ્યની વિવિધ યુનિવર્સિટીઓમાં એક દિવસીય ‘વિદ્યાર્થી સાયબર સિક્યુરિટી’ તાલીમ કાર્યક્રમનું સફળ આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. આ કાર્યક્રમ દ્વારા ડિજિટલ યુગમાં વધતા સાયબર ખતરાઓ સામે વિદ્યાર્થીઓને સુરક્ષિત અને જાગૃત કરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો છે.
તાલીમનો વ્યાપ અને સહભાગીદારી
તા. ૨૦ જાન્યુઆરીથી ૦૫ ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૬ દરમિયાન યોજાયેલા આ સત્રોમાં રાજ્યભરની શૈક્ષણિક સંસ્થાઓના પ્રતિનિધિઓએ ભાગ લીધો હતો:
-
સંખ્યા: રાજ્યની વિવિધ યુનિવર્સિટીઓ અને કોલેજોમાંથી કુલ ૭૮૦થી વધુ વિદ્યાર્થીઓ જોડાયા હતા.
-
પસંદગી: દરેક સરકારી, ગ્રાન્ટ-ઇન-એઇડ અને ટેકનિકલ કોલેજોમાંથી બે-બે વિદ્યાર્થી વોલેન્ટિયર્સની પસંદગી કરવામાં આવી હતી.
-
સંસ્થાઓ: ગાંધીનગર, પાટણ, અમદાવાદ, આણંદ, સુરત, રાજકોટ, જૂનાગઢ અને ભાવનગરની પ્રમુખ યુનિવર્સિટીઓના વિદ્યાર્થીઓએ આ તાલીમમાં સક્રિય ભાગ ભજવ્યો હતો.
તાલીમના મુખ્ય વિષયો અને માર્ગદર્શન
નિષ્ણાતો દ્વારા સવારે ૦૯:૦૦ થી સાંજે ૦૪:૩૦ સુધીના સઘન સત્રોમાં વિદ્યાર્થીઓને સાયબર સુરક્ષાના વિવિધ પાસાઓ સમજાવવામાં આવ્યા હતા:
-
ડિજિટલ હાઇજીન: સુરક્ષિત પાસવર્ડ મેનેજમેન્ટ, ટુ-ફેક્ટર ઓથેન્ટિકેશન અને સોશિયલ મીડિયાના જવાબદાર ઉપયોગની સમજ.
-
ખતરાઓની ઓળખ: ફિશિંગ એટેક, ડેટા પ્રાઇવસી ભંગ અને ઓનલાઇન નાણાકીય ઠગાઈથી બચવાના ઉપાયો.
-
રિપોર્ટિંગ પદ્ધતિ: સાયબર ગુનાની ઘટના બને ત્યારે કયા પ્લેટફોર્મ પર અને કેવી રીતે સત્તાવાર ફરિયાદ (Report) કરવી તેની જાણકારી.
-
નૈતિકતા: ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ પર જવાબદાર અને નૈતિક વર્તણૂક (Digital Ethics) નું મહત્વ.
‘સાયબર જાગૃતિ દૂત’ ની ભૂમિકા
તાલીમ મેળવ્યા બાદ આ વિદ્યાર્થીઓ હવે પોતપોતાના કેમ્પસમાં સાયબર ક્લબના માધ્યમથી નેતૃત્વ લેશે:
-
પીઅર એજ્યુકેશન: તેઓ અન્ય વિદ્યાર્થીઓને સાયબર સુરક્ષા અંગે જાગૃત કરશે.
-
સંસ્થાગત તૈયારી: કોલેજ અને યુનિવર્સિટી કક્ષાએ સાયબર સિક્યુરિટીની મજબૂત સંસ્કૃતિ વિકસાવશે.
-
કવચ કેન્દ્ર: સાયબર ક્લબની સ્થાપના અને સંચાલન દ્વારા શૈક્ષણિક સંસ્થાઓની ડિજિટલ પ્રતિરોધક ક્ષમતામાં વધારો કરશે.
શિક્ષણ વિભાગની આ પહેલથી રાજ્યના યુવાનોમાં ડિજિટલ સાક્ષરતાની સાથે સાથે સાયબર સુરક્ષાના કૌશલ્યો વિકસશે, જે ભવિષ્યના ડિજિટલ ભારત માટે મજબૂત પાયો સાબિત થશે.
