નાની દરગાહથી મોટી મસ્જિદ સુધી કોર્ટ ફી ફરજીયાત કરતો હાઈકોર્ટનો નિર્ણય
ગુજરાત હાઈકોર્ટે 17 ડિસેમ્બરે વકફ મિલકતોના સંચાલન અને કાનૂની વિવાદોને લઈને મહત્વનો ચુકાદો આપ્યો છે. કોર્ટએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે વકફ મિલકતો સાથે જોડાયેલા કેસોમાં હવે અન્ય વાદીઓની જેમ કોર્ટ ફી ભરવી ફરજીયાત રહેશે. નાની દરગાહ હોય કે મોટી મસ્જિદ, કોઈપણ સંસ્થાને ફીમાંથી છૂટછાટ નહીં મળે. આ નિર્ણયથી કાનૂની પ્રક્રિયામાં સમાનતા સ્થાપિત થવાની દિશામાં પગલું ભરાયું છે.
વકફ મિલકત શું કહેવાય છે તેની સ્પષ્ટતા
કોઈ મુસ્લિમ વ્યક્તિ પોતાની જંગમ અથવા સ્થાવર મિલકત ધાર્મિક કે પરોપકારી હેતુ માટે કાયમી રીતે અર્પણ કરે તેને વકફ મિલકત કહેવામાં આવે છે. તેમાં મસ્જિદ, ઈદગાહ, દરગાહ, મઝાર, મદરેસા, મુસાફરખાના, યતીમખાના અને કબ્રસ્તાન જેવી સંપત્તિઓનો સમાવેશ થાય છે. આવી મિલકતો કાયમી દાનરૂપે અર્પિત હોવાથી તેને વેચી શકાતી નથી. આ સંપત્તિઓનો ઉપયોગ સમાજહિત અને ધાર્મિક કાર્યો માટે થતો રહે છે.
કોર્ટ ફી અંગેની અગાઉની ગૂંચવણ
વકફ એક્ટ હેઠળ આવતી અનેક મિલકતો અંગે લાંબા સમયથી કોર્ટોમાં કેસો ચાલતા હતા. અગાઉ વકફ ટ્રિબ્યુનલમાં ચાલતા કેસોમાં કોર્ટ ફી અંગે સ્પષ્ટ નિયમો ન હોવાથી ફી વસૂલાતી નહોતી. જ્યારે અન્ય ધાર્મિક કે સામાજિક ટ્રિબ્યુનલોમાં કેસ માટે ફી લેવાતી હતી. આ અસમાનતાને કારણે કાનૂની પ્રક્રિયામાં પ્રશ્નો ઊભા થયા હતા.
હાઈકોર્ટની સ્પષ્ટ ટિપ્પણી
હાઈકોર્ટે પોતાના ચુકાદામાં જણાવ્યું છે કે કોઈપણ વાદી કાનૂની પ્રક્રિયાથી ઉપર નથી. વકફ મિલકતોનું સંચાલન કરતી સંસ્થાઓએ પણ હવે નિયત કોર્ટ ફી ભરવી પડશે. આ નિર્ણયથી વકફ મિલકતોને મળતી વિશેષ છૂટછાટ પર પૂર્ણવિરામ લાગ્યું છે. કોર્ટના આ અભિપ્રાયથી કાયદાની સમાન અમલવારીને મજબૂતી મળી છે.
પડતર કેસો પર નિર્ણયની અસર
આ ચુકાદાના પરિણામે રાજ્યમાં વકફ મિલકતો સંબંધિત 150થી વધુ પડતર કેસોનો નિકાલ થયો છે. આગામી સમયમાં ચાલતા અને નવા દાખલ થનારા તમામ કેસોમાં કોર્ટ ફી ફરજીયાત રહેશે. હાઈકોર્ટના આ નિર્ણયની અસર રાજ્યભરમાં જોવા મળશે અને કાનૂની કાર્યવાહી વધુ સ્પષ્ટ અને નિયમિત બનશે.
સરકાર તરફથી પ્રતિક્રિયા
હાઈકોર્ટના આ નિર્ણય બાદ નાયબ મુખ્યમંત્રી હર્ષ સંઘવીએ નિવેદન આપ્યું છે. તેમણે કહ્યું કે આ ચુકાદો સમાજમાં સમાનતા અને ન્યાયની ભાવનાને મજબૂત બનાવે છે. તમામ ધર્મ અને સમાજ માટે કાયદો એક સમાન હોવાનો સંદેશ આ નિર્ણય દ્વારા સ્પષ્ટ થયો છે. સરકારનું માનવું છે કે આ પગલું કાનૂની વ્યવસ્થામાં પારદર્શિતા લાવશે.
