આભમાંથી વરસશે આગ અને પવન ફૂંકાશે કાળ બનીને: દિલ્હી-યુપી-રાજસ્થાન હીટવેવની ઝપેટમાં
ભારતીય હવામાનમાં હાલ એક અત્યંત વિચિત્ર અને ચિંતાજનક વિરોધાભાસ જોવા મળી રહ્યો છે. દેશનો એક મોટો હિસ્સો સૂર્યનારાયણના પ્રકોપ અને અસહ્ય હીટવેવ (કાળઝાળ ગરમી) નો સામનો કરી રહ્યો છે, જ્યારે બીજી તરફ પૂર્વ અને દક્ષિણ ભારતના રાજ્યો પર અચાનક ભયાનક વાવાઝોડાનું સંકટ તોળાઈ રહ્યું છે. ભારતીય હવામાન વિભાગ (IMD) એ જારી કરેલા તાજા બુલેટિન મુજબ, આગામી ૧૫ થી ૧૬ કલાક દેશના ૧૭ જેટલા રાજ્યો માટે અત્યંત નાજુક સાબિત થઈ શકે છે. પૂર્વ અને ઉત્તર-પૂર્વ ભારતના ૧૩ રાજ્યોમાં ૮૦ થી ૧૦૦ કિલોમીટર પ્રતિ કલાકની તોફાની ઝડપે પવન ફૂંકાવા સાથે મુશળધાર વરસાદની આશંકા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. આ કુદરતી આફતને પગલે પ્રશાસન અને આપત્તિ વ્યવસ્થાપન ટીમોને એલર્ટ મોડ પર મૂકી દેવામાં આવી છે.
પૂર્વ અને દક્ષિણ ભારતમાં તોફાની પવન સાથે મેઘતાંડવ
હવામાન વિભાગના વૈજ્ઞાનિકોના જણાવ્યા અનુસાર, બંગાળની ખાડી અને અરબી સમુદ્રમાં સર્જાયેલી સિસ્ટમને કારણે દક્ષિણ અને પૂર્વ ભારતના વાતાવરણમાં મોટો પલટો આવ્યો છે. બિહાર, ઝારખંડ અને પૂર્વોત્તરના રાજ્યોમાં આગામી ૧૨ કલાકની અંદર વાવાઝોડું ત્રાટકવાની સંભાવના છે. ઝારખંડના રાંચી, ધનબાદ, જમશેદપુર અને બોકારો જેવા ઔદ્યોગિક શહેરોમાં ૭૦ કિમીની ઝડપે પવન ફૂંકાઈ શકે છે. આ ખરાબ હવામાનને ધ્યાનમાં રાખીને, IMD એ માછીમારોને અરબી સમુદ્ર અને બંગાળની ખાડીના પ્રભાવિત વિસ્તારોમાં ન જવાની સખત તાકીદ કરી છે.
ઉત્તર ભારતમાં આભમાંથી વરસશે અગનગોળા: ૪૮ ડિગ્રીએ પહોંચ્યો પારો
જ્યારે દેશનો એક ભાગ વરસાદની રાહ જોઈ રહ્યો છે, ત્યારે ઉત્તર અને પશ્ચિમ ભારત શાબ્દિક રીતે ભઠ્ઠીની જેમ શેકાઈ રહ્યું છે. ઉત્તર પ્રદેશ, રાજસ્થાન, પંજાબ અને દિલ્હી-NCR માં મે મહિનાની આ ગરમીએ પ્રચંડ સ્વરૂપ ધારણ કર્યું છે. ઉત્તર પ્રદેશના બાંદા જિલ્લામાં પારો ૪૮.૨ ડિગ્રી સેલ્સિયસના આંકડાને સ્પર્શી ગયો છે, જે આ સીઝનનું સૌથી ભયાનક તાપમાન છે. રાજધાની લખનૌ, કાનપુર, પ્રયાગરાજ અને વારાણસીમાં માત્ર દિવસ જ નહીં, પરંતુ રાત્રિના સમયે પણ અસહ્ય ગરમી અને ગરમ પવનોને કારણે લોકોનું જીવવું દુષ્કર બન્યું છે.
દેશની રાજધાની દિલ્હીમાં આગામી ૨૬ મે સુધી ‘સિવિયર હીટવેવ’ (તીવ્ર ગરમીનું મોજું) નું એલર્ટ આપવામાં આવ્યું છે. આ દિવસો દરમિયાન દિલ્હી અને તેની આસપાસના વિસ્તારોમાં તાપમાન ૪૭ ડિગ્રી સુધી પહોંચવાની આશંકા છે. પંજાબના ચંદીગઢ, અમૃતસર અને લુધિયાણામાં પણ ૨૬ મે સુધી રેડ એલર્ટ જાહેર કરવામાં આવ્યું છે, જ્યાં બપોરના સમયે ધૂળની ડમરીઓ સાથે ગરમ પવન સામાન્ય જનજીવનને અસ્તવ્યસ્ત કરશે. રાજસ્થાનના જયપુર, જોધપુર અને જેસલમેર જેવા સરહદી વિસ્તારોમાં પારો ૪૮ ડિગ્રીની આસપાસ સ્થિર રહેતા સૂર્યપ્રકાશ ચામડી દઝાડી રહ્યો છે.
પહાડી વિસ્તારોમાં પ્રવાસીઓ માટે ચેતવણી
મે મહિનાની આ ગરમીથી બચવા માટે જે લોકો પહાડી વિસ્તારો તરફ પલાયન કરી રહ્યા છે, તેમના માટે પણ રાહતના સમાચાર નથી. ઉત્તરાખંડ અને હિમાચલ પ્રદેશમાં ૨૨ અને ૨૩ મેના રોજ હવામાન પલટાવાના સંકેતો છે. દહેરાદૂન, નૈનિતાલ, શિમલા અને મનાલી જેવા લોકપ્રિય પ્રવાસી મથકો પર વાદળછાયા વાતાવરણ વચ્ચે તીવ્ર પવન અને મધ્યમ વરસાદ પડવાની સંભાવના છે. હવામાન વિભાગે પ્રવાસીઓને પહાડી વિસ્તારોમાં મુસાફરી કરતી વખતે સ્થાનિક વહીવટીતંત્રની સૂચનાઓનું પાલન કરવા વિનંતી કરી છે. એકંદરે, આગામી પાંચ દિવસ ભારત માટે હવામાનની દ્રષ્ટિએ અત્યંત પડકારજનક રહેવાના છે.
