કાળઝાળ ઉનાળા વચ્ચે આગામી ૧૩ કલાક ભારે, દિલ્હી-UP સહિત ૧૫ રાજ્યોમાં તોફાની વરસાદની ચેતવણી
દેશભરમાં મે મહિનાના અંતમાં સામાન્ય રીતે કાળઝાળ ગરમી અને હીટવેવનો પ્રકોપ જોવા મળતો હોય છે, પરંતુ આ વર્ષે કુદરતે પોતાનો મિજાજ સંપૂર્ણપણે બદલી નાખ્યો છે. તીવ્ર ગરમી અને બફારાની વચ્ચે ભારતીય હવામાન વિભાગ (IMD) એ દેશના એક બહુ મોટા હિસ્સા માટે હાઈ એલર્ટ અને કટોકટીની નવી ચેતવણી જારી કરી છે. હવામાન વિભાગની તાજી આગાહી મુજબ, આગામી ૧૩ કલાક દેશના ૧૫ રાજ્યો માટે અત્યંત ભારે સાબિત થઈ શકે છે. દિલ્હી, ઉત્તર પ્રદેશ, બિહાર અને ઝારખંડ સહિતના ૧૫ રાજ્યોમાં ધૂળની ડમરીઓ, તીવ્ર વાવાઝોડું અને મુશળધાર વરસાદ પડવાની સંભાવના વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. કેટલાક વિસ્તારોમાં તો પવનની ગતિ ૮૦ થી ૯૦ કિલોમીટર પ્રતિ કલાક સુધી પહોંચી શકે છે, જેને કારણે સામાન્ય જનજીવન પ્રભાવિત થવાની આશંકા છે.
કેમ અચાનક બદલાયું હવામાન?
હવામાન વૈજ્ઞાનિકોના જણાવ્યા અનુસાર, આ અચાનક આવેલા બદલાવ પાછળ બે મોટી દરિયાઈ અને વાતાવરણીય સિસ્ટમ કામ કરી રહી છે. હાલમાં ઉત્તર તમિલનાડુના દરિયાકાંઠા અને તેની આસપાસના વિસ્તારોમાં મધ્ય-ઉષ્ણકટિબંધીય સ્તરે એક શક્તિશાળી ચક્રવાતી પરિભ્રમણ (Cyclonic Circulation) સક્રિય છે. આ સિવાય, ઉત્તર-પશ્ચિમ ઉત્તર પ્રદેશથી લઈને દક્ષિણ દરિયાકાંઠાના ઓડિશા સુધી નીચલા ઉષ્ણકટિબંધીય સ્તરે એક મજબૂત ટ્રફ લાઇન (ખાઈ) વિસ્તરી રહી છે. આ બે સિસ્ટમના સંયુક્ત પ્રભાવને કારણે અચાનક ભેજવાળા પવનો ફૂંકાવા લાગ્યા છે અને વાતાવરણ પલટાયું છે.
હવામાન વિભાગે લોકોને આ સમયગાળા દરમિયાન બિનજરૂરી રીતે બહાર ન નીકળવાની અને સુરક્ષિત સ્થાનો પર રહેવાની કડક સલાહ આપી છે. વાવાઝોડાની તીવ્રતા એટલી વધારે હોઈ શકે છે કે કાચા મકાનો, વૃક્ષો, સાઈનબોર્ડ અને વીજળીના થાંભલા ઉખડી શકે છે. પૂર્વીય રાજ્યોમાં વીજળીના કડાકા-ભડાકા સાથે કરા પડવાની પણ આશંકા છે, જેના કારણે ખેડૂતો અને માછીમારોને ખાસ તકેદારી રાખવા જણાવાયું છે.
રાજ્યવાર હવામાનની સ્થિતિ અને તાપમાનનું ગણિત (૨૯ મે ૨૦૨૬)
| ક્રમ | રાજ્ય / મુખ્ય વિસ્તાર | ચેતવણીનો પ્રકાર | પવનની ગતિ (પ્રતિ કલાક) | મહત્તમ / લઘુત્તમ તાપમાન |
| ૧ | દિલ્હી (Delhi) | ભારે વરસાદ અને તોફાન | ૫૦ થી ૬૦ કિમી | ૩૫°C / ૨૫°C |
| ૨ | ઉત્તર પ્રદેશ (UP) | મુશળધાર વરસાદ અને કરા | ૮૦ થી ૯૦ કિમી | ૩૩°C / ૨૫°C (લખનૌ) |
| ૩ | બિહાર (Bihar) | મધ્યમથી ભારે વરસાદ | ૬૦ થી ૭૦ કિમી | ૩૦°C / ૨૬°C (પટના) |
| ૪ | ઝારખંડ (Jharkhand) | ભારે તોફાન અને વરસાદ | ૫૦ થી ૫૫ કિમી | ૩૨°C / ૨૩°C (રાંચી) |
| ૫ | ઉત્તરાખંડ (Uttarakhand) | વરસાદ અને કરાની આશંકા | ૬૫Target થી ૭૦ કિમી | ૩૧°C / ૨૧°C (દહેરાદૂન) |
| ૬ | હિમાચલ પ્રદેશ (HP) | પહાડી વિસ્તારોમાં તોફાન | ૬૦ થી ૭૦ કિમી | ૧૧°C / ૦૩°C (મનાલી) |
| ૭ | જમ્મુ અને કાશ્મીર (J&K) | પવન સાથે ભારે વરસાદ | ૬૦ થી ૭૦ કિમી | ૨૬°C / ૧૩°C (શ્રીનગર) |
મુખ્ય રાજ્યો અને જિલ્લાવાર હવામાનનો વિગતવાર અહેવાલ:
-
દિલ્હી-NCR: રાજધાની દિલ્હીમાં આજે સાંજે અથવા રાત્રે જોરદાર વાવાઝોડા સાથે વરસાદની એન્ટ્રી થઈ શકે છે. અહીં પવનની ગતિ ૫૦ થી ૬૦ કિમી રહેશે, જેના કારણે તાપમાનનો પારો ગગડીને મહત્તમ ૩૫ ડિગ્રી અને લઘુત્તમ ૨૫ ડિગ્રી સેલ્સિયસ સુધી આવી જશે, જે ગરમીથી મોટી રાહત આપશે.
-
ઉત્તર પ્રદેશ (UP): યુપીના સહારનપુર, મુઝફ્ફરનગર, બિજનૌર, બુલંદશહેર, રામપુર, સીતાપુર, અલીગઢ, કાનપુર, બહરાઇચ, અયોધ્યા, ઝાંસી અને લલિતપુર સહિતના ૨૦થી વધુ જિલ્લાઓમાં આગામી ૩૧ મે સુધી ભારે વરસાદ અને વાવાઝોડાનું એલર્ટ છે. લખનૌમાં મહત્તમ તાપમાન ૩૩ ડિગ્રી રહેશે.
-
બિહાર: પટના, પશ્ચિમ અને પૂર્વ ચંપારણ, ગોપાલગંજ, મુઝફ્ફરપુર, દરભંગા, ભાગલપુર અને પૂર્ણિયા સહિતના વિસ્તારોમાં ૬૦ થી ૭૦ કિમીની ઝડપે પવન ફૂંકાશે. પટનામાં મહત્તમ તાપમાન ૩૦ ડિગ્રી આસપાસ નોંધાશે, જે સામાન્ય કરતાં ઘણું ઓછું છે.
-
ઝારખંડ: રાંચી, પલામુ, ચતરા, હજારીબાગ, ધનબાદ અને સિંહભૂમ જેવા જિલ્લાઓમાં ૫૦ થી ૫૫ કિમીની ઝડપે તોફાની પવન સાથે વરસાદની શક્યતા છે. રાંચીમાં લઘુત્તમ તાપમાન ૨૩ ડિગ્રી સુધી જઈ શકે છે.
-
પહાડી રાજ્યો (ઉત્તરાખંડ, હિમાચલ, જમ્મુ-કાશ્મીર): નૈનિતાલ, ચમોલી, શિમલા, મનાલી, કુલુ, શ્રીનગર અને અનંતનાગ જેવા પર્યટન સ્થળો પર ભારે વરસાદ અને બરફવર્ષા જેવા ઠંડા પવનો ફૂંકાશે. મનાલીમાં તાપમાનનો પારો ઘટીને લઘુત્તમ ૩ ડિગ્રી અને શ્રીનગરમાં ૧૩ ડિગ્રી સેલ્સિયસ થઈ જતાં પહાડોમાં શિયાળા જેવો માહોલ સર્જાશે.
ચક્રવાતી પરિભ્રમણ અને પશ્ચિમી વિક્ષેપની અસરને કારણે ઉનાળાની સિઝનમાં ચોમાસા જેવો માહોલ સર્જાયો છે. આગામી ૨૪ થી ૪૮ કલાક મુસાફરી કરનારા, ઊંચી ઇમારતો પર કામ કરનારા અને ખુલ્લા મેદાનમાં રહેતા લોકોએ વહીવટી તંત્રની સૂચનાઓનું પાલન કરવું અનિવાર્ય છે.
