વેનેઝુએલામાં ઐતિહાસિક અમેરિકી સૈન્ય કાર્યવાહી: નિકોલસ માદુરોની ધરપકડ, ટ્રમ્પે પોતાને ‘કાર્યકારી રાષ્ટ્રપતિ’ ગણાવ્યા
યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ ઓફ અમેરિકાએ વેનેઝુએલામાં એક મોટું સૈન્ય અભિયાન ચલાવીને રાષ્ટ્રપતિ નિકોલસ માદુરો અને તેમના પત્ની સીલિયા ફ્લોર્સની ધરપકડ કરી લીધી છે. ‘ઓપરેશન એબ્સોલ્યુટ રિઝોલ્વ’ (Operation Absolute Resolve) નામના આ ગુપ્ત મિશનને અમેરિકી સેનાની ડેલ્ટા ફોર્સ, નેવી અને એરફોર્સે અંજામ આપ્યો હતો, જે બાદ માદુરોને ફેડરલ આરોપોનો સામનો કરવા માટે ન્યૂયોર્ક લઈ જવામાં આવ્યા છે.
ટ્રમ્પની વિવાદાસ્પદ સોશિયલ મીડિયા પોસ્ટ
આ સૈન્ય હસ્તક્ષેપના થોડા દિવસો પછી, અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ‘ટ્રુથ સોશિયલ’ પર એક છેડછાડ કરેલી (doctored) તસવીર શેર કરી હતી, જેમાં તેમના વિકિપીડિયા પેજ પર તેમને ‘વેનેઝુએલાના કાર્યકારી રાષ્ટ્રપતિ’ તરીકે દર્શાવવામાં આવ્યા છે. આ પોસ્ટમાં ટ્રમ્પ જાન્યુઆરી 2026 થી પદ પર હોવાનું જણાવાયું છે, જે સીધી રીતે અમેરિકી વિદેશ મંત્રી માર્કો રુબિયોના એ નિવેદનનું ખંડન કરે છે જેમાં તેમણે કહ્યું હતું કે અમેરિકા વેનેઝુએલાનું દૈનિક શાસન સંભાળવાનો ઇરાદો ધરાવતું નથી.
સૈન્ય અભિયાન અને જાનહાનિની વિગતો
- હુમલાની શરૂઆત: આ ઓપરેશન 3 જાન્યુઆરીએ વહેલી સવારે 2 વાગ્યે શરૂ થયું હતું, જેમાં અમેરિકાએ કારાકાસ અને ઉત્તર વેનેઝુએલામાં હવાઈ હુમલા કર્યા હતા.
- જાનહાનિ: અહેવાલો અનુસાર, આ અભિયાનમાં લગભગ 32 ક્યુબન સૈન્ય કર્મચારીઓ અને 23 થી 43 વેનેઝુએલાના સૈનિકો માર્યા ગયા છે, જ્યારે 2 નાગરિકો પણ આ સંઘર્ષની લપેટમાં આવ્યા છે. અમેરિકી પક્ષના સાત સૈનિકો ઘાયલ થયા છે.
- આરોપો: નિકોલસ માદુરો અને તેમના પત્ની પર ન્યૂયોર્કની કોર્ટમાં નાર્કો-ટેરરિઝમ, ડ્રગ્સની હેરાફેરી અને હથિયારો સંબંધિત ગંભીર આરોપો મૂકવામાં આવ્યા છે, જોકે બંનેએ પોતાને નિર્દોષ ગણાવ્યા છે.
વેનેઝુએલાનું નવું નેતૃત્વ અને તેલ પરની રણનીતિ
માદુરોની ધરપકડ બાદ વેનેઝુએલાના ઉપરાષ્ટ્રપતિ ડેલ્સી રોડ્રિગ્ઝે વચગાળાના રાષ્ટ્રપતિ તરીકે શપથ લીધા છે. જોકે તેમણે શરૂઆતમાં આ કાર્યવાહીને ‘અપહરણ’ ગણાવ્યું હતું, પરંતુ બાદમાં તેમણે અમેરિકા સાથે આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાના દાયરામાં સહયોગ કરવાના સંકેત આપ્યા છે.
ટ્રમ્પ પ્રશાસને સ્પષ્ટ કર્યું છે કે વેનેઝુએલાના વિશાળ તેલ ભંડાર સુધી પહોંચવું એ આ કાર્યવાહીનું એક મુખ્ય કારણ હતું. ટ્રમ્પે કહ્યું છે કે જ્યાં સુધી સત્તાનું સુરક્ષિત હસ્તાંતરણ ન થાય ત્યાં સુધી અમેરિકા વેનેઝુએલાને “ચલાવશે” અને અમેરિકી તેલ કંપનીઓ ત્યાંના ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને સુધારવા માટે અબજો ડોલરનું રોકાણ કરશે.
આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રતિક્રિયાઓ
સંયુક્ત રાષ્ટ્ર (UN) ના મહાસચિવ એન્ટોનિયો ગુટેરેસે આ કાર્યવાહીને એક “ખતરનાક ઉદાહરણ” ગણાવ્યું છે. ચીન, રશિયા, ક્યુબા અને ઈરાને આ સૈન્ય હસ્તક્ષેપની કડક નિંદા કરી છે, જ્યારે આર્જેન્ટિના, ઈઝરાયેલ અને પેરુ જેવા દેશોએ માદુરો શાસનના અંતને આવકાર્યો છે. વેનેઝુએલાની અંદર, કેટલાક લોકો માદુરોના પતન પર જશ્ન મનાવી રહ્યા છે, તો કેટલાક તેને અમેરિકી સામ્રાજ્યવાદની જીત માનીને વિરોધ પ્રદર્શનો કરી રહ્યા છે.
