ન્યૂયોર્કના પ્રખ્યાત ‘પેન સ્ટેશન’નું નામ બદલીને ‘ટ્રમ્પ સ્ટેશન’ કરવાની તૈયારી!
ભારતમાં આજકાલ શહેરો, રસ્તાઓ અને ઐતિહાસિક સ્થળોના નામ બદલવાનો જે દોર ચાલી રહ્યો છે, તેવી જ રાજકીય હવાદાર હવે અમેરિકામાં પણ વહેતી જોવા મળી રહી છે. અમેરિકામાં પણ સ્થળોના નામ બદલવાનો સિલસિલો ઝડપથી આગળ વધી રહ્યો છે અને આ વખતે નિશાના પર આવ્યું છે ન્યૂયોર્ક શહેરનું એક અત્યંત પ્રખ્યાત અને ઐતિહાસિક રેલવે સ્ટેશન.
અહેવાલો અનુસાર, અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના નામ પર ન્યૂયોર્કના સૌથી પ્રતિષ્ઠિત અને વ્યસ્તતમ ‘પેન સ્ટેશન’ (Penn Station) નું નામ રાખવાની મોટી તૈયારી ચાલી રહી છે. રિપબ્લિકન વહીવટીતંત્રે આ અઠવાડિયે અમેરિકાના મુખ્ય સીનેટરોને આ ઐતિહાસિક સ્ટેશનનું નામ બદલવા માટે ઔપચારિક અનુરોધ કર્યો છે, જેના કારણે અમેરિકી રાજનીતિમાં નવો ભૂચાલ આવ્યો છે.
શું છે પેન સ્ટેશન અને શા માટે થઈ રહ્યો છે બદલાવ?
મેનહટ્ટનના અંડરગ્રાઉન્ડમાં સ્થિત ‘પેન સ્ટેશન’ અમેરિકાના સૌથી વ્યસ્ત અને મહત્વપૂર્ણ ટ્રાન્ઝિટ હબ પૈકી એક છે. આ સ્ટેશન 100 વર્ષથી પણ વધુ જૂનું છે. હાલમાં અમેરિકી પ્રશાસન આ વિશાળ સ્ટેશનને સંપૂર્ણપણે ફરીથી ડિઝાઇન કરવા માટે આશરે 8 અબજ ડોલરની એક ભારે-ભરખમ યોજના પર કામ કરી રહ્યું છે.
આ સ્ટેશનને સત્તાવાર રીતે ‘પેન્સિલ્વેનીયા સ્ટેશન’ અથવા ‘ન્યૂયોર્ક પેન સ્ટેશન’ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. અમેરિકી પરિવહન મંત્રી શૉન ડફીએ તાજેતરમાં એક પત્ર લખીને અમેરિકી સંસદ (કોંગ્રેસ) પાસે આ મરામત અને પુનર્વિકાસ પ્રોજેક્ટ માટે ભારે ફંડિંગની માંગણી કરી છે. જો કે, પોતાના આ પત્રમાં તેમણે સત્તાવાર રીતે એ તો નથી જણાવ્યું કે નવું નામ શું હશે, પરંતુ તેમના નિવેદનોથી સ્પષ્ટ છે કે તેઓ આ સ્ટેશનનું નામ પોતાના ‘બોસ’ એટલે કે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના નામ પર જોવા માંગે છે.
પરિવહન મંત્રી અને ટ્રમ્પ વચ્ચે શું છે સંકેતો?
પરિવહન એજન્સી સાથે જોડાયેલા અધિકારીઓએ આના પર ખુલીને બોલવાનું ભલે ટાળ્યું હોય, પરંતુ પરિવહન મંત્રી શૉન ડફીએ ક્યારેય આ વાત છુપાવી નથી કે તેઓ આ રેલવે સ્ટેશન સામે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પનું નામ જોવા પસંદ કરશે. ગયા વર્ષે જ્યારે અધિકારીઓ આ પ્રોજેક્ટના મુખ્ય ડેવલપર માટે બોલીઓ મંગાવી રહ્યા હતા, ત્યારે વિસ્કોન્સિનના પૂર્વ કોંગ્રેસી ડફીએ કહ્યું હતું, “મને લાગે છે કે લોકો એ જ પૂછી રહ્યા હશે—શું આ ટ્રમ્પ સ્ટેશન બનવા જઈ રહ્યું છે? અને આ નામ સાંભળવામાં પણ સારું લાગે છે.”
બીજી તરફ, વ્હાઇટ હાઉસમાં પોતાના બીજા કાર્યકાળ દરમિયાન, ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ સાર્વજનિક નિર્માણ પ્રોજેક્ટ્સ (Public Work Projects) ના માધ્યમથી પોતાની રાજકીય વિરાસતને અમર બનાવવાનો પ્રયાસ કરતા રહ્યા છે. આ પહેલા પણ તેમણે વ્હાઇટ હાઉસમાં એક નવું મોટું બોલરૂમ અને એક ભવ્ય ‘વિજય દ્વાર’ (Triumphal Arch) બનાવવાની સાથે-સાથે પ્રખ્યાત કેનેડી સેન્ટરનું નામ બદલવાનો પણ પ્રયાસ કર્યો હતો, જો કે ત્યારે તેમને સફળતા મળી નહોતી. આ ઉપરાંત, આ મહિનાની શરૂઆતમાં ફ્લોરિડાના પામ બીચ એરપોર્ટનું નામ બદલીને ‘પ્રેસિડેન્ટ ડોનાલ્ડ જે ટ્રમ્પ ઇન્ટરનેશનલ એરપોર્ટ’ કરી દેવામાં આવ્યું છે.
ટ્રમ્પની સ્પષ્ટતા: “આ મારું આઈડિયા નહોતું”
નામ બદલવાના આ સમગ્ર વિવાદ પર ખુદ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પનું નિવેદન પણ સામે આવ્યું છે. ટ્રમ્પે પોતાની સ્પષ્ટતામાં કહ્યું છે કે આ સ્ટેશનનું નામ બદલવાનો વિચાર તેમનો પોતાનો નહોતો. તેમણે જણાવ્યું કે આ સંભાવના પર સીનેટના શીર્ષ ડેમોક્રેટ અને ન્યૂયોર્કના અમેરિકી સીનેટર ચક શૂમર સાથેની વાતચીત દરમિયાન ચર્ચા થઈ હતી.
ટ્રમ્પે એર ફોર્સ વનમાં પત્રકારો સાથે વાત કરતા કહ્યું હતું, “ચક શૂમરે જ મને સૂચન આપ્યું હતું કે પેન સ્ટેશનનું નામ બદલીને ટ્રમ્પ સ્ટેશન કરી દેવું જોઈએ.” આ સાથે તેમણે એ તર્ક પણ આપ્યો કે ન્યૂયોર્કના એટલા મોટા લેન્ડમાર્કનું નામ કોઈ બીજા રાજ્ય (પેન્સિલ્વેનીયા)ના નામ પર રાખવું એ કોઈ બહુ સમજદારીભર્યો નિર્ણય નથી.
પોતાના સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ‘ટ્રુથ સોશિયલ’ પર પણ સ્પષ્ટતા કરતા ટ્રમ્પે લખ્યું, “મને પેન્સિલ્વેનીયા રાજ્ય ખૂબ પસંદ છે, પરંતુ તે ન્યૂયોર્કનો સીધો પ્રતિસ્પર્ધી પણ છે અને ન્યૂયોર્કનો બિઝનેસ પણ છીનવી રહ્યો છે!” તેમણે એ વાત પર પણ ભાર મૂક્યો કે નામ બદલવાનો આ આઈડિયા કેટલાક રાજકીય નેતાઓ અને કન્સ્ટ્રક્શન યુનિયન સાથે જોડાયેલા લોકોનો હતો, તેમનો પોતાનો નહીં.
ઐતિહાસિક મહત્વ અને તીખી આલોચના
જો ઇતિહાસ પર નજર કરીએ તો ન્યૂયોર્કના પેન્સિલ્વેનીયા સ્ટેશનનું નામ મૂળ રૂપે ‘પેન્સિલ્વેનીયા રેલ રોડ’ કંપનીના નામ પર રાખવામાં આવ્યું હતું. વર્ષ 1910માં ખુલેલા આ ઓરિજિનલ સ્ટેશનને ‘બ્યૂ આર્ટ્સ’ (Beaux Arts) શૈલીનો એક નાયાબ નમૂનો માનવામાં આવતો હતો, જેમાં રોમન-સ્ટાઇલના મોટા-મોટા પિલર અને એક વિશાળ વેટીંગ એરિયા હતો. જો કે, 1963માં મેડિસન સ્ક્વેર ગાર્ડન બનાવવા માટે તેને તોડી પાડવામાં આવ્યું હતું, જેના કારણે મુસાફરોએ સાંકડા કોરિડોર અને અંધારી પ્લેટફોર્મ્સથી પસાર થવું પડતું હતું. હવે નવી ડિઝાઇનમાં તેને તેના જૂના ક્લાસિકલ અંદાજમાં પાછા લાવવાની વાત કહેવામાં આવી રહી છે.
બીજી તરફ, આ નામ બદલાવને લઈને વિરોધનાસૂર પણ ઉઠવા લાગ્યા છે. મેનહટ્ટનના ડેમોક્રેટ અને અમેરિકી પ્રતિનિધિ જેરી નેડલરે આના પર સખત નારાજગી વ્યક્ત કરી છે. તેમનું કહેવું છે કે ટ્રમ્પ પ્રશાસન આવા પગલાંથી “પેન સ્ટેશન પર જબરદસ્તી કબ્જો કરવા” અને સ્થાનિક અધિકારીઓ પાસેથી તેનું “કંટ્રોલ છીનવી લેવાની” કોશિશ કરી રહી છે. સ્થાનિક ટ્રાન્સપોર્ટ એડવોકેસી ગ્રૂપ ‘રાઇડર્સ એલિયન્સ’ દ્વારા પણ તેને અબજો ડોલરની બરબાદીવાળો દેખાડાનો પ્રોજેક્ટ કરાર આપવામાં આવ્યો છે.
હાલમાં, અમેરિકી રાજનીતિમાં આ વાત પર ચર્ચા છેડાઈ ગઈ છે કે શું ખરેખર આ ઐતિહાસિક સ્ટેશનનું નામ બદલીને ‘ટ્રમ્પ સ્ટેશન’ કરી દેવામાં આવશે કે નહીં. દુનિયાભરની નજર એ વાત પર ટકેલી છે કે ન્યૂયોર્કના આ પ્રતિષ્ઠિત હબનું ભવિષ્ય શું વળાંક લે છે.
