શિવજીના પ્રિય ભાંગના લાડુ હવે બનાવો ઘરે જ, જાણો સિક્રેટ રેસીપી!
ભારતીય સંસ્કૃતિમાં તહેવારોનો સંબંધ માત્ર પૂજા-પાઠ સાથે જ નથી, પણ વિશેષ ખાનપાન અને વાનગીઓ સાથે પણ રહ્યો છે. ‘ભાંગ’ ભગવાન શિવને અત્યંત પ્રિય માનવામાં આવે છે, તેથી જ મહાશિવરાત્રી અને હોળી જેવા મહાપર્વો પર ભાંગમાંથી બનેલી ચીજોનું સેવન એક પરંપરા બની ગયું છે. ભાંગના લાડુ માત્ર એક સ્વાદિષ્ટ મીઠાઈ જ નથી, પરંતુ જો તેને યોગ્ય માત્રામાં અને યોગ્ય સામગ્રી સાથે બનાવવામાં આવે, તો તે પરંપરા અને સ્વાદનો એક શ્રેષ્ઠ મેલ સાબિત થાય છે.
ગોળની મીઠાશ, શુદ્ધ ઘીની સુગંધ અને સુકા મેવાની પૌષ્ટિકતાથી ભરપૂર આ લાડુ એવા લોકો માટે ખાસ છે જે શિવ ભક્તિની સાથે પારંપરિક સ્વાદનો આનંદ લેવા માંગે છે. ચાલો જાણીએ, આ મહાશિવરાત્રી પર તમે ઘરે સરળતાથી કેવી રીતે બનાવી શકો છો ‘ભાંગના લાડુ’.
ભાંગના લાડુ: પારંપરિક મહત્વ
શિવપુરાણ અને અન્ય ધાર્મિક ગ્રંથોમાં ભાંગનો ઉલ્લેખ મળે છે. આયુર્વેદમાં પણ ભાંગના બીજ (Hemp Seeds) ના ઔષધીય ગુણોનું વર્ણન છે. જ્યારે આપણે ભાંગના પાન કે બીજને ગોળ અને ઘી સાથે મેળવીએ છીએ, ત્યારે તે શરીરને ઉર્જા આપવાની સાથે તહેવારના ઉત્સાહમાં પણ વધારો કરે છે. મહાશિવરાત્રીના દિવસે શિવ મંદિરોમાં પ્રસાદ તરીકે પણ તેનું વિતરણ કરવામાં આવે છે.
લાડુ બનાવવા માટે જરૂરી સામગ્રી (Ingredients)
ઉત્તમ સ્વાદ મેળવવા માટે સામગ્રી તાજી હોવી ખૂબ જરૂરી છે. અહીં આપેલી માત્રાથી તમે લગભગ 10-12 મધ્યમ કદના લાડુ બનાવી શકો છો:
-
ભાંગના બીજ/પાન: 2 મોટી ચમચી (બીજને હળવા શેકીને પીસી લેવા. જો પાનની પેસ્ટ વાપરતા હોવ, તો માત્રા ઓછી રાખવી).
-
શુદ્ધ દેશી ઘી: 3 થી 4 મોટી ચમચી.
-
ગોળ: 1 કપ (ઝીણો સમારેલો અથવા ખમણેલો, જેથી જલ્દી ઓગળી શકે).
-
ઘઉંનો લોટ: 2 મોટી ચમચી (બાઈન્ડિંગ માટે).
-
સુકો મેવો: ¼ કપ (કાજુ, બદામ, પિસ્તા અને દ્રાક્ષ ઝીણી સમારેલી).
-
એલચી પાવડર: ½ નાની ચમચી.
-
વરિયાળી પાવડર: 1 નાની ચમચી (પાચનમાં મદદરૂપ અને સ્વાદ વધારવા માટે).
બનાવવાની રીત: સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ ગાઈડ
સ્ટેપ 1: ભાંગ તૈયાર કરો
સૌ પ્રથમ ભાંગના બીજને એક તવા પર ધીમી આંચ પર 1-2 મિનિટ માટે શેકી લો. જ્યારે તેમાંથી હળવી સુગંધ આવવા લાગે, ત્યારે તેને ઠંડા કરી મિક્સરમાં પીસીને બારીક પાવડર તૈયાર કરી લો. જો તમે ભાંગના પાનનો ઉપયોગ કરી રહ્યા હોવ, તો તેને ધોઈને પથ્થર પર બારીક પીસી લો.
સ્ટેપ 2: લોટને શેકો
એક કડાઈમાં એક ચમચી ઘી ગરમ કરો અને તેમાં ઘઉંનો લોટ નાખો. ધીમી આંચ પર લોટને ત્યાં સુધી શેકો જ્યાં સુધી તે હળવો બદામી (Golden Brown) ન થઈ જાય. શેકાયેલા લોટને એક અલગ વાસણમાં કાઢી લો.
સ્ટેપ 3: ગોળની ચાસણી તૈયાર કરવી
તે જ કડાઈમાં બાકીનું ઘી નાખો. ઘી ઓગળી જાય એટલે તેમાં સમારેલો ગોળ ઉમેરો. આંચ એકદમ ધીમી રાખવી. ગોળને ધીમે-ધીમે હલાવો જ્યાં સુધી તે સંપૂર્ણપણે ઓગળી ન જાય. ધ્યાન રહે, ગોળને વધુ પકવવાનો નથી, નહીંતર લાડુ કઠણ થઈ જશે.
સ્ટેપ 4: બધી સામગ્રીનું મિશ્રણ
જેવો ગોળ ઓગળી જાય કે તરત જ ગેસ બંધ કરી દો. હવે ઓગળેલા ગોળમાં શેકેલો ઘઉંનો લોટ, પીસેલો ભાંગનો પાવડર, ઈલાયચી પાવડર અને વરિયાળી પાવડર નાખીને બરાબર મિક્સ કરો.
સ્ટેપ 5: મેવો ઉમેરો
મિશ્રણમાં સમારેલો સુકો મેવો (કાજુ, બદામ, દ્રાક્ષ) ઉમેરો. બધી વસ્તુઓ ચમચીની મદદથી એકસરખી રીતે ભેળવી લો. હવે આ મિશ્રણને એક મોટી થાળીમાં કાઢી લો અને થોડું ઠંડુ થવા દો.
સ્ટેપ 6: લાડુ વાળો
જ્યારે મિશ્રણ એટલું ઠંડુ થાય કે તમે તેને હાથથી અડી શકો (પણ સહેજ ગરમ હોવું જોઈએ), ત્યારે હાથ પર થોડું ઘી લગાવો. થોડું-થોડું મિશ્રણ લઈને હથેળીઓ વચ્ચે દબાવીને ગોળ-ગોળ લાડુ બનાવી લો.
ખાસ સાવચેતી અને ટિપ્સ
-
ભાંગની માત્રા: ભાંગનું સેવન ખૂબ જ મર્યાદિત માત્રામાં કરવું જોઈએ. તે નશો પેદા કરી શકે છે, તેથી બાળકો અને બીમાર વ્યક્તિઓથી તેને દૂર રાખવું.
-
ગોળની પસંદગી: લાડુ માટે ઘાટા રંગના જૂના ગોળનો ઉપયોગ કરશો તો સ્વાદ અને રંગ બંને સારા આવશે.
-
સ્ટોરેજ: આ લાડુને તમે એર-ટાઈટ ડબ્બામાં ભરીને 10-15 દિવસ સુધી વાપરી શકો છો.
-
લાડુ વાળવા: જો મિશ્રણ બહુ સુકું લાગે અને લાડુ ન વળાતા હોય, તો એક ચમચી ગરમ ઘી ઉમેરી શકાય.
નિષ્કર્ષ
ભાંગના લાડુ માત્ર એક મીઠાઈ નથી, પણ શ્રદ્ધાનું પ્રતીક છે. ગોળ અને સુકા મેવા સાથે મળીને તે એક ઉત્તમ એનર્જી બૂસ્ટરનું કામ કરે છે. આ મહાશિવરાત્રી પર, બજારની ભેળસેળવાળી મીઠાઈઓને બદલે ઘરે શુદ્ધ ઘી અને પ્રેમથી બનેલા આ ભાંગના લાડુનો આનંદ લો અને ભગવાન શિવની કૃપા પ્રાપ્ત કરો.
