હવે મોંઘા મસાલા ખરીદવાની જરૂર નથી, રાઈના દાણામાંથી ઘરે જ બનાવો પાવડર અને બચાવો પૈસા
રસોડામાં મસાલાઓનું સ્થાન ખૂબ જ મહત્વનું છે, અને તેમાં પણ રાઈ (સરસવ) વગર તો આપણો વઘાર કે અથાણું અધૂરું લાગે. સામાન્ય રીતે આપણે બજારમાંથી તૈયાર રાઈનો પાવડર લાવતા હોઈએ છીએ, પરંતુ તેમાં ઘણીવાર પ્રિઝર્વેટિવ્સ અથવા રંગની ભેળસેળ હોવાની શક્યતા રહે છે. વળી, બજારના પાવડરની સુગંધ પણ લાંબો સમય ટકતી નથી.
જો તમે પણ ખાવાના શોખીન હોવ અને શુદ્ધતાના આગ્રહી હોવ, તો ઘરે જ રાઈનો પાવડર બનાવવો એ શ્રેષ્ઠ વિકલ્પ છે. ચાલો જાણીએ, એકદમ સરળ રીતે અને કોઈપણ કેમિકલ વગર ઘરે ફ્રેશ રાઈ પાવડર કેવી રીતે બનાવી શકાય.
રાઈનો પાવડર બનાવવા માટેની જરૂરી સામગ્રી
તમારે માત્ર એક જ મુખ્ય સામગ્રીની જરૂર પડશે:
-
શુદ્ધ રાઈ અથવા સરસવના બીજ (તમે કાળી અથવા પીળી રાઈ, જેનો પાવડર જોઈતો હોય તે પસંદ કરી શકો છો).
ઘરે રાઈ પાવડર બનાવવાની સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ રીત
ઘરે શુદ્ધ મસાલો બનાવવો એ કોઈ મોટું કામ નથી, બસ થોડી ચોકસાઈની જરૂર છે. નીચે મુજબના સ્ટેપ્સ ફોલો કરો:
૧. સાફ-સફાઈ અને ધોવાની પ્રક્રિયા
સૌ પ્રથમ બજારમાંથી લાવેલી રાઈને સરખી રીતે સાફ કરી લો. તેમાં રહેલા કચરો, નાના કંકર કે ધૂળ કાઢી નાખો. ત્યારબાદ રાઈને પાણીથી એકવાર ધોઈ લો જેથી તેની ઉપરની જીણી રજકણ સાફ થઈ જાય. (નોંધ: જો રાઈ એકદમ સાફ હોય, તો તમે ધોવાને બદલે તેને ભીના કપડાથી લૂછી પણ શકો છો).
૨. તડકે સુકવવી
ધોયા પછી રાઈને એક સુતરાઉ કપડા પર ફેલાવી દો અને તેને કડક તડકામાં ૩-૪ કલાક અથવા આખો દિવસ સુકાવા દો. રાઈમાં ભેજ જરા પણ ન રહેવો જોઈએ, નહિતર પાવડર જલ્દી બગડી શકે છે.
૩. હળવું શેકવું (Optional)
જો તમે પાવડરમાંથી સોંધી સુગંધ ઈચ્છતા હોવ અને તેને લાંબો સમય સાચવવા માંગતા હોવ, તો એક પેન ગરમ કરો. તેમાં તેલ નાખ્યા વગર રાઈના દાણાને ૨-૩ મિનિટ સુધી ધીમી આંચ પર શેકો. ધ્યાન રાખવું કે દાણા બળી ન જાય, બસ તેનો ભેજ ઉડી જાય અને તે કરકરા થઈ જાય તેટલું જ શેકવું.
૪. ગ્રાઇન્ડિંગ (દળવાની રીત)
રાઈના દાણા એકદમ ઠંડા થઈ જાય પછી જ તેને મિક્સર કે ગ્રાઇન્ડરમાં નાખો. ગરમ દાણા દળવાથી તેમાંથી કુદરતી તેલ છૂટું પડી શકે છે અને પાવડર ચીકણો થઈ શકે છે. મિક્સરને સતત ચલાવવાને બદલે ‘પલ્સ મોડ’ પર (ચાલુ-બંધ કરીને) ફેરવો જેથી ફાઈન પાવડર તૈયાર થાય.
૫. ગાળવાની પ્રક્રિયા
તૈયાર પાવડરને એક ઝીણી છણીથી ગાળી લો. આનાથી જે દાણા આખા રહી ગયા હશે તે નીકળી જશે અને તમને એકદમ બજાર જેવો જ ઝીણો અને સુંવાળો પાવડર મળશે. વધેલા દાણાને તમે ફરીથી દળી શકો છો.
પાવડરને સ્ટોર કરવાની સાચી રીત
તમારા મહેનતથી બનાવેલા પાવડરને લાંબો સમય તાજો રાખવા માટે તેને એક એરટાઈટ કાચની બરણીમાં ભરો. પ્લાસ્ટિકના ડબ્બા કરતા કાચની બરણીમાં મસાલાની સુગંધ લાંબો સમય ટકી રહે છે. આ પાવડરને ભેજવાળી જગ્યાથી દૂર રાખો.
ઘરે બનાવેલા રાઈ પાવડરના ફાયદા
-
તેમાં કોઈ પણ આર્ટિફિશિયલ કલર કે કેમિકલ હોતું નથી.
-
તેની સુગંધ બજારના પાવડર કરતા ઘણી વધુ તીવ્ર અને કુદરતી હોય છે.
-
તમે તમારી જરૂરિયાત મુજબ તેને દર અઠવાડિયે કે મહિને ફ્રેશ બનાવી શકો છો.
રસોઈમાં ઉપયોગ: આ પાવડરનો ઉપયોગ તમે અથાણાંમાં, રાયતું બનાવવામાં, કરીમાં અથવા તો કસુંદી બનાવવામાં કરી શકો છો.
