આધાર કાર્ડમાં એડ્રેસ અપડેટ કરવાનું વિચારી રહ્યા છો? આટલા ડોક્યુમેન્ટ્સ રાખો તૈયાર.
આજના સમયમાં આધાર કાર્ડ માત્ર ઓળખપત્ર નથી, પરંતુ આપણા ડિજિટલ જીવનનો એક અભિન્ન ભાગ બની ગયું છે. બેંક ખાતું ખોલાવવું હોય, સિમ કાર્ડ લેવું હોય કે કોઈ સરકારી યોજનાનો લાભ લેવો હોય, આધાર દરેક જગ્યાએ અનિવાર્ય છે. પરંતુ સમસ્યા ત્યારે આવે છે જ્યારે આપણે ઘર બદલીએ છીએ અને આધાર કાર્ડ પર જૂનું સરનામું જ રહે છે. પહેલાના સમયમાં સરનામું બદલાવવાનો અર્થ હતો આધાર સેન્ટરની લાંબી લાઈનો અને કલાકોની રાહ.
સારા સમાચાર એ છે કે હવે જમાનો બદલાઈ ગયો છે. ભારતીય વિશિષ્ટ ઓળખ સત્તામંડળ (UIDAI) એ myAadhaar પોર્ટલ દ્વારા આ પ્રક્રિયાને એટલી સરળ બનાવી દીધી છે કે તમે તમારા ડ્રોઈંગ રૂમમાં સોફા પર બેસીને પણ તમારું સરનામું અપડેટ કરી શકો છો. ચાલો, આખી પ્રક્રિયાને વિગતવાર અને સરળ ભાષામાં સમજીએ.
એડ્રેસ અપડેટ માટે કયા દસ્તાવેજો (Documents) જરૂરી છે?
ઓનલાઇન એડ્રેસ અપડેટ કરવા માટે સૌથી પહેલી શરત એ છે કે તમારો મોબાઈલ નંબર આધાર સાથે લિંક હોવો જોઈએ, કારણ કે આખી વેરિફિકેશન પ્રક્રિયા OTP પર આધારિત છે. એડ્રેસ પ્રૂફ માટે UIDAI દસ્તાવેજોની લાંબી યાદી સ્વીકારે છે, જેમાંથી તમે નીચેના પૈકી કોઈપણ એકનો ઉપયોગ કરી શકો છો:
-
પાણી કે વીજળીનું બિલ: (3 મહિનાથી જૂનું ન હોવું જોઈએ).
-
બેંક સ્ટેટમેન્ટ કે પાસબુક: જેમાં તમારો ફોટો અને સરનામું સ્પષ્ટ હોય.
-
રેન્ટ એગ્રીમેન્ટ (ભાડા કરાર): જો તમે ભાડાના મકાનમાં રહેતા હોવ, તો રજિસ્ટર્ડ ભાડા કરાર શ્રેષ્ઠ વિકલ્પ છે.
-
પાસપોર્ટ અથવા વોટર આઈડી કાર્ડ: આ બંને મજબૂત પુરાવા માનવામાં આવે છે.
-
રેશન કાર્ડ અથવા કિસાન પાસબુક.
-
ગેઝેટેડ ઓફિસર દ્વારા જારી કરાયેલ ફોટો આઈડી કાર્ડ કે લેટરહેડ પરનું સરનામું.
એક જરૂરી સલાહ: તમે જે પણ ડોક્યુમેન્ટ સ્કેન કરીને અપલોડ કરો, તે એકદમ સ્પષ્ટ હોવું જોઈએ. જો ફોટો ધૂંધળો હશે કે એડ્રેસનો કોઈ ખૂણો કપાઈ ગયો હશે, તો UIDAI તમારી રિક્વેસ્ટ રિજેક્ટ કરી શકે છે. તેથી, સારી સ્કેનિંગ એપનો ઉપયોગ કરવો હિતાવહ છે.
સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ ઓનલાઇન પ્રોસેસ: આ રીતે અપડેટ કરો તમારું સરનામું
જો તમારી પાસે ડોક્યુમેન્ટ તૈયાર હોય, તો બસ નીચેના સ્ટેપ્સ ફોલો કરો:
1. પોર્ટલ પર લોગ-ઈન કરો
સૌ પ્રથમ UIDAI ની સત્તાવાર વેબસાઇટ myAadhaar.uidai.gov.in પર જાઓ. ત્યાં તમને ‘Login’ બટન દેખાશે. તમારો 12 અંકનો આધાર નંબર અને કેપ્ચા કોડ નાખીને ‘Send OTP’ પર ક્લિક કરો. તમારા લિંક કરેલા મોબાઈલ નંબર પર આવેલા OTP ને દાખલ કરી લોગ-ઈન કરો.
2. સર્વિસની પસંદગી કરો
લોગ-ઈન કર્યા પછી તમને ઘણા વિકલ્પો મળશે. અહીં તમારે ‘Address Update’ અથવા ‘Update Aadhaar Online’ વિકલ્પ પર ક્લિક કરવાનું રહેશે.
3. ‘Proceed to Update Aadhaar’ પર ક્લિક કરો
આગલી સ્ક્રીન પર તમારે જે ડેટા બદલવો હોય તે પસંદ કરવાનો રહેશે. અહીં ‘Address’ પસંદ કરો અને ‘Proceed to Update Aadhaar’ પર ક્લિક કરો.
4. નવું એડ્રેસ ભરો
હવે તમારી સામે તમારું જૂનું સરનામું દેખાશે અને નીચે ‘Details to be Updated’ ની કોલમ હશે. અહીં તમારું નવું સરનામું (ઘર નંબર, શેરી, લેન્ડમાર્ક, પિનકોડ) ખૂબ જ ધ્યાનથી ભરો. પિનકોડ નાખતા જ રાજ્ય અને જિલ્લાનું નામ આપોઆપ આવી જશે.
5. ડોક્યુમેન્ટ અપલોડ કરો
હવે પુરાવાની વારી છે. ઉપર જણાવેલા દસ્તાવેજોમાંથી તમારો વિકલ્પ પસંદ કરો અને તેની સ્કેન કોપી (JPEG, PNG અથવા PDF ફોર્મેટમાં) અપલોડ કરો.
6. પેમેન્ટ અને સબમિશન
વિગતો ભર્યા અને ડોક્યુમેન્ટ અપલોડ કર્યા પછી એકવાર ‘Preview’ જોઈ લો. બધું બરાબર હોય તો તમારે નજીવી ફી (સામાન્ય રીતે ₹50) નું ઓનલાઇન પેમેન્ટ કરવાનું રહેશે. તમે UPI, ડેબિટ/ક્રેડિટ કાર્ડ કે નેટ બેંકિંગથી પેમેન્ટ કરી શકો છો.
7. રસીદ સાચવીને રાખો
પેમેન્ટ સફળ થયા પછી તમને એક Acknowledgement Receipt મળશે. જેમાં 14 અંકનો URN (Update Request Number) હશે. તેને ડાઉનલોડ કરી લો અથવા તેનો સ્ક્રીનશોટ લઈ લો.
એડ્રેસ પ્રૂફ વગર પણ અપડેટ થઈ શકે છે!
જો તમારી પાસે પોતાના નામનું કોઈ ડોક્યુમેન્ટ નથી (દા.ત. તમે તમારા માતા-પિતા કે જીવનસાથીના ઘરે રહો છો), તો પણ તમે સરનામું બદલી શકો છો. આ માટે ‘Head of Family (HoF)’ આધારિત પ્રક્રિયાનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. જેમાં પરિવારના વડા પોતાની સંમતિ આપીને તમારા આધારમાં પોતાનું સરનામું અપડેટ કરાવી શકે છે. આ માટે ‘Self Declaration’ ફોર્મની જરૂર પડે છે.
કેટલો સમય લાગે છે અને સ્ટેટસ કેવી રીતે ચેક કરવું?
રિક્વેસ્ટ સબમિટ કર્યા પછી, UIDAI ના અધિકારીઓ તમારા દસ્તાવેજોની તપાસ કરે છે. સામાન્ય રીતે આ પ્રક્રિયામાં 15 થી 30 દિવસનો સમય લાગે છે. તમે myAadhaar પોર્ટલ પર જઈને ‘Check Enrolment & Update Status’ માં તમારો URN નંબર નાખીને સ્ટેટસ જોઈ શકો છો.
એકવાર એડ્રેસ અપડેટ થઈ ગયા પછી, તમારા મોબાઈલ પર કન્ફર્મેશન મેસેજ આવી જશે. ત્યારબાદ તમે તમારું નવું ઈ-આધાર (e-Aadhaar) ડાઉનલોડ કરી શકો છો.
આધારમાં સરનામું અપડેટ કરવું હવે પહેલા જેવું માથાના દુખાવા સમાન રહ્યું નથી. બસ થોડી સાવધાની અને સાચા ડોક્યુમેન્ટ્સ સાથે તમે જાતે જ આ કામ કરી શકો છો. ખાસ ધ્યાન રાખો કે આધાર તમારી પ્રાઈવસી સાથે જોડાયેલી બાબત છે, તેથી ક્યારેય કોઈ અજાણી વ્યક્તિ કે બિનઅધિકૃત કેફે પાસે તેને અપડેટ ન કરાવો.
