અમેરિકા-ઓસ્ટ્રેલિયા કરતા ભારતની દવાઓ અનેકગણી સસ્તી: વિદેશી યુવકનો વીડિયો વાયરલ
ભારતીય ફાર્માસ્યુટિકલ ઉદ્યોગ આજે વિશ્વભરમાં પોતાની એક અલગ ઓળખ બનાવી રહ્યો છે. તાજેતરમાં સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થયેલા એક વીડિયોએ આ વાતને ફરીથી સાબિત કરી દીધી છે. ઓસ્ટ્રેલિયાના વતની કાર્લ એન્ડ્રુ હાર્ટે જ્યારે ભારતની સ્થાનિક ફાર્મસીની મુલાકાત લીધી અને ત્યાંની દવાઓના ભાવની સરખામણી અમેરિકા તથા ઓસ્ટ્રેલિયા સાથે કરી, ત્યારે તેઓ પોતે આશ્ચર્યચકિત થઈ ગયા હતા. ભારતને ‘વિશ્વની ફાર્મસી’ કેમ કહેવામાં આવે છે, તેનું જીવંત ઉદાહરણ આ કિસ્સામાં જોવા મળે છે.
ભારતમાં સસ્તી દવાઓ: વિદેશી પ્રવાસી માટે આશ્ચર્યનો વિષય
કાર્લ એન્ડ્રુ હાર્ટે ઇન્સ્ટાગ્રામ પર ‘ઇન્ડિયા વર્સિસ એબ્રોડ મેડિસિન પ્રાઇસીસ’ શીર્ષક સાથે એક વીડિયો શેર કર્યો છે. આ વીડિયોમાં તેઓ જણાવે છે કે ભારતમાં રહેવાના ઘણા ફાયદા છે, જેમાંથી એક અહીંની સસ્તી અને ગુણવત્તાયુક્ત દવાઓ છે. તેમણે નોંધ્યું કે જે દવાઓ માટે અમેરિકા, યુરોપ અને ઓસ્ટ્રેલિયામાં લોકોએ મોટી રકમ ચૂકવવી પડે છે, તે જ દવાઓ ભારતમાં અત્યંત વાજબી ભાવે ઉપલબ્ધ છે.
વીડિયોમાં હાર્ટે કેટલીક સામાન્ય દવાઓના ભાવની વિગતો આપી છે. તેમણે જણાવ્યું કે એમોક્સિસિલિનની એક આખી પટ્ટી માત્ર ૧૨૩ રૂપિયા ($1.34) માં મળે છે, જ્યારે ડાયાબિટીસ માટે વપરાતી મેટફોર્મિન માત્ર ૪૪ રૂપિયા ($0.49) માં ઉપલબ્ધ છે. આ સરખામણી જોઈને કોઈપણ વ્યક્તિને વિચારતા કરી દે તેવું છે કે વિકસિત દેશોમાં દવાઓના નામે સામાન્ય લોકો પાસેથી કેટલી મોટી રકમ વસૂલવામાં આવે છે. હાર્ટે ઉમેર્યું કે અમેરિકા જેવા દેશોમાં જે લોકો અત્યંત ઊંચા ભાવ ચૂકવે છે, તેમના માટે આ આંકડા ચોક્કસપણે આઘાતજનક હોઈ શકે છે.
જન ઔષધિ કેન્દ્રો: સામાન્ય માણસ માટે આશીર્વાદ સમાન
જ્યારે આ વીડિયો સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થયો, ત્યારે ભારતીય યુઝર્સે કાર્લ હાર્ટને વધુ એક મહત્વની જાણકારી આપી. લોકોએ જણાવ્યું કે હાર્ટે જે ફાર્મસીની મુલાકાત લીધી તે તો એક ખાનગી મેડિકલ સ્ટોર હતો. જો તેઓ ભારત સરકાર દ્વારા સંચાલિત ‘જન ઔષધિ કેન્દ્રો’ની મુલાકાત લે, તો આ ભાવ હજુ પણ ૫૦ થી ૯૦ ટકા જેટલા ઓછા હોઈ શકે છે.
ભારતમાં જન ઔષધિ યોજના હેઠળ ઉચ્ચ ગુણવત્તાવાળી જેનરિક દવાઓ પૂરી પાડવામાં આવે છે. આ કેન્દ્રો પર મળતી દવાઓ બ્રાન્ડેડ દવાઓ જેટલી જ અસરકારક હોય છે, પરંતુ તેની કિંમત બજાર ભાવ કરતા ખૂબ જ ઓછી હોય છે. સોશિયલ મીડિયા પર એક યુઝરે ટિપ્પણી કરતા લખ્યું કે, “જો તમે જન ઔષધિ કેન્દ્ર પર જશો, તો એ જ દવા અડધી કે ચોથા ભાગની કિંમતે મળશે. ઇનક્રેડિબલ ઇન્ડિયામાં તમારું સ્વાગત છે.” આ વ્યવસ્થા ભારતના સામાન્ય નાગરિકોને આરોગ્ય પાછળ થતા મોટા ખર્ચમાંથી બચાવે છે.
View this post on Instagram
વૈશ્વિક ફાર્મા ઉદ્યોગ અને ભારતની ભૂમિકા
આ ઘટનાએ ફરી એકવાર ગ્લોબલ ફાર્માસ્યુટિકલ માર્કેટમાં ભારતની મજબૂત પકડને ઉજાગર કરી છે. વિશ્વના ઘણા દેશોમાં મોટી ફાર્મા કંપનીઓ પોતાની મોનોપોલી (એકાધિકાર) જાળવી રાખવા માટે દવાઓના ભાવ કૃત્રિમ રીતે ઊંચા રાખે છે. તેની સામે ભારત જેનરિક દવાઓનું સૌથી મોટું ઉત્પાદક હોવાથી વિશ્વભરના ગરીબ અને મધ્યમ વર્ગના લોકો માટે આશાનું કિરણ છે.
ઘણા સોશિયલ મીડિયા યુઝર્સે એવી ચિંતા પણ વ્યક્ત કરી છે કે મોટી આંતરરાષ્ટ્રીય ફાર્મા કંપનીઓ ભારતના આ સસ્તા દવાઓના મોડેલને નુકસાન પહોંચાડવાનો પ્રયાસ ન કરે. ભારતની દવાઓ માત્ર સસ્તી જ નથી, પરંતુ તે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે નિર્ધારિત કરવામાં આવેલા તમામ ગુણવત્તાના ધોરણો પર ખરી ઉતરે છે. વિદેશી લોકો જ્યારે ભારત આવે છે ત્યારે તેઓ આ તફાવતને સ્પષ્ટપણે જોઈ શકે છે. અમેરિકા જેવા દેશોમાં આરોગ્ય વીમો હોવા છતાં દવાઓનો ખર્ચ સામાન્ય માણસને દેવાદાર બનાવી શકે છે, જ્યારે ભારતમાં આરોગ્ય સેવાઓ વધુ સુલભ અને સસ્તી છે.
જાગૃતિ અને બદલાતો દૃષ્ટિકોણ
કાર્લ હાર્ટ જેવા પ્રવાસીઓ જ્યારે આવા અનુભવો શેર કરે છે, ત્યારે વિશ્વનો ભારત પ્રત્યેનો દૃષ્ટિકોણ બદલાય છે. ભારત માત્ર પ્રવાસન માટે જ નહીં, પણ ‘મેડિકલ ટુરિઝમ’ માટે પણ એક મુખ્ય કેન્દ્ર બની રહ્યું છે. વિશ્વભરમાંથી લોકો જટિલ સર્જરીઓ અને લાંબા સમય સુધી ચાલતી સારવાર માટે ભારત આવવાનું પસંદ કરે છે કારણ કે અહીં વિશ્વસ્તરીય ડોક્ટરો અને સસ્તી દવાઓ ઉપલબ્ધ છે.
આ વીડિયો પરની પ્રતિક્રિયાઓ એ પણ દર્શાવે છે કે લોકો હવે જાગૃત થઈ રહ્યા છે. તેઓ સમજી રહ્યા છે કે દવાની અસર તેની કિંમત પર નહીં પરંતુ તેના ઘટકો (Salt) પર નિર્ભર કરે છે. ભારતે જે રીતે પોતાની દવા બજારને સામાન્ય લોકો માટે ખુલ્લું રાખ્યું છે, તે મોડેલ વિશ્વના અન્ય દેશોએ પણ અપનાવવા જેવું છે. છેવટે, સ્વાસ્થ્ય એ માનવીનો મૂળભૂત અધિકાર છે અને કોઈ પણ વ્યક્તિએ દવાઓના અભાવે કે તેની મોંઘી કિંમતને કારણે પીડાવું જોઈએ નહીં.
