ઇન્કમ ટેક્સ ડ્રાફ્ટ ૨૦૨૬: શું ૧૫ લાખથી વધુ પગારદારો માટે જૂની સિસ્ટમ બનશે શ્રેષ્ઠ?
ભારત સરકાર દ્વારા રજૂ કરવામાં આવેલા ઇન્કમ ટેક્સ ડ્રાફ્ટ ૨૦૨૬ એ કરદાતાઓ, ખાસ કરીને મધ્યમ અને ઉચ્ચ આવક ધરાવતા પગારદાર વર્ગમાં નવી આશા જગાડી છે. અત્યાર સુધી એવું માનવામાં આવતું હતું કે નવી ટેક્સ રિજીમ (New Tax Regime) વધુ આકર્ષક છે, પરંતુ ૨૦૨૬ના સૂચિત નિયમોએ આ ગણિત બદલી નાખ્યું છે. આ ડ્રાફ્ટમાં મકાન ભાડા ભથ્થું (HRA), બાળકોના શિક્ષણ અને હોસ્ટેલ માટેના ભથ્થામાં ધરખમ વધારો કરવાની દરખાસ્ત છે. જો આ દરખાસ્તો મંજૂર થાય છે, તો ૧૫ લાખ કે તેથી વધુ વાર્ષિક આવક ધરાવતા લોકો માટે જૂની ટેક્સ સિસ્ટમમાં રહેવું એ ટેક્સ બચાવવાનો સૌથી સ્માર્ટ રસ્તો સાબિત થઈ શકે છે.
સરકારે આ ડ્રાફ્ટને ૨૨ ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૬ સુધી જાહેર જનતાના સૂચનો માટે ખુલ્લો મૂક્યો છે. આનો મુખ્ય હેતુ જૂની ટેક્સ સિસ્ટમ હેઠળ મળતી છૂટછાટોને આજના સમયની મોંઘવારી સાથે સુસંગત બનાવવાનો છે. જ્યારે કોઈ વ્યક્તિનો પગાર ૧૫ લાખની મર્યાદા વટાવે છે, ત્યારે તેની ટેક્સ જવાબદારી ઝડપથી વધે છે. આવી સ્થિતિમાં, કપાત (Deductions) અને મુક્તિ (Exemptions) એ જ એકમાત્ર એવા હથિયારો છે જે ખિસ્સામાંથી જતો ટેક્સ બચાવી શકે છે.
HRA અને શિક્ષણ ભથ્થામાં સૂચિત વધારો: મધ્યમ વર્ગને મોટી રાહત
જૂની ટેક્સ રિજીમની સૌથી મોટી તાકાત તેના વિવિધ ભથ્થાઓ છે. ૨૦૨૬ના નવા ડ્રાફ્ટ મુજબ, હાઉસ રેન્ટ એલાઉન્સ (HRA) ની ગણતરીમાં મહત્વના ફેરફાર સૂચવવામાં આવ્યા છે. અત્યાર સુધી મેટ્રો શહેરો અને નોન-મેટ્રો શહેરો વચ્ચે જે તફાવત હતો, તેને વર્તમાન ભાડાના દરો મુજબ અપડેટ કરવાની દરખાસ્ત છે. આ ઉપરાંત, બાળકોના શિક્ષણ માટે મળતું ભથ્થું, જે વર્ષોથી ખૂબ જ ઓછું હતું, તેને વધારીને વાસ્તવિક ખર્ચની નજીક લાવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો છે. હોસ્ટેલ ભથ્થામાં પણ વધારો થવાની શક્યતા છે.
જ્યારે તમારી સેલરી ૧૫ લાખથી વધુ હોય, ત્યારે તમે સામાન્ય રીતે ૮૦સી (80C) હેઠળ ૧.૫ લાખની છૂટ, ૮૦ડી (80D) હેઠળ મેડિકલ ઇન્શ્યોરન્સની છૂટ અને હોમ લોનના વ્યાજ પર ૨ લાખ સુધીની છૂટનો લાભ લો છો. આ બધી કપાત માત્ર જૂની સિસ્ટમમાં જ ઉપલબ્ધ છે. ૨૦૨૬ના ડ્રાફ્ટમાં જો શિક્ષણ અને હોસ્ટેલ ભથ્થામાં વધારો થાય, તો ઉચ્ચ પગાર ધરાવતા વાલીઓ માટે કરપાત્ર આવક (Taxable Income) માં સીધો મોટો ઘટાડો થશે. આનો અર્થ એ કે તમારી કુલ આવક ભલે વધુ હોય, પણ ટેક્સ આપતી વખતે ગણવામાં આવતી આવક ઘણી ઓછી થઈ જશે.
જૂની વિરુદ્ધ નવી ટેક્સ રિજીમ: ગણિત કેવી રીતે બદલાશે?
નવી ટેક્સ રિજીમમાં ટેક્સના દરો નીચા છે પરંતુ ત્યાં કોઈ રોકાણ આધારિત છૂટ મળતી નથી. બીજી તરફ, જૂની રિજીમમાં ૩૦ ટકાના ઉચ્ચ ટેક્સ સ્લેબ હોવા છતાં, કપાતનો મોટો ફાયદો મળે છે. ૧૫ લાખના પગાર પર જો આપણે અત્યારના નિયમો જોઈએ, તો નવી રિજીમ ઘણીવાર સરળ લાગે છે. પરંતુ ૨૦૨૬ના પ્રસ્તાવિત નિયમો અમલમાં આવ્યા પછી, જો કોઈ કરદાતા હોમ લોન, એલઆઈસી, પીપીએફ અને વધેલા HRA તેમજ શિક્ષણ ભથ્થાનો પૂરો લાભ લે છે, તો તેનો કુલ ટેક્સ નવી રિજીમ કરતા પણ ઓછો થઈ શકે છે.
ખાસ કરીને જે લોકોએ તાજેતરમાં ઘર ખરીદ્યું છે અને જેમની હોમ લોન ચાલુ છે, તેમના માટે જૂની ટેક્સ સિસ્ટમ હંમેશા વરદાન સમાન રહે છે. ૨૦૨૬નો ડ્રાફ્ટ આ સિસ્ટમને વધુ મજબૂત બનાવે છે. ૨૨ ફેબ્રુઆરી પછી જ્યારે આ ડ્રાફ્ટને અંતિમ સ્વરૂપ આપવામાં આવશે અને જો સંસદ તેને મંજૂરી આપશે, ત્યારે ઉચ્ચ પગારદાર કર્મચારીઓએ પોતાના ટેક્સ પ્લાનિંગનું ફરીથી મૂલ્યાંકન કરવું પડશે. હવે માત્ર પગારની રકમ જોવી પૂરતી નથી, પરંતુ તમે કયા ભથ્થાનો કેટલો લાભ લઈ શકો છો તે જોવું વધુ મહત્વનું બનશે.
