શું તમે પણ 31 જુલાઈની રાહ જુઓ છો? ટેક્સ નિષ્ણાતોએ આપી આ ખાસ ચેતવણી!
આ એવો સમય છે જ્યારે બેંક સ્ટેટમેન્ટ્સ શોધવા, શેરબજારના ટ્રેડિંગ અને મ્યુચ્યુઅલ ફંડના ટ્રાન્ઝેક્શન્સને સમજવા અને TDS-TCS કપાતની વિગતો એકઠી કરવાની દોડધામ શરૂ થઈ જાય છે. ટૂંકમાં, આ આવકવેરા રિટર્ન (ITR) ફાઇલ કરવાની સીઝન છે અને તેની સાથે માનસિક દબાણ પણ વધવા લાગ્યું છે.
નવું નાણાકીય વર્ષ શરૂ થયાને બે મહિનાથી વધુ સમય વીતી ગયો છે. ITR-1 અને ITR-2 જેવા વ્યક્તિગત કરદાતાઓ માટેના ફોર્મ્સ પણ આવી ગયા છે. ડેડલાઇન નજીક આવી રહી છે, અને લોકોમાં ફાઇલિંગને લઈને ચિંતા દેખાઈ રહી છે. આ વર્ષે ઉનાળાની રજાઓ સાથે ફિફા વર્લ્ડ કપ પણ ચાલી રહ્યો છે, એટલે મોડી રાત સુધી ચાલતી મેચોને કારણે ટેક્સ ફાઇલિંગ માટેનો સમય કાઢવો એ એક અલગ જ પડકાર બની ગયો છે.
તો સવાલ એ થાય છે કે, શું તમારે અત્યારે જ ઉતાવળ કરીને રિટર્ન ફાઇલ કરી દેવું જોઈએ? જવાબ છે – જરૂર નથી. આવો જાણીએ કે શા માટે થોડું થોભવું તમારા માટે ફાયદાકારક સાબિત થઈ શકે છે.
માહિતીમાં વિસંગતતાનું જોખમ
છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં આવકવેરા વિભાગે ‘ઓટોફિલ’ (Autofill) જેવી અદ્યતન સુવિધા શરૂ કરી છે, જે કરદાતાઓ માટે ખૂબ ઉપયોગી છે. વિભાગ તમારી એમ્પ્લોયર, બેંકો, બ્રોકર્સ અને મ્યુચ્યુઅલ ફંડ જેવી સંસ્થાઓ પાસેથી ડેટા મેળવીને તેને Annual Information Statement (AIS), Taxpayer Information Summary (TIS) અને ફોર્મ 26AS માં પ્રતિબિંબિત કરે છે.
પરંતુ, ભલે નાણાકીય વર્ષ 31 માર્ચે પૂરું થઈ ગયું હોય, તેનો અર્થ એ નથી કે તમારી બધી જ માહિતી અત્યાર સુધીમાં ટેક્સ ડિપાર્ટમેન્ટના પોર્ટલ પર અપડેટ થઈ જ ગઈ હશે. ઘણીવાર રિપોર્ટિંગ કરતી સંસ્થાઓ માહિતી અપડેટ કરવામાં મોડું કરે છે. જો તમે ઉતાવળમાં રિટર્ન ફાઇલ કરો અને બાદમાં કોઈ નવી વિગત પોર્ટલ પર અપડેટ થાય, તો તમારા રિટર્ન અને વિભાગના ડેટા વચ્ચે ‘મિસમેચ’ (તફાવત) જોવા મળી શકે છે.
ધીરજ રાખવાના ફાયદા
ધીરજ રાખવી એ કરદાતા માટે ગુણ સમાન છે. જો માહિતી અપડેટ થયા પહેલા તમે રિટર્ન ભરી દો છો, તો બાદમાં તમારે ‘રિવાઈઝ્ડ રિટર્ન’ (Revised Return) ભરવાની નોબત આવી શકે છે. આ વધારાની કાગળની કાર્યવાહી, વિભાગના ખુલાસા આપવા અને રિફંડમાં થતો વિલંબ એ એવા માથાના દુખાવા છે જે તમે થોડી રાહ જોઈને ટાળી શકો છો.
ખાસ કરીને એવા કરદાતાઓ જેમની આવકના સ્ત્રોત મર્યાદિત નથી, તેમણે વધુ સાવધાન રહેવાની જરૂર છે. જો તમારી પાસે વિદેશી રેમિટન્સ, કેપિટલ ગેઇન્સ, અનેક બેંક એકાઉન્ટ્સ કે મોટી કિંમતની ખરીદી હોય, તો ઉતાવળ ન કરવી તે જ હિતાવહ છે.
રિટર્ન ફાઇલ કરવાનો યોગ્ય સમય કયો?
ઘણા ટેક્સ નિષ્ણાતો માને છે કે જૂન મહિનાના મધ્ય સુધી રાહ જોવી એ શ્રેષ્ઠ વ્યૂહરચના છે. સામાન્ય રીતે 15 જૂન સુધીમાં લગભગ તમામ નાણાકીય માહિતી ટેક્સ પોર્ટલ પર અપડેટ થઈ જાય છે. આનાથી તમારા રિટર્નમાં ભૂલ થવાની કે ટેક્સ નોટિસ આવવાની શક્યતા નહિવત્ થઈ જાય છે.
જો કે, એક વાત હંમેશા યાદ રાખવી જોઈએ: “વિશ્વાસ કરો, પણ તપાસો” (Trust, but Verify). તમે ગમે ત્યારે રિટર્ન ફાઇલ કરો, પણ સબમિટ બટન દબાવતા પહેલા તમારી પાસે રહેલા બેંક સ્ટેટમેન્ટ, ડિવિડન્ડની વિગતો, કેપિટલ ગેઇન્સ અને TDS-TCS ની એન્ટ્રીઓ તમારા પોતાના રેકોર્ડ સાથે એકવાર જરૂર તપાસી લેવી.
તમારી થોડી ધીરજ અને યોગ્ય ચોકસાઈ તમને ભવિષ્યમાં થતી મોટી કાનૂની કે વહીવટી મુશ્કેલીઓથી બચાવી શકે છે. ટેક્સ ફાઇલિંગની આ સીઝનમાં શાંતિથી અને સમજી-વિચારીને કામ લેવું એ જ સ્માર્ટ ટેક્સપેયરની ઓળખ છે.
