ટ્રેનની ટિકિટ માટે 2 મહિના કે 1 વર્ષ? જાણો રેલવેના બુકિંગના નિયમો
ભારતીય રેલ્વેએ મુસાફરોની સુવિધામાં વધારો કરવા અને ટિકિટ બુકિંગ સિસ્ટમને વધુ સુવ્યવસ્થિત કરવા માટે કેટલાક મહત્વપૂર્ણ નિયમો બનાવ્યા છે. તાજેતરમાં જ રેલ્વે દ્વારા સામાન્ય મુસાફરો માટે ટ્રેન ટિકિટના એડવાન્સ બુકિંગનો સમયગાળો ૯૦ દિવસથી ઘટાડીને ૬૦ દિવસ કરી દેવામાં આવ્યો છે.
આ નવા નિયમ મુજબ, હવે સામાન્ય નાગરિકો પોતાની મુસાફરીની તારીખથી વધુમાં વધુ બે મહિના પહેલા જ એડવાન્સ ટ્રેન બુકિંગ કરાવી શકે છે. જોકે, કેટલાક ચોક્કસ વર્ગના મુસાફરો માટે આ નિયમો અલગ છે. ચોક્કસ શ્રેણીમાં આવતા મુસાફરોને સામાન્ય મર્યાદા કરતાં ઘણો વધુ સમય એટલે કે ૩૬૫ દિવસ (૧ આખું વર્ષ) પહેલા ટ્રેન ટિકિટ બુક કરવાની વિશેષ છૂટ આપવામાં આવે છે.
આ ૩૬૫ દિવસ પહેલા ટિકિટ બુક કરવાની પાત્રતા કોની છે?
અહીં એ સમજવું ખૂબ જ જરૂરી છે કે આ ૩૬૫ દિવસ પહેલાં ટિકિટ બુક કરાવવાની સુવિધા દેશના સામાન્ય નાગરિકો કે સ્થાનિક મુસાફરો માટે ઉપલબ્ધ નથી. આ વિશેષ સુવિધા ખાસ કરીને વિદેશી પ્રવાસીઓ (Foreign Tourists) અને બિન-નિવાસી ભારતીયો (NRIs) માટે બનાવવામાં આવી છે.
આ ખાસ નીતિ હેઠળ, વિદેશી પ્રવાસીઓ અને એનઆરઆઈ ભારત પ્રવાસ માટેની તેમની ટ્રેન ટિકિટ મુસાફરીની તારીખના એક વર્ષ પહેલા બુક કરી શકે છે. જોકે, આ સ્પેશિયલ સુવિધાનો લાભ લેવા માટે તેમણે રેલ્વે દ્વારા નક્કી કરાયેલી કેટલીક ચોક્કસ શરતોનું પાલન કરવું પડે છે.
૩૬૫ દિવસ પહેલાં ટિકિટ બુક કરવા માટેની જરૂરી શરતો
જો કોઈ વિદેશી પ્રવાસી કે એનઆરઆઈ આ સ્પેશિયલ ક્વોટા હેઠળ ટિકિટ બુક કરાવવા માંગતા હોય, તો તેમણે નીચે મુજબના નિયમો ધ્યાનમાં રાખવાના રહે છે:
વૈધ પાસપોર્ટ (Valid Passport): આ ક્વોટામાં બુકિંગ કરવા માટે મુસાફર પાસે વૈધ વિદેશી પાસપોર્ટ હોવો અત્યંત ફરજિયાત છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય મોબાઇલ નંબર: જ્યારે મુસાફર IRCTC પોર્ટલ પર નોંધણી (Registration) કરે કે ટિકિટ બુક કરે, ત્યારે તેમણે પોતાનો આંતરરાષ્ટ્રીય મોબાઇલ નંબર આપવો પડે છે, જેની ચકાસણી OTP (વન-ટાઇમ પાસવર્ડ) દ્વારા કરવામાં આવે છે.
મર્યાદિત પ્રીમિયમ શ્રેણીઓ: આ ૩૬૫ દિવસ પહેલાનું બુકિંગ ટ્રેનના તમામ કોચ કે શ્રેણીઓ માટે ઉપલબ્ધ નથી. આ સુવિધા માત્ર પ્રીમિયમ કોચ જેવા કે ફર્સ્ટ એસી (First AC), સેકન્ડ એસી (2AC), અને એક્ઝિક્યુટિવ ક્લાસ (EC) સુધી જ મર્યાદિત રાખવામાં આવી છે.
આ નીતિ પાછળનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય
વિદેશી પ્રવાસીઓ અને એનઆરઆઈ માટેની આ ખાસ જોગવાઈ વર્ષ ૨૦૧૭માં શરૂ કરવામાં આવી હતી અને તે આજે પણ અમલમાં છે.
ભારતની મુલાકાતે આવતા વિદેશી સૈલાનીઓ કે એનઆરઆઈ અગાઉથી જ મહિનાઓ પહેલાં તેમનું ટ્રાવેલ આયોજન (Itinerary) બનાવી લેતા હોય છે. તેમને ભારતમાં આવીને મુસાફરી દરમિયાન કોઈ અગવડ ન પડે અને તેઓ અગાઉથી જ સરળતાથી કન્ફર્મ ટ્રેન રિઝર્વેશન મેળવી શકે, તે હેતુથી ભારતીય રેલ્વે દ્વારા આ મહત્વપૂર્ણ પહેલ કરવામાં આવી હતી.
