પશ્ચિમ એશિયાનું યુદ્ધ ભારતને પડ્યું ભારે: પ્રવાસન અને ઉડ્ડયન ક્ષેત્રને ₹18,000 કરોડનું મોટું નુકસાન
પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા તણાવ અને અમેરિકા-ઈરાન વચ્ચેના સંઘર્ષની સીધી અસર હવે ભારતના અર્થતંત્ર પર દેખાઈ રહી છે. PHD ચેમ્બર ઓફ કોમર્સ એન્ડ ઇન્ડસ્ટ્રી (PHDCCI) ના તાજેતરના અહેવાલ મુજબ, આ યુદ્ધને કારણે ભારતના પ્રવાસન, ઉડ્ડયન અને હોસ્પિટાલિટી સેક્ટરને મોટો ફટકો પડ્યો છે. વિદેશી પ્રવાસીઓની સંખ્યામાં ૧૫ થી ૨૦ ટકાનો ઘટાડો નોંધાયો છે, જેના કારણે અબજો રૂપિયાનું વિદેશી હૂંડિયામણ ગુમાવવાનો વારો આવ્યો છે.
1. ઉડ્ડયન ક્ષેત્રમાં ₹18,000 કરોડનું નુકસાન અને ભાડામાં વધારો
યુદ્ધને કારણે સૌથી વધુ અસર હવાઈ મુસાફરી પર થઈ છે. પશ્ચિમ એશિયાની એરસ્પેસ બંધ થવાથી અથવા રૂટ ડાયવર્ટ થવાથી આંતરરાષ્ટ્રીય ફ્લાઈટ્સના સમયમાં ૨ થી ૪ કલાકનો વધારો થયો છે. આનાથી એરલાઇન્સના ઇંધણ (ATF) ના વપરાશમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો છે, જે તેમના કુલ ખર્ચના ૩૫ થી ૪૦ ટકા હિસ્સો ધરાવે છે.
પરિણામે, ઉડ્ડયન ક્ષેત્રને અંદાજે ₹18,000 કરોડનું નુકસાન થયું છે અને મુસાફરો માટે એર ટિકિટના ભાવમાં જંગી ઉછાળો આવ્યો છે. વ્યસ્ત મધ્ય પૂર્વના હવાઈ માર્ગો ખોરવાતા કનેક્ટિવિટી પર પણ માઠી અસર પડી છે.
2. રેસ્ટોરન્ટ ઉદ્યોગમાં મંદી: 10 ટકા એકમોને લાગ્યા તાળા
PHDCCI ના રિપોર્ટમાં ચોંકાવનારી વિગત સામે આવી છે કે ભારતના ૧૦ ટકા રેસ્ટોરન્ટ્સ બંધ થઈ ગયા છે. પશ્ચિમ એશિયાના યુદ્ધને કારણે આયાતી સામગ્રી મોંઘી થઈ છે અને પરિવહન ખર્ચ વધતા ખાદ્ય પદાર્થોના ભાવમાં ૧૦-૧૫ ટકાનો ઉછાળો આવ્યો છે.
રેસ્ટોરન્ટ ઉદ્યોગના ટર્નઓવરમાં દર મહિને અંદાજે ₹79,000 કરોડનો ઘટાડો નોંધાયો છે. ખાસ કરીને પ્રવાસન સ્થળો પર આવેલા હાઈ-એન્ડ રેસ્ટોરન્ટ્સ, જે વિદેશી ગ્રાહકો પર નિર્ભર હતા, તેમની આવક ૨૦-૩૦ ટકા ઘટી ગઈ છે. જોકે, ઓનલાઇન ફૂડ ડિલિવરી અને સ્થાનિક ગ્રાહકોને કારણે આ ક્ષેત્ર અત્યારે ટકી રહ્યું છે.
3. સ્થાનિક પ્રવાસન અને સરકાર સામેના પડકારો
ભારતના GDP માં ૮ ટકા યોગદાન આપતા પ્રવાસન ક્ષેત્ર માટે આ કપરો સમય છે. વિદેશી પ્રવાસીઓ હવે ભારત આવવાને બદલે થાઇલેન્ડ, સિંગાપોર અને વિયેતનામ જેવા દેશોને પસંદ કરી રહ્યા છે. આવી સ્થિતિમાં, સ્થાનિક પ્રવાસન (Domestic Tourism) ભારત માટે સૌથી મોટું પ્રેરક બળ સાબિત થયું છે. ભારતીય પ્રવાસીઓ હજુ પણ હોટેલ્સ અને વેકેશન પાછળ ખર્ચ કરી રહ્યા છે, જેના કારણે ઓક્યુપન્સી રેટ જળવાઈ રહ્યો છે.
સરકાર માટે સૂચનો: PHDCCI એ ભલામણ કરી છે કે સરકારે એવિએશન ટર્બાઇન ફ્યુઅલ (ATF) પરના ટેક્સમાં ઘટાડો કરવો જોઈએ અને નાના ઉદ્યોગોને સસ્તી લોન આપવી જોઈએ. આ ઉપરાંત, વિઝા પ્રક્રિયા સરળ બનાવીને અને નવા સુરક્ષિત હવાઈ માર્ગો વિકસાવીને આ નુકસાનની ભરપાઈ કરવા પર ભાર મૂક્યો છે.
પશ્ચિમ એશિયાનું યુદ્ધ ભારત માટે પડકારજનક છે, પરંતુ તે પ્રવાસન ક્ષેત્રને વધુ ‘સ્વ-નિર્ભર’ અને ‘વૈવિધ્યસભર’ બનાવવાની તક પણ છે. જો સરકાર અને ઉદ્યોગ જગત મળીને સ્થાનિક માંગને પ્રોત્સાહન આપશે, તો ભારત આ આર્થિક સંકટમાંથી ઝડપથી બહાર આવી શકશે.
