ખાડી દેશોમાં વસતા ૧ કરોડ ભારતીયોની સુરક્ષા પર મોટું અપડેટ: દૂતાવાસો હાઈ એલર્ટ પર
મધ્ય પૂર્વમાં ફાટી નીકળેલા યુદ્ધને કારણે વિશ્વના સૌથી વ્યૂહાત્મક દરિયાઈ માર્ગ ‘હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ’ પર અત્યારે ઈરાનનું નિયંત્રણ છે. આ કટોકટીનો ઉકેલ લાવવા માટે બ્રિટન (UK) દ્વારા એક વિશેષ બહુપક્ષીય બેઠકનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું, જેમાં ભારત સહિત ૬૦ થી વધુ દેશોએ ભાગ લીધો હતો. આ બેઠકમાં ભારતનું પ્રતિનિધિત્વ કરતા વિદેશ સચિવ વિક્રમ મિશ્રીએ જે નિવેદન આપ્યું, તેનાથી સમગ્ર વિશ્વ ચોંકી ઉઠ્યું છે.
“અમે એકમાત્ર એવો દેશ છીએ જેણે મરીન ગુમાવ્યા છે”
વિદેશ સચિવ વિક્રમ મિશ્રીએ બેઠકને સંબોધતા અત્યંત ગંભીર સૂરમાં જણાવ્યું કે, હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં ચાલી રહેલા તણાવને કારણે અત્યાર સુધીમાં ભારત એકમાત્ર એવો દેશ છે જેણે પોતાના ખલાસીઓ ગુમાવ્યા છે. અધિકારીઓના જણાવ્યા મુજબ, વિદેશી ધ્વજવાળા જહાજો પર કામ કરતા ત્રણ ભારતીય ખલાસીઓના મોત થયા છે અને એક ખલાસી ગંભીર રીતે ઘાયલ થયો છે. આ ઘટનાએ સાબિત કર્યું છે કે આ યુદ્ધ માત્ર પ્રાદેશિક નથી, પણ તેની કિંમત નિર્દોષ ભારતીય નાગરિકો ચૂકવી રહ્યા છે.
ઉર્જા સુરક્ષા અને ફુગાવાનું જોખમ
વિક્રમ મિશ્રીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે, “હોર્મુઝની નાકાબંધીની સીધી અસર ભારતની ઉર્જા સુરક્ષા પર પડી રહી છે.” ભારત તેના ખનિજ તેલ અને LPG ની આયાત માટે આ માર્ગ પર નિર્ભર છે. દરિયાઈ સુરક્ષા જોખમાતા નૂર ભાડા (Freight charges) માં અસહ્ય વધારો થયો છે, જે અંતે ભારતમાં ફુગાવો વધારી શકે છે. ભારતે તમામ પક્ષોને અપીલ કરી છે કે વાતચીત અને રાજદ્વારી (Diplomacy) જ આ સંકટમાંથી બહાર નીકળવાનો એકમાત્ર સુરક્ષિત રસ્તો છે.
ખાડી દેશોમાં ૧ કરોડ ભારતીયોની ચિંતા
સરકારી આંકડા મુજબ, મધ્ય પૂર્વ અને ખાડી દેશોમાં અંદાજે ૧ કરોડ (૧૦ મિલિયન) ભારતીય નાગરિકો વસે છે. વિદેશ મંત્રાલયે ખાતરી આપી છે કે તમામ ભારતીય દૂતાવાસો આ નાગરિકોના સંપર્કમાં છે. જોકે, આ સંઘર્ષમાં અત્યાર સુધીમાં કુલ ૮ ભારતીયોના મોત થયા છે અને એક વ્યક્તિ હજુ પણ ગુમ છે. ભારત સરકાર આ તમામ પરિવારોની પડખે છે અને નાગરિકોની સુરક્ષા માટે દરેક સંભવિત પગલાં લેવામાં આવી રહ્યા છે.
૨૦૪ નાગરિકોનું સફળ સ્થળાંતર (Rescue Ops)
ભારતે કટોકટી વચ્ચે પોતાના નાગરિકોને બહાર કાઢવાનું કામ તેજ કરી દીધું છે. અઝરબૈજાન સરકારના સહયોગથી ઈરાનથી ૨૦૪ ભારતીયોને સુરક્ષિત રીતે બહાર કાઢવામાં આવ્યા છે. વિદેશ મંત્રાલયે આ ઓપરેશન માટે અઝરબૈજાનનો આભાર માન્યો છે અને જણાવ્યું છે કે આગામી દિવસોમાં અન્ય ફસાયેલા નાગરિકોને પણ વહેલી તકે ભારત પરત લાવવામાં આવશે.
શું હવે હોર્મુઝ ખુલશે?
ભારતની આ રજૂઆત બાદ ૬૦ દેશોના જૂથે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને ફરીથી ખોલવા માટેની વ્યૂહરચનાઓ પર ચર્ચા કરી છે. જો ઈરાન ભારતની આ ‘ઇમોશનલ અને સ્ટ્રેટેજિક’ અપીલને માન આપે, તો જહાજોની અવરજવર ફરી શરૂ થઈ શકે છે. ભારત અત્યારે વિશ્વમાં એક ‘પીસ મેકર’ (શાંતિ દૂત) તરીકે ઉભરી રહ્યું છે, જે યુદ્ધ રોકવા માટે સતત દબાણ બનાવી રહ્યું છે.
ભારતની વિદેશ નીતિની મક્કમતાનું પ્રતીક છે. પોતાના નાગરિકોના જીવની કિંમત પર ભારત કોઈ પણ સમજૂતી કરવા તૈયાર નથી. હવે જોવાનું એ રહેશે કે વૈશ્વિક સમુદાય ભારતના આ આહવાનને કેટલી ગંભીરતાથી લે છે.
