લીંબુને ઉકાળીને બનાવો ઇન્સ્ટન્ટ અથાણું, જે વર્ષ સુધી નહીં થાય ખરાબ
ભારતીય જમવાની થાળી ત્યાં સુધી અધૂરી ગણાય છે જ્યાં સુધી તેમાં અથાણાંનો સ્વાદ ન ભળે. લીંબુનું અથાણું માત્ર ખાવાનો સ્વાદ જ નથી વધારતું, પરંતુ સ્વાસ્થ્ય માટે પણ ખૂબ જ ફાયદાકારક છે. ઘણીવાર લોકો લીંબુનું અથાણું બનાવતા અચકાય છે કારણ કે પરંપરાગત રીતે તેને ગળવામાં 20 થી 25 દિવસનો સમય લાગે છે અને તેના માટે કડક તડકાની જરૂર હોય છે. પરંતુ, હવે તમારે અઠવાડિયા સુધી રાહ જોવાની જરૂર નથી.
વિટામિન-Cથી ભરપૂર આ અથાણું પાચન માટે રામબાણ ઈલાજ છે. જો તમને જીવ ગભરાતો હોય કે ઉલ્ટી જેવું લાગતું હોય, તો થોડું લીંબુનું અથાણું ખાવાથી તરત જ રાહત મળે છે. ચાલો જાણીએ એ ખાસ રીત જેનાથી તમે તડકા વગર, તરત જ (Instant) લીંબુનું અથાણું બનાવી શકો છો.
ઇન્સ્ટન્ટ લીંબુના અથાણાં માટે જરૂરી સામગ્રી (Ingredients)
જો તમે 250 ગ્રામ લીંબુનું અથાણું બનાવી રહ્યા છો, તો તમારે નીચે મુજબની સામગ્રીની જરૂર પડશે:
-
લીંબુ: 250 ગ્રામ (પાતળી છાલવાળા અને ડાઘ વગરના)
-
સરસવનું તેલ: 1/4 કપ
-
હળદર પાવડર: 1/2 નાની ચમચી
-
લાલ મરચું પાવડર: 1 નાની ચમચી (ચટપટા સ્વાદ માટે)
-
મરી પાવડર: 1/2 નાની ચમચી (કરકરો કરાયેલો)
-
રાઈ (પીળી કે કાળી): 1/2 નાની ચમચી
-
કલોંજી (કાયાજીરું): 1/2 નાની ચમચી
-
હીંગ: 2-3 પિંચ
-
મીઠું: 1.5 નાની ચમચી (અથવા સ્વાદ મુજબ)
નોંધ: જો તમે અડધો કિલો કે એક કિલો લીંબુનું અથાણું બનાવવા માંગતા હોવ, તો મસાલાનું પ્રમાણ તે મુજબ વધારી દેવું.
લીંબુનું ઇન્સ્ટન્ટ અથાણું બનાવવાની સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ રીત
1. લીંબુની પસંદગી અને સફાઈ
અથાણાં માટે હંમેશા એવા લીંબુ પસંદ કરો જેની છાલ સાફ હોય અને તેમાં કોઈ કાળા ડાઘ ન હોય. સૌથી પહેલા લીંબુને સાફ પાણીથી ધોઈ લો.

આ જ એ સ્ટેપ છે જે તડકાની અછતને પૂરી કરે છે. એક વાસણમાં 3-4 કપ પાણી ઉકાળવા મૂકો. જ્યારે પાણી ઉકળવા લાગે, ત્યારે ગેસ ધીમો કરો અને તેમાં આખા લીંબુ નાખી દો. લીંબુને લગભગ 10 મિનિટ સુધી ઉકળવા દો. આનાથી લીંબુની સખત છાલ નરમ થઈ જશે અને તે જલ્દી ગળી જશે.
3. સુકવવું અને કાપવું
10 મિનિટ પછી લીંબુને પાણીમાંથી કાઢી લો અને તેને સંપૂર્ણપણે ઠંડા થવા દો. હવે એક કોરા સુતરાઉ કપડાથી તેને બરાબર લૂછી લો જેથી ભેજ બિલકુલ ન રહે. હવે દરેક લીંબુના ચાર કે આઠ ટુકડા કરી લો અને તેના બીજ અલગ કરી દો (બીજ અથાણામાં કડવાશ લાવી શકે છે).
4. મસાલાનું મિશ્રણ
એક મોટા બાઉલમાં કાપેલા લીંબુના ટુકડા લો. તેમાં હળદર પાવડર, લાલ મરચું પાવડર, મીઠું અને કરકરા મરી ઉમેરો. આ બધું બરાબર મિક્સ કરી લો જેથી દરેક ટુકડા પર મસાલાનું કોટિંગ થઈ જાય.
5. વઘાર તૈયાર કરવો
એક પેનમાં સરસવનું તેલ ગરમ કરો. તેલને ત્યાં સુધી ગરમ કરો જ્યાં સુધી તેમાંથી ધુમાડો ન નીકળવા લાગે (આનાથી સરસવના તેલની તીખાશ નીકળી જાય છે). હવે ગેસ ધીમો કરો અને તેમાં રાઈ ઉમેરો. જ્યારે રાઈ તતડવા લાગે, ત્યારે કલોંજી અને હીંગ નાખી ગેસ બંધ કરી દો.
6. ફાઈનલ મિક્સિંગ
આ તૈયાર વઘારવાળા તેલને મસાલાવાળા લીંબુમાં ઉમેરી દો. ચમચીની મદદથી તેને બરાબર મિક્સ કરો. તમારું ઇન્સ્ટન્ટ લીંબુનું અથાણું તૈયાર છે!
સંગ્રહ (Storage) અને જરૂરી સાવચેતીઓ
અથાણાંને લાંબા સમય સુધી સુરક્ષિત રાખવા માટે આ વાતોનું ખાસ ધ્યાન રાખો:
-
કાચની બરણીનો ઉપયોગ: અથાણાંને હંમેશા કાચની બરણી (Glass Jar) માં જ રાખો. બરણીને પહેલા ગરમ પાણીથી ધોઈ લો અને તડકામાં સુકવીને સંપૂર્ણપણે કોરી કરી લો. ભેજ અથાણાંનો સૌથી મોટો દુશ્મન છે, તેનાથી ફૂગ (Fungus) લાગી શકે છે.
-
તડકાની જરૂર નથી: આ અથાણાંને તડકામાં રાખવાની જરૂર નથી. તેને 2-3 દિવસ સુધી રૂમ ટેમ્પરેચર (Room Temperature) પર રહેવા દો, તે સંપૂર્ણપણે ખાવા લાયક થઈ જશે.
-
હલાવવું (Mixing): દિવસમાં એક કે બે વાર બરણીને બરાબર હલાવો જેથી તેલ અને મસાલા નીચે બેસી ન જાય.
-
ભીની ચમચીથી બચવું: અથાણું કાઢવા માટે હંમેશા કોરી અને સાફ ચમચીનો જ ઉપયોગ કરો.
નિષ્કર્ષ
આ ઇન્સ્ટન્ટ લીંબુનું અથાણું પરોઠા, પૂરી કે દાળ-ભાત સાથે ખૂબ જ સ્વાદિષ્ટ લાગે છે. સૌથી સારી વાત એ છે કે તડકા વગર પણ આ એક વર્ષ સુધી ખરાબ થતું નથી. તો આ શિયાળા કે ચોમાસાની ઋતુમાં જ્યારે તડકો ઓછો હોય, ત્યારે તમે આ રેસીપી ચોક્કસ ટ્રાય કરજો.
