ઇરાન દ્વારા અમેરિકી ડ્રોન જપ્ત, ઇરાન પર નવા આર્થિક પ્રતિબંધો લાગુ
પશ્ચિમ એશિયામાં અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ભૌગોલિક રાજકીય તણાવ ફરી એકવાર નિર્ણાયક સ્તરે પહોંચી ગયો છે. તાજેતરમાં જ્યારે ઈરાનના ઇસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સ (IRGC) ની નૌકાદળે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ નજીક યુએસ નેવીના માનવરહિત પાણીની અંદરનું ડ્રોન કબજે કરવાનો દાવો કર્યો ત્યારે આ સંઘર્ષમાં એક નવો વળાંક આવ્યો – એક જળમાર્ગ જે વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. આ ઘટના બાદ, બંને રાષ્ટ્રો વચ્ચે વ્યૂહાત્મક પ્રવૃત્તિ તીવ્ર બની છે, તેની સાથે રાજદ્વારી સ્તરે શબ્દ યુદ્ધ પણ થયું છે.
અત્યાધુનિક જાસૂસી ડ્રોનને ગણાવ્યું ‘યુદ્ધની ટ્રોફી’
ઈરાની રાજ્ય મીડિયા અહેવાલો અનુસાર, IRGC નેવીએ એક જટિલ ગુપ્તચર કામગીરી દરમિયાન આ અદ્યતન યુએસ દરિયાઈ ડ્રોન કબજે કર્યું હતું. ઈરાની લશ્કરી અધિકારીઓ દાવો કરે છે કે માનવરહિત પાણીની અંદરનું વાહન (UUV) ઊંડા સમુદ્રમાં ગુપ્ત માહિતી અને દેખરેખ મિશન ચલાવવા માટે સંપૂર્ણપણે સક્ષમ હતું. તેને તાજેતરના વર્ષોમાં જ યુએસ નૌકાદળના કાફલામાં સામેલ કરવામાં આવ્યું હતું. ઈરાની મીડિયા અને લશ્કરી વર્તુળો કબજે કરાયેલા યુએસ સાધનોને “યુદ્ધ ટ્રોફી” તરીકે પ્રદર્શિત કરી રહ્યા છે, જેનો ઉપયોગ ઈરાનની તકનીકી અને વ્યૂહાત્મક કુશળતા દર્શાવવા માટે કરવામાં આવે છે. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ વિશ્વનો સૌથી વ્યસ્ત અને સૌથી મહત્વપૂર્ણ તેલ પરિવહન માર્ગ હોવાથી, આ પ્રકારની ઘટનાને વૈશ્વિક સુરક્ષા માટે ખૂબ જ સંવેદનશીલ માનવામાં આવે છે.
અમેરિકાનો વળતો પ્રહાર: ઇરાનની ઉડ્ડયન વ્યવસ્થા પર કડક પ્રતિબંધો
અમેરિકાનો વળતો પ્રહાર: ઇરાનની ઉડ્ડયન વ્યવસ્થા પર કડક પ્રતિબંધોઆ ઘટના પછી તરત જ, અમેરિકાએ કડક વલણ અપનાવ્યું અને તેહરાન પર આર્થિક કડક પગલાં લેવાનું શરૂ કર્યું. ઈરાન પર દબાણ વધારીને, વોશિંગ્ટને દેશની ઉડ્ડયન પ્રણાલી અને એરલાઇન ક્ષેત્ર સાથે જોડાયેલી 36 મુખ્ય સંસ્થાઓ અને સંગઠનો પર નવા પ્રતિબંધો લાદ્યા. યુએસ વહીવટીતંત્રના આ પગલાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ઈરાનને આંતરરાષ્ટ્રીય આર્થિક વ્યવસ્થા અને વૈશ્વિક ઉડ્ડયન નેટવર્કથી વધુ અલગ કરવાનો છે. નિષ્ણાતો માને છે કે યુએસ આવા આર્થિક પ્રતિબંધો દ્વારા ઈરાન પર વ્યૂહાત્મક દબાણ લાવવાનો હેતુ ધરાવે છે, જેનાથી તે તેની લશ્કરી પ્રવૃત્તિઓ અને પ્રાદેશિક આક્રમણને રોકવા માટે મજબૂર થાય છે.
પ્રાદેશિક સ્થિરતા પર તોળાતું જોખમ
અમેરિકા અને ઇરાન વચ્ચે ડ્રોન જપ્તી અને આર્થિક પ્રતિબંધોનો આ તાજેતરનો દોર પશ્ચિમ એશિયામાં કોઈ મોટા સંઘર્ષની આશંકાને ફરીથી હવા આપી રહ્યો છે. એક તરફ જ્યાં ઇરાન પોતાની દરિયાઈ સીમાઓ અને સૈન્ય સફળતાઓને વધારી-ચઢાવીને રજૂ કરી રહ્યું છે, તો બીજી તરફ અમેરિકા પોતાની ટેક્નોલૉજીની શ્રેષ્ઠતા અને આર્થિક પ્રતિબંધોના હથિયારથી તેહરાનને ઝુકાવવાની મથામણમાં છે. આ તણાવની અસર આખરે વૈશ્વિક ઉર્જા બજારો અને દરિયાઈ વેપાર માર્ગોની સુરક્ષા પર પડી શકે છે, જેના પર આખી દુનિયાની નજર છે.
