દુનિયાનું સૌથી ખતરનાક હથિયાર તૈયાર કરી રહ્યું છે ઈરાન, અમેરિકા-ઈઝરાયેલમાં ફફડાટ!
આંતરરાષ્ટ્રીય અહેવાલમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે ઈરાને 60 ટકા સુધી શુદ્ધ યુરેનિયમ તૈયાર કરી લીધું છે. નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે આ સ્તર પરમાણુ બોમ્બ બનાવવાના અત્યંત નજીક ગણાય છે. આ ઘટસ્ફોટ બાદ અમેરિકા, ઈઝરાયેલ અને યુરોપિયન દેશોની ચિંતા વધી ગઈ છે.
ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે ચાલી રહેલી ખેંચતાણના કારણે મિડલ ઈસ્ટના દેશોમાં તણાવ વધ્યો છે. ઈરાન અને અમેરિકા બંને પોતપોતાની રીતે શક્તિ પ્રદર્શન કરવામાં પીછેહઠ નથી કરી રહ્યા. મધ્ય પૂર્વીય દેશોને એ ડર સતાવી રહ્યો છે કે હુમલો ગમે તે પક્ષ તરફથી થાય, પણ તેનું પરિણામ સૌએ ભોગવવું પડશે. ટ્રમ્પ તરફથી સતત મળી રહેલી ધમકીઓ વચ્ચે ઈરાન છૂપી રીતે દુનિયાનું સૌથી ખતરનાક હથિયાર એટલે કે ન્યુક્લિયર વેપન તૈયાર કરી રહ્યું છે. આ સમાચાર સાંભળીને જ ઈઝરાયેલ અને અમેરિકા જેવા દેશોના શ્વાસ અધ્ધર થઈ ગયા છે.
ઈરાન પાસે છે 60% શુદ્ધ યુરેનિયમ
‘કાઉન્સિલ ઓન ફોરેન રિલેશન્સ’ના રિપોર્ટ અનુસાર, ઈરાને 60 ટકા સુધી શુદ્ધ યુરેનિયમ બનાવી લીધું છે. પરમાણુ હથિયાર બનાવવા માટે આ શુદ્ધતા 90 ટકા હોવી જોઈએ, એટલે કે ઈરાન હવે તેનાથી ખૂબ જ નજીક છે. નિષ્ણાતો માને છે કે આ સ્તર પરમાણુ હથિયાર બનાવવાની દિશામાં એક મોટું પગલું છે.
યુરેનિયમ સંવર્ધન (Uranium Enrichment) એટલે કે યુરેનિયમને શુદ્ધ કરવાની પ્રક્રિયા. સામાન્ય રીતે વીજળી ઉત્પાદન માટે 3 થી 5 ટકા યુરેનિયમની જરૂર હોય છે. જ્યારે 20 ટકા સુધીના યુરેનિયમનો ઉપયોગ સંશોધન અને મેડિકલ ક્ષેત્રે થાય છે. પરંતુ જ્યારે યુરેનિયમ 60 ટકા શુદ્ધ થઈ જાય, ત્યારે તેને પરમાણુ હથિયાર માટેનું ‘ડેન્જર ઝોન’ માનવામાં આવે છે.
60% શુદ્ધ યુરેનિયમની ખાસિયત
નિષ્ણાતો જણાવે છે કે 60 ટકાથી 90 ટકા સુધી યુરેનિયમ શુદ્ધ કરવામાં બહુ સમય લાગતો નથી. 90 ટકા શુદ્ધ યુરેનિયમનો ઉપયોગ જ પરમાણુ બોમ્બ બનાવવા માટે થાય છે. આ જ કારણ છે કે આ રિપોર્ટે અમેરિકા અને તેના મિત્ર દેશોની ઉંઘ ઉડાડી દીધી છે. સંયુક્ત રાષ્ટ્રની પરમાણુ દેખરેખ સંસ્થા (IAEA) પણ ઈરાનની ગતિવિધિઓ પર નજર રાખી રહી છે. અહેવાલ મુજબ, ઈરાન હાલમાં વિશ્વનો એકમાત્ર એવો દેશ છે જે પરમાણુ હથિયાર ન હોવા છતાં આટલી મોટી માત્રામાં શુદ્ધ યુરેનિયમ જમા કરી રહ્યો છે.
ઈરાનનો પક્ષ શું છે?
ઈરાનના સર્વોચ્ચ નેતા અયાતુલ્લા અલી ખમેની અગાઉ પણ સ્પષ્ટ કરી ચુક્યા છે કે તેમનો પરમાણુ કાર્યક્રમ શાંતિપૂર્ણ હેતુઓ માટે છે. ઈરાનનું કહેવું છે કે તેઓ પરમાણુ ઉર્જાનો ઉપયોગ વીજળી ઉત્પાદન અને વૈજ્ઞાનિક સંશોધન માટે કરી રહ્યા છે, હથિયાર બનાવવા માટે નહીં. જોકે, અમેરિકા અને ઈઝરાયેલ જેવા દેશોને ઈરાનની આ દલીલો પર ભરોસો નથી. ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના પાછલા કાર્યકાળમાં ઈરાન પર કડક પ્રતિબંધો લાદવામાં આવ્યા હતા, કારણ કે ત્યારે પણ ટ્રમ્પ પ્રશાસને આરોપ લગાવ્યો હતો કે ઈરાન ગુપચુપ રીતે પરમાણુ હથિયાર બનાવવાની તૈયારી કરી રહ્યું છે.
પરમાણુ બોમ્બ બનાવવા માટે શું જરૂરી છે?
નિષ્ણાતોના મતે, માત્ર યુરેનિયમ શુદ્ધ થવું જ પરમાણુ બોમ્બ બનાવવા માટે પૂરતું નથી. આ માટે મિસાઈલ ટેકનોલોજી, બોમ્બની ડિઝાઇન અને પરીક્ષણ જેવી ઘણી જટિલ પ્રક્રિયાઓ પણ જરૂરી હોય છે. આમ છતાં, 60 ટકા યુરેનિયમ હોવું એ એક ખતરનાક સંકેત છે. આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાયનું માનવું છે કે જો સમય રહેતા રાજદ્વારી વાતચીત નહીં થાય, તો આ મુદ્દો મોટું સંકટ બની શકે છે. ઘણા દેશો ઈચ્છે છે કે ઈરાન ફરીથી પરમાણુ કરાર પર પાછું ફરે અને પોતાની ગતિવિધિઓમાં પારદર્શિતા લાવે. હાલમાં આખી દુનિયાની નજર ઈરાન પર ટકેલી છે.
