ટ્રમ્પ સામે ઝૂકવા તૈયાર નથી ઈરાન: શાંતિ પ્રસ્તાવ ફગાવ્યા બાદ તેહરાન આક્રમક, કહ્યું- ‘અમેરિકા વિશ્વાસપાત્ર નથી’
અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેના સંબંધો અત્યારે ઈતિહાસના સૌથી ખરાબ તબક્કામાંથી પસાર થઈ રહ્યા છે. તાજેતરમાં ઈરાનના વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા ઈસ્માઈલ બઘાઈએ સરકારી ટીવીને આપેલા ઈન્ટરવ્યુમાં પશ્ચિમી દેશો પ્રત્યે પોતાનો અવિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો છે. તેમણે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં જણાવ્યું છે કે દુનિયાએ આ વાતચીતમાંથી કોઈ ચમત્કારિક કે તાત્કાલિક પરિણામોની અપેક્ષા રાખવી જોઈએ નહીં.
“ઝડપી પરિણામોની આશા રાખવી એ મૂર્ખામી છે”
ઈસ્માઈલ બઘાઈએ કૂટનીતિક પ્રયાસો પર ઠંડુ પાણી રેડતા કહ્યું કે, અમેરિકા સાથે ચાલી રહેલી વર્તમાન મંત્રણાઓમાંથી કોઈ મોટા ફેરફારની આશા રાખવી એ “વાજબી નથી”. તેમણે આડકતરી રીતે એવા અહેવાલોને નકારી કાઢ્યા હતા જેમાં દાવો કરવામાં આવ્યો હતો કે બંને દેશો ટૂંક સમયમાં કોઈ મોટા કરાર પર સહી કરી શકે છે. ઈરાનનું માનવું છે કે આ એક લાંબી અને જટિલ પ્રક્રિયા છે, જેમાં કોઈ પણ ઉતાવળું પગલું તેમના દેશના હિતમાં નહીં હોય.
“વાદા તોડવા માટે જાણીતું છે અમેરિકા-ઈઝરાયેલ”
બઘાઈએ પોતાના નિવેદનમાં અમેરિકા અને ઈઝરાયેલની વિશ્વસનીયતા પર ગંભીર સવાલો ઉઠાવ્યા છે. તેમણે કહ્યું કે, “આ બંને દેશો પોતાના વચનો તોડવા માટે જ જાણીતા છે.” ઈરાન માટે કોઈપણ લેખિત સમજૂતી કે અમેરિકન વચન માત્ર એક કાગળનો ટુકડો છે.
ઈરાને ભારપૂર્વક જણાવ્યું છે કે:
તેઓને અમેરિકાની સત્તાવાર નીતિ કે ‘વ્હાઈટ હાઉસ’ના વચનો પર લેશમાત્ર વિશ્વાસ નથી.
ખરેખર સુરક્ષા ત્યારે જ મળી શકે જ્યારે દેશની પોતાની સેના અને હથિયારો શક્તિશાળી હોય.
ઈરાન પોતાની સુરક્ષા માટે માત્ર પોતાની લશ્કરી તાકાત પર જ નિર્ભર રહેશે.
પાકિસ્તાનની મધ્યસ્થી પર વિશ્વાસ
રસપ્રદ વાત એ છે કે, આટલા તણાવ વચ્ચે ઈરાને પાકિસ્તાનની ભૂમિકાના વખાણ કર્યા છે. બઘાઈએ પાકિસ્તાનને એક ‘ભરોસાપાત્ર મધ્યસ્થી’ તરીકે ગણાવ્યું છે. તેમણે કહ્યું કે, “પાકિસ્તાને અત્યાર સુધી આ મુશ્કેલ વાતચીતને સંભાળવાની શ્રેષ્ઠ ક્ષમતા બતાવી છે અને તેઓ આ મામલે સારું કામ કરી રહ્યા છે.” આ નિવેદન દર્શાવે છે કે ઈરાન સીધી વાતચીત કરવાને બદલે પાકિસ્તાન જેવા તટસ્થ પાડોશી દેશો દ્વારા સંદેશાવ્યવહાર ચાલુ રાખવા માંગે છે.
સોશિયલ મીડિયા અને ટ્રમ્પના ટ્વીટ્સ પર પ્રહાર
અમેરિકી નેતાઓ, ખાસ કરીને ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ જે રીતે સોશિયલ મીડિયા પર નિવેદનો આપે છે, તેને લઈને પણ ઈરાને ચેતવણી આપી છે. બઘાઈએ કહ્યું કે, “અમેરિકન નેતાઓના ટ્વીટ કે નિવેદનોને બહુ ગંભીરતાથી ન લો. તેનો અર્થ કાઢવા માટે બહુ ઉંડા ઉતરવાની જરૂર નથી. જરૂરી નથી કે જે ટ્વીટમાં લખ્યું હોય તે જ તેમની અસલી નીતિ હોય.” ઈરાનના મતે આ માત્ર એક પ્રકારનું ‘મનોવૈજ્ઞાનિક યુદ્ધ’ (Psychological Warfare) છે.
કાયમી શાંતિ એ જ લક્ષ્ય
ઈરાન માત્ર યુદ્ધવિરામ કે થોડા સમયની શાંતિ ઈચ્છતું નથી. વિદેશ મંત્રાલયે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તેમનું લક્ષ્ય એવી સ્થિતિનું નિર્માણ કરવાનું છે જ્યાં ‘યુદ્ધનો ખતરો કાયમ માટે ખતમ થઈ જાય’. તેહરાન કોઈ પણ પ્રકારના દબાણ હેઠળ આવીને ઉતાવળમાં કોઈ કરાર કરશે નહીં. ઈરાન ઈચ્છે છે કે વાતચીતની ગતિ અને તેની દિશા તેમના પોતાના નિયંત્રણમાં રહે.
