Invest Alert: અમેરિકા-ચીન ટ્રેડ વોરની શક્યતાએ સોનાના ભાવમાં લગાવી આગ, જાણો ચાંદીમાં કેટલી તેજી આવશે?
વૈશ્વિક અર્થતંત્રમાં હાલમાં ભારે અફડાતફડીનો માહોલ જોવા મળી રહ્યો છે. અમેરિકામાં સુપ્રીમ કોર્ટના તાજેતરના નિર્ણયો અને ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ દ્વારા ગ્લોબલ ઇમ્પોર્ટ ટેરિફ (આયાત શુલ્ક) વધારવાની જાહેરાતે આંતરરાષ્ટ્રીય વ્યાપારમાં અનિશ્ચિતતાના વાદળો ઘેરા કર્યા છે. જ્યારે પણ દુનિયામાં રાજકીય કે આર્થિક અસ્થિરતા આવે છે, ત્યારે રોકાણકારોનો ભરોસો શેરબજાર કે કરન્સી કરતા ‘સોના અને ચાંદી’ પર વધુ વધે છે. અત્યારે પણ કંઈક આવું જ થઈ રહ્યું છે. પશ્ચિમ એશિયામાં વધતા જતા ભૂ-રાજકીય તણાવ અને અમેરિકાની નવી વ્યાપાર નીતિઓએ રોકાણકારોને સુરક્ષિત રોકાણ તરફ વાળ્યા છે, જેના કારણે કિંમતી ધાતુઓના ભાવમાં ઉછાળો જોવા મળી રહ્યો છે.
ટ્રમ્પની ટેરિફ નીતિ અને સોના-ચાંદીમાં તેજીનું કારણ
નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ દ્વારા વૈશ્વિક આયાત શુલ્ક વધારવાના નિર્ણયથી ‘ટ્રેડ વોર’ (વ્યાપાર યુદ્ધ) જેવી સ્થિતિ સર્જાઈ શકે છે. જ્યારે આયાત શુલ્ક વધે છે, ત્યારે ચીજવસ્તુઓ મોંઘી થાય છે અને ફુગાવો વધવાની શક્યતા રહે છે. ફુગાવા સામે રક્ષણ મેળવવા માટે સોનું હંમેશા શ્રેષ્ઠ વિકલ્પ ગણાય છે. આ અઠવાડિયે ચાંદી અને સોનામાં તેજી આવવાની પ્રબળ શક્યતા છે કારણ કે રોકાણકારો સુરક્ષિત સંપત્તિ (Safe-haven assets) માં આશ્રય શોધી રહ્યા છે.
પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલતા સંઘર્ષોએ પણ બજારમાં ડરનો માહોલ પેદા કર્યો છે. જ્યારે પણ યુદ્ધ જેવી સ્થિતિ સર્જાય છે, ત્યારે કરન્સીના મૂલ્યમાં ઘટાડો થાય છે, પરિણામે રોકાણકારો સોનામાં રોકાણ કરવાનું પસંદ કરે છે. આ વધતી જતી માંગને કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય અને સ્થાનિક બજારોમાં સોના અને ચાંદીના ભાવ નવી ઊંચાઈ સ્પર્શી શકે છે.
બજારની નજર આ મહત્વના આર્થિક આંકડાઓ પર
કિંમતી ધાતુઓના ભાવ માત્ર ઘટનાઓ પર જ નહીં, પરંતુ કેટલાક મહત્વના આર્થિક ડેટા પર પણ નિર્ભર કરે છે. બજારના ખેલાડીઓ આ અઠવાડિયે નીચે મુજબના આંકડાઓ પર ઝીણવટભરી નજર રાખશે:
૧. અમેરિકાનો પ્રોડ્યુસર પ્રાઇસ ઇન્ડેક્સ (PPI): આ આંકડો ઉત્પાદન સ્તરે મોંઘવારી કેટલી છે તે દર્શાવે છે. જો PPI વધેલો આવશે, તો તે સોનાના ભાવને ટેકો આપશે કારણ કે તે ફુગાવાનો સંકેત આપે છે.
૨. સાપ્તાહિક બેરોજગારીના દાવા: અમેરિકામાં કેટલા લોકો બેરોજગારી ભથ્થા માટે અરજી કરે છે, તેના પરથી ત્યાંની અર્થવ્યવસ્થાની મજબૂતી માપવામાં આવે છે. જો બેરોજગારી વધશે, તો ડોલર નબળો પડશે અને સોનું મજબૂત થશે.
૩. ચીનની સેન્ટ્રલ બેંકનો વ્યાજ દર અંગેનો નિર્ણય: ચીન સોનાનો સૌથી મોટો ગ્રાહક દેશ છે. જો ચીનની કેન્દ્રીય બેંક વ્યાજ દરમાં ઘટાડો કરે છે, તો બજારમાં લિક્વિડિટી વધશે અને સોનાની માંગમાં ઉછાળો આવી શકે છે.
૪. ગ્રાહકોનો આર્થિક ભરોસો (Consumer Confidence): લોકો અર્થતંત્ર વિશે શું વિચારે છે અને તેમની ખરીદશક્તિ કેટલી છે, તેની અસર પણ કિંમતી ધાતુઓના વેચાણ પર પડે છે.
વૈશ્વિક અસ્થિરતાના આ સમયમાં રોકાણકારોએ સાવધ રહેવાની જરૂર છે. નિષ્ણાતો સલાહ આપે છે કે જ્યારે બજારમાં અનિશ્ચિતતા હોય, ત્યારે એકસાથે બધું રોકાણ કરવાને બદલે ‘બાય ઓન ડિપ્સ’ (જ્યારે ભાવ ઘટે ત્યારે ખરીદી) ની વ્યૂહરચના અપનાવવી જોઈએ. સોનું અને ચાંદી માત્ર ઘરેણાં નથી, પણ મુશ્કેલ સમયની ‘વીમા પોલિસી’ સમાન છે.
ચાંદીની વાત કરીએ તો, તે માત્ર રોકાણ માટે જ નહીં પણ ઔદ્યોગિક વપરાશ (ખાસ કરીને ઇલેક્ટ્રિક વ્હીકલ અને સોલર પેનલ) માં પણ ખૂબ ઉપયોગી છે. તેથી, વ્યાપાર તણાવની સ્થિતિમાં ચાંદીમાં સોના કરતા પણ વધુ તેજી જોવા મળી શકે છે. જો તમે લાંબા ગાળાના રોકાણકાર છો, તો પોર્ટફોલિયોમાં ૧૦% થી ૧૫% હિસ્સો કિંમતી ધાતુઓમાં રાખવો હિતાવહ છે, જેથી ભૌગોલિક-રાજકીય જોખમો સામે તમારા નાણાં સુરક્ષિત રહી શકે.

