શું આ માત્ર વોટબેંકની રાજનીતિ છે? બાંગ્લાદેશમાં જમાત-એ-ઇસ્લામીના ઘોષણાપત્ર પર ઉઠ્યા ગંભીર સવાલો

બાંગ્લાદેશમાં લઘુમતીઓ પર હિંસા અને ચૂંટણીનો ગરમાવો: જમાત-એ-ઇસ્લામીના ‘બદલાવ’ પર ઉઠતા સવાલ

ઓગસ્ટ 2024માં શેખ હસીના સરકારના પતન બાદથી બાંગ્લાદેશ એક ઊંડા રાજકીય અને સામાજિક સંકટનો સામનો કરી રહ્યું છે. આ સમયગાળા દરમિયાન દેશના લઘુમતી હિંદુ સમુદાયે અભૂતપૂર્વ હિંસાનો સામનો કરવો પડ્યો છે, જેણે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ચિંતા જગાવી છે. હવે, જ્યારે દેશ ફેબ્રુઆરી 2026 ની સામાન્ય ચૂંટણીઓ તરફ આગળ વધી રહ્યો છે, ત્યારે કટ્ટરપંથી સંગઠન જમાત-એ-ઇસ્લામી (BJI) દ્વારા પોતાને “ઉદાર” અને “માનવીય” પક્ષ તરીકે રજૂ કરવાના પ્રયાસોએ એક નવી ચર્ચા છેડી છે.

2024ની હિંસા: આંકડાની જુબાની

5 ઓગસ્ટ 2024ના રોજ શેખ હસીનાના રાજીનામા બાદ શરૂ થયેલી હિંસામાં હિંદુઓના ઘરો, વ્યવસાયો અને મંદિરોને મોટા પાયે નિશાન બનાવવામાં આવ્યા હતા. ‘બાંગ્લાદેશ હિંદુ બૌદ્ધ ખ્રિસ્તી એકતા પરિષદ’ના અહેવાલ મુજબ:

• 4 થી 20 ઓગસ્ટ વચ્ચે લઘુમતીઓ પર હુમલાની 2,010 ઘટનાઓ નોંધાઈ હતી.
• આ હુમલાઓમાં 152 મંદિરોને નુકસાન પહોંચાડવામાં આવ્યું હતું.
• ઓછામાં ઓછા 157 પરિવારોના ઘરો અને દુકાનો લૂંટીને આગને હવાલે કરી દેવામાં આવ્યા હતા. જોકે, પોલીસ અહેવાલોમાં દાવો કરાયો હતો કે આમાંના ઘણા હુમલા સાંપ્રદાયિક હોવાને બદલે રાજકીય પ્રતિશોધ (અવામી લીગ સાથે જોડાયેલા હોવાને કારણે) થી પ્રેરિત હતા.

જમાત-એ-ઇસ્લામીનું ‘રીબ્રાન્ડિંગ’ અને 2026ની ચૂંટણી

12 ફેબ્રુઆરી 2026ની ચૂંટણીઓ માટે જમાત-એ-ઇસ્લામીએ નવો મેનિફેસ્ટો જાહેર કર્યો છે, જેને “સુરક્ષિત અને માનવીય બાંગ્લાદેશ” નામ આપવામાં આવ્યું છે. પક્ષના વડા શફીકુર રહેમાને વચન આપ્યું છે કે તેઓ ભેદભાવ મુક્ત સમાજ બનાવશે. જમાતે પ્રથમ વખત હિંદુ ઉમેદવારોને પણ ટિકિટ આપી છે અને મંદિરોની સુરક્ષા માટે પોતાના કાર્યકરો તૈનાત કરવાનો દાવો કર્યો છે.

પરંતુ વિવેચકો આ વચનોને “ચૂંટણી વ્યૂહરચના” અને “દેખાડો” ગણાવી રહ્યા છે. નિષ્ણાતો માને છે કે પક્ષની મૂળ વિચારધારા હજુ પણ શરિયા આધારિત શાસનની છે, જે લોકશાહી મૂલ્યોની વિરુદ્ધ છે.

ટ્રમ્પની કડક નીતિઓ પોતાના જ દેશના વ્યવસાયો માટે મોંઘી સાબિત થઈ

બ્રિટનમાં બનેલી હત્યાની ઘટના પર અમેરિકા તીખા મૂડમાં; વાન્સની ટિપ્પણીથી કીર સ્ટાર્મર સરકારમાં ભારે અજંપો

મહિલાઓના અધિકારો પર વિવાદ

જમાત વડાએ મહિલાઓના કામકાજના કલાકો 8 થી ઘટાડીને 5 કરવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે, જેને મહિલા અધિકાર કાર્યકરોએ મહિલાઓને નેતૃત્વથી દૂર રાખવાનું કાવતરું ગણાવ્યું છે. કેટલાક કાર્યકરોએ ડર વ્યક્ત કર્યો છે કે જમાતનો ઉદય બાંગ્લાદેશને “બંગાળી પાકિસ્તાન” માં બદલી શકે છે.

આંતરરાષ્ટ્રીય અને સ્થાનિક પ્રતિક્રિયાઓ

બાંગ્લાદેશની સ્થિતિ પર વૈશ્વિક નેતાઓએ આકરી પ્રતિક્રિયા આપી છે:

• અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે હિંદુઓ અને ખ્રિસ્તીઓ પર થઈ રહેલા હુમલાઓને “બર્બર હિંસા” ગણાવી તેની સખત નિંદા કરી હતી.
• ભારત સરકારે મંદિરોના “વ્યવસ્થિત અપવિત્રીકરણ” પર ચિંતા વ્યક્ત કરી અને લઘુમતીઓની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવા આહવાન કર્યું છે.
• સ્થાનિક સ્તરે, ‘સનાતન જાગરણ મંચ’ જેવા સંગઠનોએ સંસદમાં 10% અનામત અને વિશેષ સુરક્ષા કાયદાની માંગ સાથે વિશાળ રેલીઓ કરી છે.

બાંગ્લાદેશ આજે એક ચોક પર ઊભું છે. શું જમાત-એ-ઇસ્લામીનો આ ‘નવો ચહેરો’ ખરેખર સર્વસમાવેશક છે કે તે માત્ર સત્તા મેળવવાનો એક મહોરો છે, તેનો નિર્ણય 2026ની ચૂંટણી અને આવનારો સમય જ કરશે.