અમેરિકાનું મોટું પગલું: ઇઝરાયેલને મળતી 4 અબજ ડોલરની વાર્ષિક આર્થિક મદદ આ વર્ષના અંત સુધીમાં બંધ થશે
અમેરિકન રાજકારણમાં હાલમાં એક મોટો અને ચોંકાવનારો નિર્ણય સામે આવ્યો છે. રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે જાહેરાત કરી છે કે અમેરિકા હવે આ વર્ષના અંતથી ઇઝરાયેલને આપવામાં આવતી વાર્ષિક 4 અબજ ડોલર (લગભગ 4 બિલિયન ડૉલર) ની નાણાકીય સહાય હંમેશા માટે બંધ કરી દેશે. મિડટર્મ ચૂંટણીના માહોલ વચ્ચે ટ્રમ્પના આ નિવેદને વૈશ્વિક રાજનીતિમાં ચર્ચાનું મોજું ફેલાવી દીધું છે.
નેતન્યાહૂ સાથે થઈ સમજૂતી: ટ્રમ્પ
એક જાણીતી ન્યૂઝ ચેનલ સાથેની વાતચીતમાં રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે સ્પષ્ટ કર્યું કે આ નિર્ણય અચાનક લેવામાં આવ્યો નથી, પરંતુ ઇઝરાયેલના વડાપ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહૂ સાથે પરસ્પર ચર્ચા અને સમજૂતી બાદ જ આ પગલું ભરવામાં આવ્યું છે. ટ્રમ્પના જણાવ્યા અનુસાર, ઇઝરાયેલ હવે આર્થિક રીતે સક્ષમ બની ચૂક્યું છે અને તેને હવે આ પ્રકારની નિયમિત વિદેશી સહાયની કોઈ આવશ્યકતા નથી.
ટ્રમ્પે જણાવ્યું કે, “અમે ઇઝરાયેલને દર વર્ષે 4 અબજ ડોલર આપતા હતા, પરંતુ અમે થોડા મહિના પહેલા જ આ સહાય બંધ કરવાનો કરાર કરી લીધો છે. આ વર્ષના અંત સુધીમાં અમે ઇઝરાયેલને નાણાકીય ચૂકવણી કરવાનું બંધ કરી દઈશું. હા, જો ભવિષ્યમાં ક્યારેય વાસ્તવિક જરૂર પડશે તો અમે ઇઝરાયેલની પડખે ઊભા રહીશું અને મદદ કરીશું.”
રાજકીય નિવેદનબાજી અને ચૂંટણી પર અસર
આ જાહેરાત પાછળ આંતરિક રાજકારણ પણ એક મુખ્ય પરિબળ હોવાનું માનવામાં આવે છે. યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં, વિરોધ પક્ષ ડેમોક્રેટિક પાર્ટી અને ડાબેરી નેતાઓ સતત રિપબ્લિકન પાર્ટીને સવાલ પૂછી રહ્યા હતા કે ઇઝરાયેલને આટલી મોટી રકમ શા માટે આપવામાં આવી રહી છે. ટ્રમ્પે આ મુદ્દાને એક બિનજરૂરી રાજકીય હથિયાર ગણાવ્યું, જેનો ઉપયોગ વિરોધ પક્ષ રિપબ્લિકનોને ભીંસમાં લેવા માટે કરી રહ્યો છે. ઇઝરાયેલને વાસ્તવમાં આર્થિક સહાયની જરૂર નથી, તે જોતાં આવા વિવાદોને વેગ આપવો અયોગ્ય માનવામાં આવે છે.
શસ્ત્રોની ખરીદી ચાલુ રહેશે
જોકે, આ સહાય બંધ થવાનો અર્થ એ નથી કે બંને દેશોના સંબંધોમાં કોઈ ખટાશ આવી છે. ટ્રમ્પે સ્પષ્ટતા કરી છે કે ઇઝરાયેલ મધ્ય પૂર્વમાં અમેરિકાનો સૌથી નજીકનો મિત્ર અને સહયોગી રહેશે. નાણાકીય ગ્રાન્ટ ભલે બંધ થતી હોય, પરંતુ ઇઝરાયેલ અમેરિકા પાસેથી પોતાની જરૂરિયાત મુજબ અત્યાધુનિક લશ્કરી સાધનો અને હથિયારો ખરીદી શકશે. “તેઓ દુનિયાના શ્રેષ્ઠ શસ્ત્રો ગમે ત્યારે ખરીદી શકે છે, તેમાં કોઈ રોકટોક નહીં રહે,” એમ ટ્રમ્પે ઉમેર્યું.
આ નિર્ણયથી આગામી સમયમાં વૈશ્વિક સ્તરે ડિપ્લોમેટિક સમીકરણો પર કેવી અસર પડે છે અને ઇઝરાયેલ સરકાર તરફથી આ અંગે કેવા સત્તાવાર પ્રત્યુત્તરો આવે છે, તે જોવું રસપ્રદ રહેશે.
