અનિલ અંબાણીની મિલકતો પર EDનો ‘બુલડોઝર’ જેવો પ્રહાર; ₹૩,૦૩૪ કરોડની સંપત્તિ જપ્ત
ભારતીય બેંકો પાસેથી હજારો કરોડની લોન લઈને ડિફોલ્ટ થનારા કોર્પોરેટ દિગ્ગજો પર કેન્દ્રીય તપાસ એજન્સીઓએ પોતાની પકડ મજબૂત કરી છે. ૨૯ એપ્રિલ ૨૦૨૬ના રોજ, એન્ફોર્સમેન્ટ ડિરેક્ટોરેટ (ED) એ પ્રિવેન્શન ઓફ મની લોન્ડરિંગ એક્ટ (PMLA) હેઠળ ઉદ્યોગપતિ અનિલ અંબાણી અને તેમના પરિવાર વિરુદ્ધ કડક કાર્યવાહીના સંકેત આપ્યા છે. રિલાયન્સ કોમ્યુનિકેશન્સ (RCom) સાથે સંકળાયેલા કથિત બેંક છેતરપિંડીના કેસમાં અંબાણી પરિવારની રહેણાંક અને વ્યાવસાયિક મિલકતોને કામચલાઉ રીતે જપ્ત કરવામાં આવી છે.
૧. કઈ મિલકતો પર થઈ કાર્યવાહી?
ED દ્વારા જારી કરવામાં આવેલી માહિતી મુજબ, આ જપ્તીમાં મુખ્યત્વે બે હાઈ-પ્રોફાઈલ મિલકતોનો સમાવેશ થાય છે જેની બજાર કિંમત આશરે ₹૩,૦૩૪ કરોડ હોવાનો અંદાજ છે:
-
મુંબઈનો રહેણાંક ફ્લેટ: દક્ષિણ મુંબઈના પોશ વિસ્તારમાં આવેલો અનિલ અંબાણીનો આલીશાન ફ્લેટ એજન્સીએ જપ્ત કર્યો છે.
-
ખંડાલાનું ફાર્મહાઉસ: મહારાષ્ટ્રના હિલ સ્ટેશન ખંડાલામાં આવેલું અનિલ અંબાણી અને તેમના પુત્ર જય અંશુલ અંબાણીની સંયુક્ત માલિકીનું ફાર્મહાઉસ પણ ટાંચમાં લેવામાં આવ્યું છે.
તપાસ એજન્સીનું માનવું છે કે આ મિલકતો બેંકો પાસેથી મેળવેલી લોનના નાણાંના ડાયવર્ઝન (મની લોન્ડરિંગ) દ્વારા ઊભી કરવામાં આવી હોઈ શકે છે. આ કાર્યવાહીનો હેતુ મિલકતોના સંભવિત દુરુપયોગને રોકવાનો અને બેંકોના હિતોનું રક્ષણ કરવાનો છે.
૨. શું છે સમગ્ર બેંક છેતરપિંડીનો મામલો?
આ વિવાદનો પાયો રિલાયન્સ કોમ્યુનિકેશન્સ (RCom) દ્વારા વિવિધ બેંકો પાસેથી લેવામાં આવેલી જંગી લોનમાં રહેલો છે. CBI એ આ અગાઉ સ્ટેટ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (SBI), પંજાબ નેશનલ બેંક (PNB), બેંક ઓફ બરોડા અને LIC જેવી નાણાકીય સંસ્થાઓની ફરિયાદના આધારે FIR દાખલ કરી હતી.
-
આરોપ: બેંકોનો આરોપ છે કે આરકોમ અને તેના પ્રમોટરોએ લોનના નાણાં જે હેતુ માટે લીધા હતા તે માટે વાપરવાને બદલે શેલ કંપનીઓ દ્વારા અન્યત્ર ટ્રાન્સફર કર્યા હતા.
-
ડિફોલ્ટ: કંપની જ્યારે નાદાર જાહેર થઈ ત્યારે બેંકોના હજારો કરોડ રૂપિયા ડૂબવાની અણી પર હતા, જેના પગલે આર્થિક અપરાધની તપાસ શરૂ કરવામાં આવી હતી.
૩. અંબાણી પરિવાર અને ગ્રુપનો પ્રતિભાવ
આ કાર્યવાહી બાદ રિલાયન્સ અનિલ અંબાણી ગ્રુપ (RAAG) ના પ્રવક્તાએ સત્તાવાર નિવેદન જારી કર્યું છે. તેમણે આ કાર્યવાહીને કાયદાકીય રીતે પડકારવાની વાત કરી છે.
-
માતાનો હિસ્સો: ગ્રુપે દાવો કર્યો છે કે જે મિલકતો જપ્ત કરવામાં આવી છે તેમાંની કેટલીક મિલકતો અનિલ અંબાણીના માતા કોકિલાબેન ધીરુભાઈ અંબાણીની માલિકીની છે.
-
કાયદાકીય લડાઈ: પ્રવક્તાએ જણાવ્યું કે, “અમે કાયદાનું સન્માન કરીએ છીએ અને સક્ષમ ન્યાયિક સત્તામંડળ સમક્ષ અમારો પક્ષ રજૂ કરીશું. અમને વિશ્વાસ છે કે તપાસના અંતે સત્ય બહાર આવશે.”
૪. બેંકિંગ સેક્ટર પર તેની અસર
ભારતીય બેંકિંગ ક્ષેત્ર લાંબા સમયથી ‘નોન-પરફોર્મિંગ એસેટ્સ’ (NPA) ની સમસ્યા સામે ઝઝૂમી રહ્યું છે. વિજય માલ્યા અને નીરવ મોદી જેવા કેસો બાદ સરકાર અને તપાસ એજન્સીઓ પર દબાણ હતું કે તેઓ મોટા લોન ડિફોલ્ટર્સ સામે કડક દાખલો બેસાડે. અનિલ અંબાણી વિરુદ્ધની આ કાર્યવાહી એ સ્પષ્ટ સંકેત છે કે કાયદો ગમે તેટલા પ્રભાવશાળી વ્યક્તિ સુધી પહોંચી શકે છે. SBI અને PNB જેવી સરકારી બેંકો માટે આ એક હકારાત્મક સમાચાર છે કારણ કે મિલકતોની જપ્તી દ્વારા લોન રિકવરીની આશા જન્મે છે.
૫. આગામી દિશા શું હશે?
ED હવે આ કામચલાઉ જપ્તી (Provisional Attachment) ને કાયમી કરવા માટે PMLA એડજ્યુડિકેટિંગ ઓથોરિટી પાસે જશે. બીજી તરફ, અનિલ અંબાણીના વકીલો આ આદેશ સામે સ્ટે મેળવવા માટે હાઈકોર્ટ અથવા પ્રિવેન્શન ઓફ મની લોન્ડરિંગ એપલેટ ટ્રિબ્યુનલ (PMLAT) ના દરવાજા ખટખટાવી શકે છે. આગામી દિવસોમાં જય અંશુલ અંબાણીની પણ પૂછપરછ થવાની શક્યતા નકારી શકાતી નથી.
૨૯ એપ્રિલ ૨૦૨૬નો આ દિવસ અનિલ અંબાણી માટે આકરો સાબિત થયો છે. એક સમયે વિશ્વના અબજોપતિઓની યાદીમાં સ્થાન પામનાર ઉદ્યોગપતિ આજે પોતાની મિલકતો બચાવવા માટે કાનૂની સંઘર્ષ કરી રહ્યા છે. આ કેસ માત્ર એક પરિવાર પૂરતો મર્યાદિત નથી, પરંતુ તે ભારતના કોર્પોરેટ ગવર્નન્સ અને બેંકિંગ સિસ્ટમની શુદ્ધિની પ્રક્રિયાનો એક ભાગ છે.
