માત્ર 21 દિવસ જ કામ કરે છે કલાવો! જાણો ક્યારે તેને ઉતારવો જોઈએ અને શું છે સાચી વિધિ
હિન્દુ ધર્મમાં આપણે કોઈપણ શુભ કાર્ય કરીએ, પછી તે ઘરનું પૂજન હોય, નવું વાહન લેવાનું હોય કે કોઈ તીર્થસ્થળના દર્શન કરવાના હોય, પંડિતજી સૌથી પહેલા આપણા હાથના કાંડા પર એક પવિત્ર દોરો બાંધે છે. તેને આપણે ‘કલાવો’ કે ‘મૌલી’ કહીએ છીએ. ઘણીવાર આપણે તેને માત્ર એક પરંપરા માનીને બંધાવી તો લઈએ છીએ, પણ શું તમે જાણો છો કે તે માત્ર એક સુતરાઉ દોરો નથી?
શાસ્ત્રોમાં કલાવાને ‘રક્ષા સૂત્ર’ કહેવામાં આવ્યું છે. પૌરાણિક કથાઓ અનુસાર, જ્યારે ભગવાન વિષ્ણુએ વામન અવતાર લઈને રાજા બલિનું દાન સ્વીકાર્યું હતું, ત્યારે તેમની અમરતા અને સુરક્ષા માટે તેમના કાંડા પર રક્ષા સૂત્ર બાંધવામાં આવ્યું હતું. જ્યોતિષ શાસ્ત્ર માને છે કે કાંડા પર બાંધેલો કલાવો આપણા સ્વાસ્થ્ય, માનસિક સ્થિતિ અને ગ્રહોની દશા પર ઊંડી અસર કરે છે. સામાન્ય રીતે આપણે લાલ અને પીળા રંગનો કલાવો જ જોઈએ છીએ, પરંતુ અલગ-અલગ રંગના દોરા અલગ-અલગ ગ્રહો અને લાભો સાથે જોડાયેલા છે.
ચાલો વિગતવાર સમજીએ કે તમારી જરૂરિયાત મુજબ કયો રંગ તમારા માટે વરદાન સાબિત થઈ શકે છે.
૧. લાલ કલાવો: શક્તિ, સાહસ અને ઉર્જાનો સંચાર
લાલ રંગનો કલાવો સૌથી વધુ લોકપ્રિય છે. આ રંગ અગ્નિ તત્વ અને મંગળ ગ્રહનું પ્રતિક છે.
-
મહત્વ: લાલ રંગ સાહસ અને પરાક્રમ દર્શાવે છે. તેને બાંધવાથી વ્યક્તિમાં આત્મવિશ્વાસ વધે છે.
-
ધાર્મિક લાભ: આ હનુમાનજી અને માતા દુર્ગાનો પ્રિય રંગ છે. એવું માનવામાં આવે છે કે તેને ધારણ કરવાથી મંગળ દોષની અસર ઓછી થાય છે અને લોહીને લગતી સમસ્યાઓમાં લાભ મળે છે.
-
કોણે બાંધવો જોઈએ: જે લોકો માનસિક રીતે નબળાઈ અનુભવતા હોય અથવા જેમને વારંવાર ડર લાગતો હોય, તેમના માટે લાલ કલાવો સુરક્ષા કવચ તરીકે કામ કરે છે.
૨. પીળો કલાવો: સુખ-સમૃદ્ધિ અને જ્ઞાનની પ્રાપ્તિ
પીળો રંગ શુભતા અને સાત્વિકતાનું પ્રતિક છે. જ્યોતિષમાં તે દેવગુરુ બૃહસ્પતિ (ગુરુ) સાથે સંબંધ ધરાવે છે.
-
મહત્વ: ગુરુને જ્ઞાન, વિવાહ, ધન અને ભાગ્યનો કારક માનવામાં આવે છે. પીળો કલાવો બાંધવાથી એકાગ્રતા વધે છે.
-
લાભ: વિદ્યાર્થી વર્ગ અને આધ્યાત્મિક કાર્યો સાથે જોડાયેલા લોકો માટે આ ખૂબ જ ફાયદાકારક છે. તે વૈવાહિક જીવનની અડચણો દૂર કરવામાં પણ મદદ કરે છે.
-
કોણે બાંધવો જોઈએ: જો તમારું મન ભણવામાં ન લાગતું હોય અથવા કરિયરમાં પ્રગતિ અટકી ગઈ હોય, તો પીળો કલાવો ભગવાન વિષ્ણુની કૃપા અપાવવામાં મદદરૂપ થશે.
૩. કાળો કલાવો: નજર દોષ અને નકારાત્મકતાથી બચાવ
આજકાલ કાળા દોરાનું ચલણ ઘણું વધી ગયું છે. આ રંગ શનિદેવ અને રાહુ-કેતુ સાથે જોડાયેલો માનવામાં આવે છે.
-
મહત્વ: કાળો રંગ નકારાત્મક ઉર્જાને શોષી લે છે. તેને ઘણીવાર નજર દોષથી બચવા માટે બાંધવામાં આવે છે.
-
લાભ: તે શનિની સાડાસાતી કે ઢૈય્યા દરમિયાન વ્યક્તિને માનસિક અને શારીરિક મજબૂતી આપે છે. તેનાથી ખરાબ શક્તિઓની અસર ખતમ થાય છે.
-
સાવધાની: તેને હંમેશા શુદ્ધતા સાથે બાંધવો અને માત્ર સુરક્ષાના દૃષ્ટિકોણથી જ જોવો.
૪. લીલો કલાવો: સૌભાગ્ય અને વેપારમાં પ્રગતિ
લીલો રંગ પ્રકૃતિ અને ખુશહાલીનું પ્રતિક છે. તેનો સીધો સંબંધ બુધ ગ્રહ સાથે છે.
-
મહત્વ: બુધ ગ્રહ બુદ્ધિ અને વેપારનો સ્વામી છે. લીલો કલાવો બાંધવાથી વ્યક્તિની વાતચીત કરવાની શૈલી (Communication) માં સુધારો આવે છે.
-
લાભ: જે લોકો વેપાર કે માર્કેટિંગના ક્ષેત્રમાં છે, તેમને લીલો કલાવો બાંધવાથી નવી તકો મળે છે. તે સ્વાસ્થ્ય માટે પણ સારું માનવામાં આવે છે.
-
કોણે બાંધવો જોઈએ: વેપારીઓ અને સર્જનાત્મક ક્ષેત્રના લોકો માટે આ રંગ ખૂબ જ શુભ છે.
૫. સફેદ કલાવો: માનસિક શાંતિ અને સૌમ્યતા
સફેદ રંગ પવિત્રતા અને શાંતિનું પ્રતિક છે. તે ચંદ્ર અને શુક્ર ગ્રહનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે.
-
મહત્વ: ચંદ્ર મનનો કારક છે. જો તમને ખૂબ ગુસ્સો આવતો હોય અથવા મન અશાંત રહેતું હોય, તો સફેદ કલાવો તમને શાંતિ આપશે.
-
લાભ: તે વ્યક્તિની કલ્પના શક્તિ વધારે છે. શુક્ર સાથે જોડાયેલા હોવાને કારણે તે સુખ-સુવિધાઓમાં પણ વધારો કરે છે.
-
કોણે બાંધવો જોઈએ: કલાકારો, લેખકો અને જે લોકો વધુ પડતા તણાવમાં રહે છે તેમના માટે સફેદ કલાવો આશીર્વાદરૂપ છે.
કલાવો બાંધવાના ખાસ નિયમો
કલાવો માત્ર દોરો નથી, તેથી તેને બાંધવાના પણ કેટલાક નિયમો છે જેનું પાલન કરવું જરૂરી છે:
-
દિવસની પસંદગી: લાલ કલાવો મંગળવાર કે શનિવારે, પીળો ગુરુવારે અને કાળો શનિવારે બાંધવો શ્રેષ્ઠ છે.
-
હાથની પસંદગી: શાસ્ત્રો અનુસાર, પુરુષો અને અપરિણીત કન્યાઓએ કલાવો જમણા (Right) હાથ પર બાંધવો જોઈએ, જ્યારે પરિણીત મહિલાઓએ ડાબા (Left) હાથ પર બાંધવો જોઈએ.
-
વિધિ: કલાવો બાંધતી વખતે મુઠ્ઠી બંધ હોવી જોઈએ અને બીજો હાથ માથા પર હોવો જોઈએ. તેને હંમેશા ત્રણ વાર લપેટવો જોઈએ (બ્રહ્મા, વિષ્ણુ અને મહેશના પ્રતીક તરીકે).
-
જૂનો કલાવો ક્યારે ઉતારવો: જ્યારે કલાવો જૂનો થઈ જાય અથવા રંગ ફિક્કો પડી જાય, ત્યારે તેને મંગળવાર કે ગુરુવારે બદલીને કોઈ વૃક્ષના મૂળમાં રાખી દો અથવા જળમાં પ્રવાહિત કરી દો. તેને કચરામાં ન ફેંકવો.
વૈજ્ઞાનિક પાસું
ધર્મ સિવાય કલાવાનું વૈજ્ઞાનિક મહત્વ પણ છે. આપણા કાંડા પર શરીરની ઘણી મહત્વની નસો હોય છે. કલાવો બાંધવાથી આ નસો પર હળવું દબાણ રહે છે, જે બ્લડ સર્ક્યુલેશન (Blood Circulation) ને નિયંત્રિત કરવામાં મદદ કરે છે અને વાત, પિત્ત તથા કફનું સંતુલન જાળવી રાખે છે.
કલાવો બાંધવાથી માત્ર આપણને દેવી-દેવતાઓની સુરક્ષા જ નથી મળતી, પરંતુ આપણા ગ્રહોની સ્થિતિ પણ સંતુલિત થાય છે. તમારી જરૂરિયાત મુજબ યોગ્ય રંગની પસંદગી કરો અને વિશ્વાસ સાથે તેને ધારણ કરો.

૪. લીલો કલાવો: સૌભાગ્ય અને વેપારમાં પ્રગતિ