કર્ણાટકમાં નેતૃત્વ પરિવર્તનની અટકળો તેજ; સિદ્ધારમૈયાની બ્રેકફાસ્ટ મીટિંગ અને રાજીનામાની ઇનસાઇડ સ્ટોરી
કર્ણાટકના વર્તમાન મુખ્યમંત્રી સિદ્ધારમૈયા આગામી એક-બે દિવસમાં, ખાસ કરીને ગુરુવારે પોતાના પદ પરથી રાજીનામું આપે તેવી અટકળોએ જોર પકડ્યું છે. આ રાજીનામા પાછળનો મુખ્ય હેતુ વર્તમાન નાયબ મુખ્યમંત્રી ડી.કે. શિવકુમાર માટે મુખ્યમંત્રી બનવાનો માર્ગ મોકળો કરવાનો છે.
૨૦૨૩ની વિધાનસભા ચૂંટણીમાં કોંગ્રેસની ભવ્ય જીત બાદ સિદ્ધારમૈયા અને ડી.કે. શિવકુમાર વચ્ચે મુખ્યમંત્રી પદ માટે ભારે સ્પર્ધા થઈ હતી. તે સમયે પક્ષના હાઈકમાન્ડે બંને નેતાઓ વચ્ચે સમજુતી કરાવીને સિદ્ધારમૈયાને સત્તા સોંપી હતી અને શિવકુમારને ડેપ્યુટી સીએમ પદથી સંતોષ માનવો પડ્યો હતો. જો કે, શિવકુમારના સમર્થકો શરૂઆતથી જ દાવો કરી રહ્યા છે કે બંને નેતાઓ વચ્ચે અઢી-અઢી વર્ષની ‘રોટેશનલ ચીફ મિનિસ્ટર ફોર્મ્યુલા’ (સત્તાની સમાન વહેંચણી) નક્કી થઈ હતી, જેને હવે અમલમાં મૂકવાનો સમય આવી ગયો છે.
સંગઠનમાં મોટો ફેરફાર: સતીશ જારકીહોલી બની શકે છે નવા પ્રદેશ પ્રમુખ
ડી.કે. શિવકુમાર હાલમાં નાયબ મુખ્યમંત્રી હોવાની સાથે કર્ણાટક પ્રદેશ કોંગ્રેસ સમિતિ (KPCC) ના અધ્યક્ષ પણ છે. ‘એક વ્યક્તિ, એક પદ’ ના સિદ્ધાંતને આધારે જો તેઓ મુખ્યમંત્રી બને, તો પ્રદેશ પ્રમુખનું પદ ખાલી કરવું પડશે. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, પક્ષ હાઈકમાન્ડ ડી.કે. શિવકુમારના સ્થાને વરિષ્ઠ નેતા સતીશ જારકીહોલીને કર્ણાટક કોંગ્રેસના નવા અધ્યક્ષ બનાવી શકે છે. આ ફેરફાર દ્વારા પક્ષ સંગઠનમાં નવા પ્રાણ ફૂંકવાનો અને પક્ષના કાર્યકરોમાં નવો ઉત્સાહ જગાડવાનો પ્રયાસ કરશે.
જાતિગત સમીકરણો સાધવા બે નાયબ મુખ્યમંત્રીઓની ફોર્મ્યુલા
કર્ણાટક જેવા મોટા અને જ્ઞાતિ આધારિત રાજકારણ ધરાવતા રાજ્યમાં સત્તાનું સંતુલન જાળવવું ખૂબ જ જરૂરી છે. આથી જ હાઈકમાન્ડ સ્તરે નવી સરકારમાં બે નાયબ મુખ્યમંત્રીઓ (Deputy CMs) ની નિમણૂક કરવાની ફોર્મ્યુલા પર ગંભીર વિચારણા ચાલી રહી છે.
રાજ્યમાં સામાજિક અને જાતિગત સંતુલન જાળવવા માટે અન્ય પછાત વર્ગ (OBC) અને અનુસૂચિત જાતિ (SC) સમુદાયના એક-એક પ્રભાવશાળી નેતાને નાયબ મુખ્યમંત્રી બનાવવાનો પ્રસ્તાવ મૂકવામાં આવ્યો છે. આ વ્યૂહરચના પાછળ કોંગ્રેસનો મુખ્ય હેતુ આગામી લોકસભા અને સ્થાનિક ચૂંટણીઓમાં આ બંને મોટા વોટબેંક ગણાતા સમુદાયોને પોતાની તરફ જાળવી રાખવાનો છે.
બેંગલુરુમાં આગામી ૪૮ કલાક ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ: બેઠકોનો દોર
કર્ણાટકના રાજકારણમાં ચાલી રહેલી આ અટકળો વચ્ચે આગામી બે દિવસ રાજ્યના રાજકીય ભવિષ્ય માટે અત્યંત નિર્ણાયક સાબિત થવાના છે:
૧. ગુરુવાર સવારે મુખ્યમંત્રીના નિવાસ્થાને બ્રેકફાસ્ટ મીટિંગ
મુખ્યમંત્રી સિદ્ધારમૈયાએ ગુરુવારે સવારે તેમના સત્તાવાર નિવાસસ્થાને કેબિનેટના તમામ સાથીદારો માટે એક મહત્વપૂર્ણ ‘બ્રેકફાસ્ટ મીટિંગ’ (નવાસ્તા બેઠક) નું આયોજન કર્યું છે. ડી.કે. શિવકુમાર, જેઓ હાલ દિલ્હીમાં રોકાયા છે, તેઓ પણ પોતાનો પ્રવાસ ટૂંકાવીને ગુરુવારે સવારે બેંગલુરુ પરત ફરી આ બેઠકમાં ભાગ લે તેવી પૂરેપૂરી શક્યતા છે. માનવામાં આવી રહ્યું છે કે સિદ્ધારમૈયા આ બેઠકમાં જ પોતાના સાથી મંત્રીઓ સમક્ષ રાજીનામાની સત્તાવાર જાહેરાત કરી શકે છે.
૨. શુક્રવારે કોંગ્રેસ લેજિસ્લેચર પાર્ટી (CLP) ની નિર્ણાયક બેઠક
નવા નેતૃત્વની સત્તાવાર પસંદગી માટે શુક્રવારે બેંગલુરુમાં કોંગ્રેસ વિધાનસભ્ય દળ (CLP) ની એક હાઈ-પ્રોફાઈલ બેઠક બોલાવવામાં આવી છે. આ બેઠકમાં પક્ષના તમામ ધારાસભ્યોની હાજરીમાં નવા મુખ્યમંત્રી અને અન્ય પદાધિકારીઓના નામ પર મહોર મારવામાં આવશે અને લોકશાહી ઢબે પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરવામાં આવશે.
દિલ્હીમાં રચાયેલી સત્તાવાર મંથનની પૃષ્ઠભૂમિ
આ તમામ મોટા નિર્ણયો અચાનક લેવામાં આવ્યા નથી, પરંતુ તેની પાછળ રાષ્ટ્રીય પાટનગરમાં યોજાયેલી મેરેથોન બેઠકો જવાબદાર છે. દિલ્હીમાં કોંગ્રેસના રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષ મલ્લિકાર્જુન ખડગે, લોકસભાના વિપક્ષી નેતા રાહુલ ગાંધી, પક્ષના સંગઠન મહાસચિવ કે.સી. વેણુગોપાલ અને કર્ણાટકના પ્રભારી રણદીપ સિંહ સુરજેવાલાની હાજરીમાં સિદ્ધારમૈયા અને ડી.કે. શિવકુમાર સાથે અલગ-અલગ તબક્કે લાંબી ચર્ચાઓ થઈ હતી. આ બેઠકોમાં રાજ્ય સરકારની કામગીરી, આંતરિક જૂથબંધી અને ભવિષ્યની રાજકીય વ્યૂહરચના પર બારીકાઈથી મંથન કરવામાં આવ્યું હતું.
હાઈકમાન્ડ દ્વારા નેતૃત્વ પરિવર્તનનો સત્તાવાર ઈનકાર
એક તરફ જ્યાં નેતૃત્વ પરિવર્તનની અટકળો ચરમસીમા પર છે, બીજી તરફ કોંગ્રેસના કેન્દ્રીય નેતૃત્વએ મંગળવારે સત્તાવાર નિવેદન જાહેર કરીને આ વાતોને ‘માત્ર અફવા’ ગણાવી છે. પક્ષના પ્રવક્તાઓનું કહેવું છે કે દિલ્હીમાં યોજાયેલી દિવસભરની બેઠકો માત્ર આગામી સમયમાં યોજાનારી રાજ્યસભાની ચૂંટણીઓ અને રાજ્ય વિધાન પરિષદ (લેજિસ્લેટિવ કાઉન્સિલ) ની ચૂંટણીઓની રણનીતિ નક્કી કરવા માટે જ રાખવામાં આવી હતી.
