શરીર માટે કયા વિટામિન જરૂરી છે? જાણો રોજિંદી જરૂરિયાત અને સંગ્રહ વિશે
આપણા શરીરને યોગ્ય રીતે કાર્ય કરવા માટે વિવિધ પ્રકારના વિટામિન્સની જરૂર હોય છે. આ વિટામિન્સને બે મુખ્ય ભાગમાં વહેંચવામાં આવે છે: વોટર સોલ્યુબલ (પાણીમાં દ્રાવ્ય) અને ફેટ સોલ્યુબલ (ચરબીમાં દ્રાવ્ય).
આજના ભાગદોડભર્યા જીવનમાં, શરીરમાં આવશ્યક પોષક તત્વોની ઉણપ વધી રહી છે. ખોરાકમાં ભેળસેળ હોવાથી, આ પોષક તત્વોની ઉણપને પૂર્ણ કરવી વધુને વધુ મુશ્કેલ બની રહી છે. શરીરને દરરોજ જરૂરી ઘણા વિટામિન હોય છે, પરંતુ કેટલાક શરીર દ્વારા સંગ્રહિત થાય છે અને ધીમે ધીમે ઉપયોગમાં લેવાય છે. ચાલો જોઈએ કે તમારે દરરોજ કયા વિટામિનનું સેવન કરવું જોઈએ અને કયા શરીરમાં સંગ્રહિત થાય છે.
૧. જે વિટામિનની દરરોજ જરૂર પડે છે (વોટર સોલ્યુબલ વિટામિન)
આ વિટામિન્સ પાણીમાં ભળી જાય છે અને પેશાબ વાટે શરીરની બહાર નીકળી જાય છે. આપણું શરીર આ વિટામિન્સનો સંગ્રહ કરી શકતું નથી, તેથી તેને દરરોજ ખોરાક દ્વારા લેવા અનિવાર્ય છે.
- વિટામિન C: રોગપ્રતિકારક શક્તિ વધારવા માટે જરૂરી.
- વિટામિન B-કોમ્પ્લેક્સ: આમાં વિટામિન $B1, B2, B3, B5, B6, B7$ અને $B9$ (ફોલેટ) નો સમાવેશ થાય છે.
- ખાસ નોંધ: જોકે વિટામિન $B12$ અને $B9$ (ફોલેટ) થોડી માત્રામાં લિવરમાં જમા થાય છે, તેમ છતાં મોટાભાગના B વિટામિન્સ રોજ લેવા જોઈએ.
૨. જે વિટામિન શરીરમાં સ્ટોર થાય છે (ફેટ સોલ્યુબલ વિટામિન)
આ વિટામિન્સ ચરબીમાં ઓગળે છે અને શરીરના લિવર, સ્નાયુઓ અને ચરબીયુક્ત પેશીઓમાં જમા થાય છે. જો તમે કોઈ દિવસે આ વિટામિન ન લો, તો પણ શરીર તેનો સંગ્રહ કરેલા જથ્થામાંથી ઉપયોગ કરી શકે છે.
- વિટામિન A: આંખો અને ત્વચા માટે.
- વિટામિન D: હાડકાં અને કેલ્શિયમ શોષવા માટે.
- વિટામિન E: કોષોના રક્ષણ અને એન્ટી-ઓક્સિડન્ટ તરીકે.
- વિટામિન K: લોહી ગંઠાઈ જવાની પ્રક્રિયામાં મદદરૂપ.
ઝડપી સરખામણી કોષ્ટક
| પ્રકાર | વિટામિન્સ | સંગ્રહ કરવાની ક્ષમતા | જરૂરિયાત |
| પાણીમાં દ્રાવ્ય | B-કોમ્પ્લેક્સ, C | શરીરમાં સ્ટોર થતા નથી | દરરોજ લેવા જોઈએ |
| ચરબીમાં દ્રાવ્ય | A, D, E, K | લિવર અને ચરબીમાં જમા થાય છે | દરરોજ લેવા ફરજિયાત નથી |
સલાહ: સંતુલિત આહાર લેવો એ વિટામિનની ઉણપ ટાળવાનો શ્રેષ્ઠ રસ્તો છે. જો કે, ફેટ સોલ્યુબલ વિટામિન્સ (A, D, E, K) વધુ પડતી માત્રામાં લેવાથી શરીરમાં તેની ઝેરી અસર પણ થઈ શકે છે, તેથી ડૉક્ટરની સલાહ વગર સપ્લીમેન્ટ્સ ન લેવા જોઈએ.
