ધરતી અને સ્વાસ્થ્ય બચાવતી ખેતી, કોકિલાબેનની ખેડૂતોને મહત્વની અપીલ
આજના સમયમાં અતિશય રાસાયણિક ખાતર અને દવાઓના ઉપયોગથી ખેતી સાથે જોડાયેલી જમીન, પર્યાવરણ અને માનવ સ્વાસ્થ્ય પર ગંભીર અસર જોવા મળી રહી છે. જમીનની ઉર્વરતા ઘટી રહી છે અને રોગચાળો વધતો જઈ રહ્યો છે. આવા સંજોગોમાં પ્રાકૃતિક અને ગાય આધારિત ખેતી એકમાત્ર ટકાઉ વિકલ્પ બની રહી છે. આ વાત પ્રગતિશીલ મહિલા ખેડૂત કોકિલાબેન કાકડીયાએ વ્યક્ત કરી છે.
અમરેલીના ચલાલામાં પ્રાકૃતિક ખેતીનું જીવંત ઉદાહરણ
અમરેલી જિલ્લાના ચલાલા ગામમાં વસતા કોકિલાબેન કાકડીયા પાસે કુલ 150 વીઘા જમીન છે. તેમાંમાંથી 40 વીઘા વિસ્તારમાં તેઓ સંપૂર્ણ પ્રાકૃતિક પદ્ધતિથી બાગાયત ખેતી કરે છે. આ વિસ્તારમાં આંબા અને ચીકુ જેવા પાકો સફળતાપૂર્વક ઉગાડવામાં આવ્યા છે. બાકીની જમીનનો ઉપયોગ ઘાસચારા અને ફૂલની ખેતી માટે કરવામાં આવે છે.
પશુપાલન સાથે સંકળાયેલી ખેતીની મજબૂત વ્યવસ્થા
કોકિલાબેનના ખેતરમાં કુલ આઠ પશુઓ છે, જે તેમની ખેતી વ્યવસ્થાનો આધારસ્તંભ છે. પશુઓમાંથી મળતું ગોબર અને ગોમૂત્ર ખેતીમાં સંપૂર્ણ રીતે વપરાય છે. આ કુદરતી તત્વો જમીનને જીવંત રાખવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. પશુપાલન અને ખેતીનો સંયોજન ખર્ચ ઘટાડે છે અને આત્મનિર્ભરતા વધારે છે.
ઓછા ખર્ચે વધુ ઉત્પાદનનું સફળ મોડેલ
પ્રાકૃતિક પદ્ધતિ અપનાવવાના પરિણામે કોકિલાબેનને નોંધપાત્ર આર્થિક લાભ મળ્યો છે. 40 વીઘા જમીનમાંથી એક જ સિઝનમાં 25 લાખ રૂપિયાથી વધુનું ઉત્પાદન મેળવવું શક્ય બન્યું છે. ખેતીમાં ખર્ચ ઓછો રહે છે અને પાકની ગુણવત્તા પણ ઊંચી રહે છે. જમીનની તંદુરસ્તી જાળવાતા લાંબા ગાળાનો લાભ મળે છે.
પોતે તૈયાર કરેલું જીવંત ખાતર ખેતીનું આધાર
કોકિલાબેને પોતાના ખેતરમાં અંદાજે 50 ટ્રેક્ટર ટ્રોલી જેટલું કુદરતી ખાતર જાતે તૈયાર કર્યું છે. આ ખાતરમાં અળસિયા ભરપૂર માત્રામાં છે, જે જમીન માટે અત્યંત લાભદાયક છે. હાલ આ ખાતર આંબા અને ફૂલના પાકમાં વપરાઈ રહ્યું છે. જમીનમાં જીવંતપણું લાવવા આ પ્રક્રિયા મહત્વપૂર્ણ બની છે.
ભવિષ્યમાં વર્મીકોમ્પોસ્ટ તરફ આગળ વધવાની યોજના
પ્રાકૃતિક ખેતીને વધુ મજબૂત બનાવવા માટે કોકિલાબેન આગામી સમયમાં ગોબર આધારિત ખાતર ઉત્પાદન શરૂ કરવાની તૈયારી કરી રહ્યા છે. તે માટે જરૂરી આયોજન અને સંસાધનો એકત્રિત કરવામાં આવી રહ્યા છે. વર્મીકોમ્પોસ્ટથી જમીનની ગુણવત્તા વધુ સુધરશે. આ પગલું ખેડૂતો માટે નવી આવકનો માર્ગ પણ ખોલશે.
સ્વાસ્થ્ય અને પર્યાવરણ બચાવવા માટે સ્પષ્ટ સંદેશ
કોકિલાબેનનું માનવું છે કે જો પ્રાકૃતિક ખેતી તરફ વળવામાં નહીં આવે તો રોગોમાં વધારો થવો નક્કી છે. રોગો વધતા માનવજીવન માટે જોખમ ઊભું થશે. જમીન અને જીવ બચાવવા ગાય આધારિત ખેતી અપનાવવી સમયની જરૂરિયાત છે. પ્રાકૃતિક ખેતી માત્ર ખેતી નહીં પરંતુ સ્વસ્થ સમાજની ચળવળ છે.
મહિલાઓ અને ખેડૂતોને પ્રેરણાદાયી અપીલ
અંતમાં કોકિલાબેને તમામ ખેડૂતો અને ખાસ કરીને મહિલાઓને પ્રાકૃતિક ખેતી અપનાવવાની અપીલ કરી છે. તેમણે કહ્યું કે ધરતી માતાનું રક્ષણ કરવું દરેકનું કર્તવ્ય છે. ગાય આધારિત ખેતીથી જમીન બચશે અને પરિવારનું સ્વાસ્થ્ય પણ સુરક્ષિત રહેશે. આ માર્ગ ભવિષ્યની પેઢી માટે આશાનો દીપક છે.
