લખનૌમાં ભયાનક અગ્નિકાંડ: ત્રણ માળની ઇમારતમાં ભીષણ આગથી 15 લોકોના મોત, દિવાલો તોડીને વિદ્યાર્થીઓને બચાવ્યા
ઉત્તર પ્રદેશની રાજધાની લખનૌના અલીગંજ વિસ્તારમાં સોમવારે એક અત્યંત હૃદયદ્રાવક અને કાળજું કંપાવી દેનારી ઘટના સામે આવી છે. અહીં આવેલી એક ત્રણ માળની કોમર્શિયલ ઇમારતમાં અચાનક ભીષણ આગ ફાટી નીકળતાં 15 લોકોના કરુણ મોત નીપજ્યા છે. આ અકસ્માતની સૌથી મોટી દુર્ઘટના એ છે કે મૃતકોમાં મોટાભાગના યુવાન વિદ્યાર્થીઓ હતા, જેઓ પોતાના ઉજ્જવળ ભવિષ્યની તૈયારી માટે ત્યાં આવ્યા હતા. આ ઘટનાએ સમગ્ર દેશને હચમચાવી દીધો છે અને સુરક્ષા વ્યવસ્થા સામે ફરી એકવાર ગંભીર સવાલો ઉભા કર્યા છે.
કાળનો કોળિયો બનેલી ‘લર્નિંગ સ્પેસ’: કેવી રીતે બની દુર્ઘટના?
પ્રત્યક્ષદર્શીઓ અને સ્થાનિક લોકોના જણાવ્યા અનુસાર, આગની શરૂઆત ઇમારતની બહાર રહેલા એક ઇલેક્ટ્રિક થાંભલામાં થયેલા શોર્ટ સર્કિટથી થઈ હતી. જોતજોતામાં આ આગે વિકરાળ સ્વરૂપ ધારણ કરી લીધું અને તે ઝડપથી ઉપરના માળ તરફ ફેલાઈ ગઈ.
આ ઇમારતનો નકશો અને તેમાં ચાલતી પ્રવૃત્તિઓ કંઈક આ પ્રમાણે હતી:
ભોંયરામાં અને ગ્રાઉન્ડ ફ્લોર: એક પાલતુ પ્રાણીઓની દુકાન (Pet Shop) અને એક મેડિકલ ક્લિનિક કાર્યરત હતું.
બીજો અને ત્રીજો માળ: અહીં ‘લર્નિંગ સ્પેસ’ નામની એક લાઈબ્રેરી, કોચિંગ સેન્ટર અને એનિમેશન સંસ્થા ચાલતી હતી.
જ્યારે આગ લાગી ત્યારે બીજા અને ત્રીજા માળ પર મોટી સંખ્યામાં વિદ્યાર્થીઓ વાંચન અને ક્લાસ માટે હાજર હતા. આગ લાગ્યાની થોડી જ મિનિટોમાં આખી ઇમારતમાં ઝેરી અને ગાઢ ધુમાડો ફેલાઈ ગયો હતો. અંદર હાજર લોકો કશું સમજે તે પહેલાં જ બહાર નીકળવાનો રસ્તો બંધ થઈ ગયો હતો, જેના કારણે અંદર ભારે નાસભાગ અને ગભરાટનો માહોલ સર્જાયો હતો.
જીવ બચાવવા વલખાં: કોઈ બાથરૂમમાં ભરાયું, તો કોઈએ ઉપરથી કૂદકો માર્યો
આગની તીવ્રતા એટલી વધારે હતી કે વિદ્યાર્થીઓ જીવ બચાવવા માટે ફાંફા મારી રહ્યા હતા. ગૂંગળામણથી બચવા માટે કેટલાક વિદ્યાર્થીઓએ પોતાને બાથરૂમમાં બંધ કરી દીધા હતા, પરંતુ કમનસીબે ધુમાડાના કારણે તેઓ ત્યાં જ બેભાન થઈ ગયા.
બીજી તરફ, એક વિદ્યાર્થીએ ધુમાડા અને આગની જ્વાળાઓથી બચવા માટે ભારે હિંમત બતાવીને પહેલા માળેથી નીચે કૂદકો મારી દીધો. પરંતુ તે નીચે લગાવેલી લોખંડની મેટલ ગ્રીલ પર જઈને પટકાયો હતો, જેના કારણે તેને ગંભીર ઇજાઓ પહોંચી હતી અને તેને તાત્કાલિક હોસ્પિટલ ખસેડવામાં આવ્યો હતો.
દિવાલો તોડીને કરાયું રેસ્ક્યુ: બચાવ કામગીરીમાં મોટા પડકારો
ઘટનાની જાણ થતાં જ ફાયર બ્રિગેડ, એસડીઆરએફ (SDRF) અને એનડીઆરએફ (NDRF) ની ટીમો અનેક ફાયર ટેન્ડરો સાથે ઘટનાસ્થળે પહોંચી ગઈ હતી. જોકે, કાબૂ બહાર ગયેલી આગ અને બિલ્ડિંગમાં ભરાયેલા કાળા ધુમાડાના કારણે બચાવકર્તાઓ માટે અંદર જવું લગભગ અશક્ય બની ગયું હતું.
આ પરિસ્થિતિમાં બચાવ ટુકડીઓએ ભારે વ્યુહરચના વાપરીને ઇમારતની પાછળની દિવાલને બે અલગ-અલગ જગ્યાએથી જેસીબી અને આધુનિક સાધનો વડે તોડી પાડી હતી. દિવાલો તોડીને અંદર ફસાયેલા લોકો સુધી પહોંચવાનો નવો માર્ગ બનાવવામાં આવ્યો અને તે રસ્તેથી ઘણા લોકોને બેભાન અથવા અર્ધબેભાન અવસ્થામાં બહાર કાઢી હોસ્પિટલ પહોંચાડવામાં આવ્યા હતા. આ યુદ્ધના ધોરણે ચાલેલી રાહત કામગીરી મોડી સાંજ સુધી સતત ચાલુ રહી હતી.
મુખ્યમંત્રી અને નાયબ મુખ્યમંત્રી એક્શનમાં: વળતરની જાહેરાત
આ ભયાનક અકસ્માતની ગંભીરતાને જોતા ઉત્તર પ્રદેશના મુખ્યમંત્રી યોગી આદિત્યનાથે પોતાના તમામ પૂર્વ-નિર્ધારિત કાર્યક્રમો તાત્કાલિક રદ કર્યા હતા અને તેઓ લખનૌ પરત ફર્યા હતા.
નાયબ મુખ્યમંત્રી બ્રજેશ પાઠક પણ રાહત કાર્યોની સીધી દેખરેખ રાખવા માટે ઘટનાસ્થળે પહોંચ્યા હતા. તેમણે પત્રકારોને જણાવ્યું કે, “તમામ હોસ્પિટલોને એલર્ટ પર રાખવામાં આવી છે. ઘાયલોને શ્રેષ્ઠ સારવાર મળે તે માટે ડોક્ટરો અને એમ્બ્યુલન્સની ખાસ વ્યવસ્થા કરવામાં આવી છે.”
ત્યારબાદ મુખ્યમંત્રી યોગી આદિત્યનાથ અને નાયબ મુખ્યમંત્રી બ્રજેશ પાઠકે કિંગ જ્યોર્જ મેડિકલ યુનિવર્સિટી (KGMU) ની મુલાકાત લીધી હતી અને સારવાર લઈ રહેલા વિદ્યાર્થીઓ તેમજ તેમના પરિવારોને મળીને સાંત્વના પાઠવી હતી.
સરકાર દ્વારા આર્થિક સહાયની જાહેરાત:
રાજ્ય સરકાર (UP Government): મૃતકોના પરિવારોને પ્રત્યેકને ₹5 લાખ અને ઘાયલોને ₹50,000 ની આર્થિક મદદ.
કેન્દ્ર સરકાર (PMO): વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ આ ઘટના પર ઊંડા દુઃખની લાગણી વ્યક્ત કરી પીએમ રિલીફ ફંડમાંથી મૃતકોના સગાને ₹2 લાખ અને ઘાયલોને ₹50,000 ની સહાય જાહેર કરી છે.
