લુલા દા સિલ્વાએ ચોથી વખત સંભાળી બ્રાઝિલની સત્તા, અમેરિકી પ્રશાસનને મોટો આંચકો
લેટિન અમેરિકાના સૌથી મોટા દેશ બ્રાઝિલની રાજનીતિમાં ફરી એકવાર મોટો ભૂકંપ આવ્યો છે. બ્રાઝિલના દિગ્ગજ નેતા લુઇસ ઇનાસિયો લુલા દા સિલ્વાએ રાષ્ટ્રપતિ ચૂંટણીના અત્યંત રોમાંચક અને કાંટાની ટક્કર વાળા રનઓફ મુકાબલામાં જીત મેળવી લીધી છે. તેમણે પોતાના રૂઢિચુસ્ત (કન્ઝર્વેટિવ) પ્રતિસ્પર્ધી ફ્લેવિયો બોલસોનારોને હરાવીને ચોથી વખત બ્રાઝિલની સત્તા પોતાના નામે કરી લીધી છે. ચૂંટણી સત્તામંડળ દ્વારા આ જીતની સત્તાવાર પુષ્ટિ થતાની સાથે જ આખી દુનિયાનું રાજકીય સમીકરણ ગરમાઈ ગયું છે, ખાસ કરીને અમેરિકી વહીવટીતંત્ર માટે આ એક મોટો આટકો માનવામાં આવી રહ્યો છે.
‘બ્રાઝિલ કોઈનો પાછલગ્ગુ કે બેકયાર્ડ નથી’
જીત પછી સાઓ પાઉલોમાં પોતાના સમર્થકોને સંબોધિત કરતી વખતે લુલા દા સિલ્વા અત્યંત આક્રમક અને સ્પષ્ટ મૂડમાં નજરે પડ્યા. તેમણે અમેરિકી નીતિઓ અને વિદેશી હસ્તક્ષેપ પર જોરદાર પ્રહાર કર્યો. લુલાએ બે ટેક શબ્દોમાં કહ્યું, “બ્રાઝિલ કોઈનું પાછલગ્ગુ કે બેકયાર્ડ નથી. આપણો દેશ કોઈપણ વિદેશી તાકાત પર નિર્ભર નથી અને પોતાની સાર્વભૌમત્વની રક્ષા કરવાનું સારી રીતે જાણે છે.”
તેમનું આ નિવેદન સીધી રીતે વોશિંગ્ટન અને અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની નીતિઓ પર એક મોટો કટાક્ષ માનવામાં આવી રહ્યો છે. વાસ્તવમાં, તેમના પ્રતિસ્પર્ધી ફ્લેવિયો બોલસોનારો (જે જેલમાં બંધ પૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ જેયર બોલસોનારોના પુત્ર છે) એ પોતાના સમગ્ર ચૂંટણી પ્રચાર દરમિયાન અમેરિકા સાથે ઘનિષ્ઠ સંબંધો બનાવવાની અને ટ્રમ્પ પ્રશાસનના પક્ષમાં ઊભા રહેવાની જોરદાર વકાલત કરી હતી. લુલાએ આરોપ લગાવ્યો કે તેમના અભિયાનને હરાવવા માટે ડિજિટલ પ્લેટફોર્મના માધ્યમથી વિદેશી હસ્તક્ષેપ કરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો, પરંતુ બ્રાઝિલની જનતાએ તેને નિષ્ફળ બનાવી દીધો.
ટ્રમ્પ પ્રશાસન માટે મોટો આંચકો અને કડક સમીકરણો
આ ચૂંટણી મુકાબલો માત્ર બે નેતાઓ વચ્ચેની લડાઈ નહોતો, પરંતુ તે વૈચારિક રીતે અમેરિકા અને બ્રાઝિલના ભવિષ્યના સંબંધોની દિશા નક્કી કરનાર હતો. ફ્લેવિયો બોલસોનારો સતત ટ્રમ્પ સરકાર સાથે મળીને સારી ટ્રેડ ડીલ અને રેયર-અર્થ મિનરલ સેક્ટરમાં કરાર કરવાના દાવા કરી રહ્યા હતા. જણાવી દઈએ કે ચીન પછી દુનિયામાં સૌથી વધુ, એટલે કે લગભગ 21 મિલિયન ટન રેયર-અર્થ રિસોર્સનો ભંડાર બ્રાઝિલ પાસે છે, જેના પર વૈશ્વિક તાકાતોની નજર હંમેશા ટકેલી રહે છે.
લુલા અગાઉ પણ વર્ષ 2003 થી 2010 સુધી દેશની કમાન સંભાળી ચૂક્યા છે. આ વખતે તેમણે અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પના ટ્રેડ ટેરિફ નિર્ણયો અને લેટિન અમેરિકી દેશોના મામલાઓમાં હસ્તક્ષેપ કરવાની ખુલ્લેઆમ ટીકા કરી છે. જોકે, અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પએ ચૂંટણી દરમિયાન કોઈપણ ઉમેદવારનું સમર્થન કરવાનો સ્પષ્ટ ઇનકાર કર્યો હતો અને કહ્યું હતું કે તેઓ માત્ર સ્થિતિ પર નજર જાળવી રહ્યા છે.
રાજકીય અંતરો મિટાવીને દેશને જોડવાનું વચન
કંટાની ટક્કર વાળા આ ચૂંટણીમાં બંને તરફથી ધ્રુવીકરણ ખાસ્સું એવું જોવા મળ્યું હતું. જ્યાં એક તરફ લુલાના સમર્થકોએ તેમના ગરીબી ઉન્મૂલન (Poverty Reduction) કાર્યક્રમો અને પછાત સમુદાયોના કલ્યાણકારી કાર્યોના જોરે તેમનો સાથ આપ્યો, वहीं બોલસોનારોના સમર્થકોએ વધતી મોંઘવારી, ટેક્સના બોજ અને ભ્રષ્ટાચારના મુદ્દાઓને જોર-શોરથી ઉઠાવ્યા હતા. પહેલા રાઉન્ડમાં ફ્લેવિયો બોલસોનારો લુલા કરતા આગળ ચાલી રહ્યા હતા, પરંતુ અંતિમ ચરણમાં બાસો પલટાઈ ગયો.
જીત પછી સમાધાન અને એકતાનો સંદેશ આપતા લુલાએ કહ્યું કે હવે ચૂંટણી પૂરી થઈ ચૂકી છે અને તે દેશના 21.5 કરોડ નાગરિકોના રાષ્ટ્રપતિ છે. તેમણે કન્ઝર્વેટિવ પાર્ટીની બહુમતી વાળી કોંગ્રેસ (સંસદ) સાથે પણ મળીને કામ કરવાનો ભરોસો આપ્યો. લુલાએ એલાન કર્યું કે તે દેશ ચલાવવાની પરંપરાગત રીતોમાં બદલાવ લાવશે અને સરકારી નીતિઓમાં આમ જનતાની ભાગીદારીને વધુ મજબૂત બનાવશે જેથી દેશના લોકશાહીને વધુ મજબૂતી મળી શકે.
