‘જાતિવાદી ટિપ્પણી’ વિવાદ: ચંદીગઢમાં AAPનું ઉગ્ર પ્રદર્શન, પોલીસે પાણીનો મારો ચલાવ્યો
પંજાબમાં સત્તાધારી આમ આદમી પાર્ટી (AAP) અને વિપક્ષ કોંગ્રેસ વચ્ચે ચાલી રહેલું વાકયુદ્ધ સોમવારે હિંસક બન્યું હતું. પંજાબના કેબિનેટ મંત્રી હરભજન સિંહ ETO વિરુદ્ધ વિરોધ પક્ષના નેતા (LoP) પ્રતાપ સિંહ બાજવા દ્વારા કરવામાં આવેલી કથિત ‘જાતિવાદી’ ટિપ્પણીના વિરોધમાં ચંદીગઢના રસ્તાઓ પર ભારે હંગામો થયો હતો.
પોલીસ સાથે અથડામણ અને વોટર કેનનનો ઉપયોગ
પંજાબ ધારાસભ્ય હોસ્ટેલ (સેક્ટર 4) થી પ્રતાપ સિંહ બાજવા ના સેક્ટર 8 સ્થિત નિવાસસ્થાન તરફ કૂચ કરી રહેલા AAP કાર્યકરો અને નેતાઓને રોકવા માટે ચંદીગઢ પોલીસે ચુસ્ત બેરિકેડિંગ કર્યું હતું. જ્યારે પ્રદર્શનકારીઓએ બેરિકેડ્સ તોડવાનો પ્રયાસ કર્યો, ત્યારે પોલીસે તેમને વિખેરવા માટે વોટર કેનન (પાણીના મારા) નો ઉપયોગ કર્યો હતો. આ પ્રદર્શનનું નેતૃત્વ નાણામંત્રી હરપાલ સિંહ ચીમા સહિત અનેક વરિષ્ઠ મંત્રીઓ અને ધારાસભ્યોએ કર્યું હતું.
વિવાદનું મૂળ: ‘બેન્ડ વગાડનાર’ વાળું નિવેદન
આ સમગ્ર વિવાદ ત્યારે શરૂ થયો જ્યારે પ્રતાપ સિંહ બાજવાએ જંડિયાલા ગુરુમાં એક રેલી દરમિયાન જાહેર બાંધકામ વિભાગ (PWD) મંત્રી હરભજન સિંહ ETO ના પૂર્વજોના વ્યવસાયની મજાક ઉડાવતા તેમને “બેન્ડ વગાડનાર” (બેન્ડ વાજાણ વાલા) કહ્યા હતા. બાજવાએ કથિત રીતે કહ્યું હતું કે ETO પહેલા બેન્ડ વગાડતા હતા અને હવે ભ્રષ્ટાચાર દ્વારા પંજાબનું બેન્ડ વગાડી રહ્યા છે. AAP નેતૃત્વએ આ ટિપ્પણીને “જાતિવાદી અપમાન” અને દલિત સમુદાયનું સીધું અપમાન ગણાવ્યું છે.
મંત્રી ETO નો ભાવુક વળતો પ્રહાર
પોતાની પ્રતિક્રિયામાં મંત્રી હરભજન સિંહ ETO એ કહ્યું, “મારા પિતા અમારા ઉછેર માટે બેન્ડ વગાડતા હતા. મને એક મહેનતુ વ્યક્તિનો પુત્ર હોવાનો ગર્વ છે.” તેમણે બાજવાની માનસિકતાને ‘અભિજાત વર્ગ’ ની અને દલિત વિરોધી ગણાવી હતી. ETO એ એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું કે તેમણે સખત મહેનતથી સિવિલ સર્વિસની પરીક્ષા પાસ કરી હતી અને રાજકારણમાં આવતા પહેલા એક્સાઈઝ એન્ડ ટેક્સેશન ઓફિસર (ETO) તરીકે સેવા આપી હતી.
સાંકેતિક વિરોધ: પ્રદર્શનમાં ગુંજ્યું ‘બેન્ડ-વાજું’
વિરોધ પ્રદર્શનને એક અનોખો વળાંક આપતા, ઘણા AAP સમર્થકો પોતાની સાથે બ્રાસ બેન્ડ (Brass Band) લઈને આવ્યા હતા. તેમણે બેરિકેડ્સ પાસે સંગીત વગાડીને બાજવાના નિવેદનની મજાક ઉડાવી હતી અને સંદેશ આપ્યો હતો કે કોઈ પણ વ્યવસાયનું અપમાન સહન કરવામાં આવશે નહીં. નાણામંત્રી હરપાલ સિંહ ચીમાએ કોંગ્રેસ હાઈકમાન્ડ પાસે બિનશરતી માફીની માંગ કરી છે.
કોંગ્રેસની સ્પષ્ટતા: “રાજકીય નાટક”
બીજી તરફ, કોંગ્રેસે આ પ્રદર્શનને “રાજકીય નાટક” ગણાવીને ફગાવી દીધું છે. કોંગ્રેસ નેતા અરુણા ચૌધરી અને સુખવિંદર સિંહ ડેનીએ કહ્યું કે બાજવાના નિવેદનમાં કોઈ જાતિવાદી ઈરાદો નહોતો, પરંતુ તે મંત્રીના નબળા દેખાવ પર એક ‘રાજકીય કટાક્ષ’ હતો. તેમણે આરોપ લગાવ્યો કે AAP પોતાની વહીવટી નિષ્ફળતાઓ પરથી ધ્યાન ભટકાવવા માટે આ મુદ્દાને ચગાવી રહી છે.
2027 ની ચૂંટણી પર નજર રાજકીય નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે આ સંઘર્ષ માત્ર એક નિવેદન પૂરતો સીમિત નથી. પંજાબમાં લગભગ 32% દલિત વસ્તી છે અને 2027 ની વિધાનસભા ચૂંટણીઓને ધ્યાનમાં રાખીને બંને પક્ષો આ મોટા વોટ બેંકને અંકે કરવા પ્રયાસ કરી રહ્યા છે. આ ઘટના બાદ ‘ઇન્ડિયા’ (INDIA) ગઠબંધનના આ બે મુખ્ય ભાગીદારો વચ્ચેના સંબંધો અત્યાર સુધીના સૌથી નીચલા સ્તરે પહોંચી ગયા છે.
