૧૨૨ વર્ષ જૂની ઐતિહાસિક ઈરાની કેફે પર લટકતી તલવાર, ગંદકી જોઈને ચોંકી જશો!
મુંબઈની ઐતિહાસિક અને લોકપ્રિય ઈરાની કેફે ‘ક્યાની એન્ડ કું.’ હાલમાં ચર્ચામાં આવી છે. મહારાષ્ટ્ર ફૂડ એન્ડ ડ્રગ એડમિનિસ્ટ્રેશન (FDA) દ્વારા કરવામાં આવેલા અચાનક ફૂડ સેફ્ટી ઇન્સ્પેક્શન દરમિયાન ગંભીર સ્વચ્છતાના પ્રશ્નો સામે આવ્યા બાદ, આ પ્રતિષ્ઠિત કેફેમાં તમામ પ્રકારની ખાદ્ય પ્રવૃત્તિઓ પર તાત્કાલિક ધોરણે રોક લગાવી દેવામાં આવી છે.
આ કાર્યવાહી રાજ્ય સરકારના ‘સેફ ફૂડ, સેફ મહારાષ્ટ્ર’ અભિયાન અંતર્ગત તહેવારોની મોસમમાં ચલાવવામાં આવી રહેલી વિશેષ ઝુંબેશનો એક ભાગ છે. રવિવારે કરવામાં આવેલી આ સરપ્રાઈઝ તપાસમાં કેફેની અંદર ખાદ્ય સુરક્ષાને લઈને ચોંકાવનારી બાબતો બહાર આવી છે.
તપાસ દરમિયાન એફડીએ (FDA) અધિકારીઓને શું મળ્યું?
એફડીએ વડા તુકારામ મુંડેના નેતૃત્વમાં કરવામાં આવેલી આ તપાસમાં ૧૯૦૪માં સ્થપાયેલી આ જૂની કેફેની સ્વચ્છતા અને સેનિટેશન સામે મોટા સવાલો ઊભા થયા છે. તપાસ અધિકારીઓને રસોઈ બનાવવા અને સ્ટોરેજ કરવાની જગ્યાઓ પર ઉંદરની હગાર (droppings), જીવંત માખીઓ અને મરેલા વંદા મળી આવ્યા હતા. એટલું જ નહીં, કેફેના પરિસરમાં બિલાડીઓ પણ ફરતી જોવા મળી હતી.
આ ઉપરાંત, ફ્રિજની હાલત અત્યંત દયનીય જણાઈ હતી, જ્યાં મોટી માત્રામાં લોહી જમા થયેલું જોવા મળ્યું હતું. ખોરાક પ્રોસેસિંગ એરિયા પાસે જ એક ખુલ્લો ગટરનો મેનહોલ પણ મળી આવ્યો હતો, જે ગંભીર બેદરકારી દર્શાવે છે.
તપાસમાં એ પણ સામે આવ્યું કે ખાદ્ય પદાર્થોને સીધા જ જમીન પર મૂકવામાં આવતા હતા. કાચા લોટને ઢાંકવા માટે છાપાના કાગળોનો ઉપયોગ કરવામાં આવતો હતો અને કાચા તેમજ તૈયાર ખોરાકને અલગ-અલગ સંગ્રહિત કરવામાં આવ્યો ન હતો.
લાયસન્સ સસ્પેન્ડ અને ફૂડ ઓપરેશન્સ બંધ
એફડીએના જણાવ્યા અનુસાર, કેફેના કર્મચારીઓ દ્વારા જરૂરી સ્વચ્છતાના ધોરણોનું પાલન કરવામાં આવતું ન હતું. ખોરાક હેન્ડલ કરતી વખતે કર્મચારીઓએ પ્રિસ્ક્રાઇબ કરેલા પર્સનલ પ્રોટેક્ટિવ ઇક્વિપમેન્ટ (PPE) પણ પહેર્યા ન હતા.
આ તમામ બાબતોને જાહેર આરોગ્ય માટે તાત્કાલિક જોખમ ગણીને, વિભાગે ફૂડ સેફ્ટી એન્ડ સ્ટાન્ડર્ડ્સ એક્ટ, ૨૦૦૬ની કલમ ૩૨(૩) હેઠળ કેફેનું લાયસન્સ સસ્પેન્ડ કરી દીધું છે. આ આદેશ બાદ ‘ક્યાની એન્ડ કું.’ ને ખાદ્ય ઉત્પાદનોની ખરીદી, તૈયારી, પ્રોસેસિંગ, સંગ્રહ, વેચાણ અને વિતરણ સહિતની તમામ પ્રવૃત્તિઓ તાત્કાલિક બંધ કરવા સૂચના આપવામાં આવી છે. હવે એફડીએ અધિકારીઓ ફરીથી તપાસ કરશે કે જરૂરી સલામતી પગલાં લેવામાં આવ્યા છે કે નહીં.
મહારાષ્ટ્રની તહેવારોની ફૂડ સેફ્ટી ડ્રાઈવ
મુંબઈની આ પ્રખ્યાત કેફે સામે લેવાયેલું આ પગલું ૨૩ થી ૨૭ સપ્ટેમ્બર દરમિયાન આખા મહારાષ્ટ્રમાં હાથ ધરવામાં આવેલી વ્યાપક એન્ફોર્સમેન્ટ ડ્રાઈવનો જ એક હિસ્સો છે.
આ પાંચ દિવસીય ઝુંબેશ દરમિયાન, એફડીએ દ્વારા આશરે રૂ. ૧.૧૯ કરોડની કિંમતના ૫૦.૬૦ ટનથી વધુ ખાદ્ય પદાર્થો જપ્ત કરવામાં આવ્યા છે. વિભાગે મુંબઈના ૧૩ સહિત કુલ ૩૦ સ્થળોના લાયસન્સ પણ સસ્પેન્ડ કર્યા છે.
આ રાજ્યવ્યાપી કાર્યવાહીમાં ૨૨ એફઆઈઆર (FIR) નોંધાઈ છે અને ૩૦ લોકોની ધરપકડ કરવામાં આવી છે, જ્યારે ૩ સંસ્થાઓને સીલ કરવામાં આવી છે અને ૩ વાહનો જપ્ત કરાયા છે. મુંબઈમાં તો એફડીએ દ્વારા ૧૩ જેટલાં અસુરક્ષિત એકમો સામે તાત્કાલિક લાયસન્સ રદ કરવાની અથવા સસ્પેન્ડ કરવાની કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવી છે. આ ઘટનાથી ખાણીપીણીના વ્યવસાય સાથે જોડાયેલા અન્ય લોકોમાં પણ ફફડાટ વ્યાપી ગયો છે.
