મનીલામાં વૈશ્વિક નેતાઓ સાથે દ્વિપક્ષીય બેઠકોનો દોર શરૂ
વૈશ્વિક રાજકારણ અને કૂટનીતિક મોરચે ભારતે વધુ એક મહત્વપૂર્ણ પગલું ભર્યું છે. પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદી આજે સોમવાર, તારીખ ૧૬ નવેમ્બર ૨૦૨૬ ના રોજ ફિલિપાઇન્સની રાજધાની મનીલા ખાતે યોજાનારી વાર્ષિક આસિયાન (ASEAN) સમિટ અને પૂર્વ એશિયા સમિટમાં ભાગ લેવા માટે સત્તાવાર પ્રવાસે રવાના થઈ ગયા છે. મનીલા જવાના પ્રસ્થાન પૂર્વે વડા પ્રધાન મોદીએ એક વિશેષ નિવેદનમાં સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે આસિયાન સભ્ય દેશો સાથે ભારતના દાયકાઓ જૂના સંબંધો આપણા દેશની સર્વોચ્ચ ‘એક્ટ ઇસ્ટ પોલિસી’ (Act East Policy) ના મૂળમાં અને કેન્દ્રસ્થાને છે.
પ્રધાનમંત્રીએ પોતાના નિવેદનમાં ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે ભારત દક્ષિણપૂર્વ એશિયાઈ રાષ્ટ્રો સાથેની પોતાની ગાઢ મિત્રતા અને સહયોગને અત્યંત ઉચ્ચ મહત્વ આપે છે. સમયની સાથે ભારત અને આસિયાન દેશો વચ્ચેના પરસ્પર સંબંધો માત્ર રાજકીય સ્તરે જ નહીં, પરંતુ વેપાર, તકનીક, સાંસ્કૃતિક આદાન-પ્રદાન અને સુરક્ષા જેવા અનેક નવા ક્ષેત્રોમાં વ્યાપકપણે વિસ્તર્યા છે, જેનાથી બંને ક્ષેત્રોના લાખો નાગરિકોને સીધો ફાયદો થઈ રહ્યો છે.
એક્ટ ઇસ્ટ પોલિસી અને આસિયાન સાથેના વ્યૂહાત્મક સંબંધો
ભારતની વિદેશ નીતિમાં ‘એક્ટ ઇસ્ટ પોલિસી’ એ પૂર્વ અને અગ્નિ એશિયાઈ દેશો સાથે મજબૂત ભાગીદારી સ્થાપિત કરવાનો મુખ્ય આધારસ્તંભ છે. આસિયાન (Association of Southeast Asian Nations) સંગઠન ૧૧ સભ્ય દેશોનું બનેલું છે, જે વૈશ્વિક સ્તરે આર્થિક અને વ્યૂહાત્મક દ્રષ્ટિએ અત્યંત પ્રભાવશાળી ભૂમિકા ભજવે છે.
વિદેશ મંત્રાલયના અહેવાલો મુજબ, ભારત અને આસિયાન દેશો વચ્ચેનો વાર્ષિક દ્વિપક્ષીય વેપાર હાલમાં આશરે ૧૨૨ બિલિયન ડૉલરના ઊંચા સ્તરે પહોંચી ગયો છે. આ ત્રણ દિવસીય મનીલા પ્રવાસ દરમિયાન પીએમ મોદી માત્ર આસિયાન સમિટ જ નહીં, પરંતુ પૂર્વ એશિયા સમિટ અને પ્રસ્તાવિત ‘ક્વાડ’ (QUAD) દેશોના નેతల બેઠકમાં પણ ભાગ લેવાના છે. આ તમામ મંચો દ્વારા ભારત ઈન્ડો-પેસિફિક ક્ષેત્રમાં દરિયાઈ સુરક્ષા, કાયદાકીય શાસન (Rule of Law) અને મુક્ત વેપાર માર્ગોની સુરક્ષાને સુનિશ્ચિત કરવા માટે પોતાની કટીબદ્ધતા દોહરાવશે.
મનીલામાં વૈશ્વિક નેતાઓ સાથે ઉચ્ચ સ્તરીય બેઠકો અને ચર્ચાઓ
ફિલિપાઇન્સની રાજધાની મનીલામાં યોજાઈ રહેલા આ શિખર સંમેલનમાં માત્ર આસિયાન દેશોના વડાઓ જ નહીં, પરંતુ અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ, બ્રાઝિલના રાષ્ટ્રપતિ લુઇઝ ઇનાસિયો લુલા દા સિલ્વા, કેનેડાના વડા પ્રધાન માર્ક કાર્ની અને રશિયાના વિદેશ મંત્રી સેરગેઈ લવરોવ સહિત વિશ્વના અનેક દિગ્ગજ નેતાઓ ઉપસ્થિત રહેવાના છે.
આ વૈશ્વિક મહાસંમેલન દરમિયાન પ્રધાનમંત્રી મોદી વિવિધ દેશોના પ્રમુખો સાથે દ્વિપક્ષીય (Bilateral) બેઠકો યોજશે. આ બેઠકોમાં મુખ્યત્વે મ્યાનમારમાં ચાલી રહેલા આંતરિક સંઘર્ષ, વૈશ્વિક આર્થિક સ્થિરતા, આતંકવાદ વિરોધી સહયોગ અને દરિયાઈ સુરક્ષાના પડકારો જેવા ગંભીર મુદ્દાઓ પર વિસ્તૃત ચર્ચા થવાની અપેક્ષા છે. ભારત હંમેશાં શાંતિપૂર્ણ સહ-અસ્તિત્વ અને સંવાદના માર્ગ દ્વારા પ્રાદેશિક વિવાદોના ઉકેલની હિમાયત કરતું આવ્યું છે, અને આ સમિટમાં પણ ભારતનો આ જ કૂટનીતિક અભિગમ કેન્દ્રમાં રહેશે.
શાંતિ, સ્થિરતા અને આર્થિક સમૃદ્ધિ માટે ભારતનું વિઝન
પ્રધાનમંત્રી મોદીના આ પ્રવાસથી ભારત અને આસિયાન દેશો વચ્ચેના સંબંધો વધુ મજબૂત અને ગાઢ બનશે તેવી પૂરી આશા છે. હિંદ મહાસાગર અને પેસિફિક મહાસાગરના સંગમ સ્થાને આવેલા આ ક્ષેત્રમાં સ્થિરતા જાળવવી એ ભારતની રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા અને આર્થિક હિતો માટે અનિવાર્ય છે. મનીલામાં યોજાનારી આ બેઠકો ભારતની ‘એક્ટ ઇસ્ટ પોલિસી’ ને વધુ સક્રિય અને પરિણામલક્ષી બનાવવામાં સીમાચિહ્નરૂપ સાબિત થશે.
