મુરુગપ્પા ગ્રુપ વિભાજન: વેલ્લયન સુબૈયાની નવી વ્યૂહરચના, ચોલામંડલમથી CG પાવર સુધીના ફેરફારો
ભારતના ઔદ્યોગિક જગતમાંથી એક ખૂબ જ મોટા સમાચાર સામે આવી રહ્યા છે. દક્ષિણ ભારતનું પ્રતિષ્ઠિત અને અંદાજે 126 વર્ષ જૂનું ‘મુરુગપ્પા ગ્રુપ’ (Murugappa Group) હવે વિભાજન તરફ આગળ વધી રહ્યું છે. અંદાજે 75,440 કરોડ રૂપિયાની નેટવર્થ ધરાવતી આ ફેમિલી, જે ભારતની 33મી સૌથી અમીર ફેમિલી છે, તેમાં પાંચમી પેઢીએ વારસાની વહેંચણી કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. છેલ્લા બે વર્ષથી ચાલી રહેલી લાંબી વાટાઘાટો અને ચર્ચાઓ બાદ આખરે આ સમજૂતી પર મહોર મારવામાં આવી છે. મુરુગપ્પા ગ્રુપ માત્ર એક બિઝનેસ હાઉસ નથી, પરંતુ તે ભારતીય કોર્પોરેટ જગતમાં શિસ્ત અને સુશાસન (Governance) નું પ્રતિક ગણાય છે.
આ ગ્રુપમાં ફર્ટિલાઇઝર, એન્જિનિયરિંગ, ફાઇનાન્શિયલ સર્વિસિસ, શુગર અને સાયકલ જેવા વિવિધ ક્ષેત્રોની લગભગ 30 થી વધુ કંપનીઓ સામેલ છે. અત્યાર સુધી આ ગ્રુપ એક ખાસ ‘ગવર્નન્સ ચાર્ટર’ હેઠળ ચાલતું હતું, જેમાં માલિકી અને મેનેજમેન્ટને અલગ રાખવામાં આવતું હતું. પરંતુ બદલાતા સમય અને પરિવારના સભ્યોની વધતી સંખ્યાને કારણે હવે વ્યવસાયનું વિભાજન અનિવાર્ય બન્યું છે. આ વિભાજન સાથે જ ગ્રુપના ઇતિહાસમાં એક નવા યુગની શરૂઆત થશે.
વેલ્લયન સુબૈયાની નવી ભૂમિકા: ચોલામંડલમથી ટ્યુબ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ્સ સુધી
આ પારિવારિક વહેંચણીમાં સૌથી મોટો ફેરફાર વેલ્લયન સુબૈયા (Vellayan Subbiah) ની ભૂમિકામાં જોવા મળશે. સમજૂતી મુજબ, વેલ્લયન સુબૈયા હવે ‘ચોલામંડલમ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ’ (Cholamandalam Investment) માંથી બહાર નીકળશે અને ‘ટ્યુબ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ્સ’ (Tube Investments) તથા ‘સીજી પાવર’ (CG Power) માં પોતાની પકડ વધુ મજબૂત કરશે. વેલ્લયન સુબૈયાએ છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં સીજી પાવરના ટર્નઅરાઉન્ડમાં અને ઇલેક્ટ્રિક વ્હીકલ (EV) સેક્ટરમાં ટ્યુબ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ્સને આગળ વધારવામાં ખૂબ જ મહત્વની ભૂમિકા ભજવી છે.
આ ફેરફાર વ્યૂહાત્મક રીતે પણ ઘણો મહત્વનો છે. ચોલામંડલમ એ ગ્રુપની ફાઇનાન્શિયલ બેકબોન છે, જ્યારે ટ્યુબ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ્સ એન્જિનિયરિંગ અને ટેકનોલોજી પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે. વેલ્લયન હવે સંપૂર્ણપણે મેન્યુફેક્ચરિંગ અને હાઇ-ટેક સેક્ટર પર ધ્યાન આપી શકશે. આ વહેંચણીનો હેતુ એ છે કે પરિવારનો દરેક સભ્ય પોતાની રુચિ અને ક્ષમતા મુજબ બિઝનેસને આગળ વધારી શકે અને ભવિષ્યમાં કોઈ સંઘર્ષની સ્થિતિ ઉભી ન થાય. આ પ્રકારના પારિવારિક વિભાજનમાં ઘણીવાર વિવાદો થતા હોય છે, પરંતુ મુરુગપ્પા ફેમિલીએ ખૂબ જ પરિપક્વતા બતાવીને બે વર્ષની શાંતિપૂર્ણ ચર્ચા બાદ આ માર્ગ પસંદ કર્યો છે.
દક્ષિણ ભારતનો ઔદ્યોગિક ગઢ અને વારસાનું મહત્વ
મુરુગપ્પા ગ્રુપની શરૂઆત 1900ના દાયકાની શરૂઆતમાં થઈ હતી અને આજે તે દક્ષિણ ભારતની અર્થવ્યવસ્થાનો એક મુખ્ય સ્તંભ છે. કોરોમંડલ ઇન્ટરનેશનલ (Coromandel International), કાર્બોરન્ડમ યુનિવર્સલ (CUMI) અને ઈઆઈડી પેરી (EID Parry) જેવી કંપનીઓ આ ગ્રુપની ઓળખ છે. ખેતીથી લઈને સ્પેસ ટેકનોલોજી સુધી આ ગ્રુપના ઉત્પાદનોનો ઉપયોગ થાય છે. વિભાજન પછી પણ આ કંપનીઓની બ્રાન્ડ વેલ્યુ અને ગ્રાહકોનો વિશ્વાસ જાળવી રાખવો એ પાંચમી પેઢી માટે સૌથી મોટો પડકાર હશે.
પાંચમી પેઢીના સભ્યોમાં વ્યવસાય વહેંચવાનો આ નિર્ણય રોકાણકારો માટે પણ મહત્વનો છે. ઘણીવાર વિભાજન પછી કંપનીઓની કાર્યક્ષમતા વધે છે કારણ કે દરેક કંપનીને સમર્પિત લીડરશીપ મળે છે. મુરુગપ્પા ફેમિલીમાં મહિલા સભ્યોને બોર્ડમાં સામેલ કરવાના મુદ્દે અગાઉ થયેલા વિવાદો બાદ હવે આ સર્વસંમતિથી લેવાયેલો નિર્ણય એક સકારાત્મક વળાંક છે. ભારતીય ઉદ્યોગ જગતમાં અંબાણી, ગોદરેજ અને ટાટા જેવી મોટી ફેમિલીઓ પછી મુરુગપ્પા ગ્રુપનું આ વિભાજન કોર્પોરેટ ઈતિહાસના સૌથી મોટા પુનર્ગઠન (Restructuring) માંનું એક ગણાશે. આ પ્રક્રિયા બાદ ગ્રુપની લિસ્ટેડ કંપનીઓના શેરોમાં કેવા ફેરફાર થાય છે તેના પર બજારના વિશ્લેષકોની ચાંપતી નજર રહેશે.
